logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Unitra WS-503 - jak prawidłowo wykonać renowację końcówek mocy?

Jestem tylko na chwile 21 Sie 2015 22:38 5970 22
REKLAMA
  • #1 14938408
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    Dzień dobry.
    Wziąłem się za naprawę mojego wzmacniacza, który wykazywał pozory sprawności i wstępne oględziny nie wykazały problemów. Niestety zdarzyło się, że urządzenie spaliło mi jeden z głośników w kolumnie (głośnik charczał i strzelał). Po zamianie końcówek mocy miejscami charczenie przeniosło się na drugi kanał.
    Ze względu na zły stan płytek końcówek mocy (ścieżki odchodzące od laminatu) postanowiłem wykonać je od nowa. Nie zauważyłem, że na schemacie z instrukcji jest błąd, ale to szczegół łatwy do poprawienia.

    Mam kilka pytań dotyczących tego jak prawidłowo wykonać tą renowację, ponieważ na oryginalnych płytkach znajdują się elementy niezgodne ze schematem. Najbardziej zastanawia mnie zastosowanie rezystora 10k (zamontowany na pająka na obu płytkach). Jest on pomiędzy prawym stykiem PR R179, a rezystorem R180. Dziwi mnie to, bo wartość tego rezystora nie jest mała i na pewno jest tam z jakiegoś powodu.
    Kolejnym elementem jest rezystor R174: na płytce powinien być 5,1k a wylutowany ma wartość 5,7k; R161 powinien być 270R a był 470R.
    Dalej jest jeszcze kondensator C139: wg schematu 56pF a zamontowany jest 220pF.

    Chcę się trzymać schematu, a nie tych udziwnień, jednak nie jestem pewien czy dobrze zrobię wymieniając te elementy na prawidłowe. Na razie wymienione są wszystkie kondensatory elektrolityczne (stare miały zsunięte koszulki).
    Póki co zrobiłem dopiero pierwszą płytkę i zmierzyłem wszystkie elementy przed ponownym montażem. Tranzystory są w porządku.
  • REKLAMA
  • #2 14939372
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8948
    Pomógł: 1669
    Ocena: 3002
    Przemiana nominału rezystora R161 wywołuje przemianę czułości koncowky mocy . Zwiększenie nominału wywołuje zmniejszenie czułości . Potrzebną ostateczną czułość koncowky ustalają potencjometrem R160 - 470 Ohm ( standardowy poziom wejściowego sygnału koncowky - 0,775V ). С139 jest przeznaczony dla obrony od wzbudu koncowky mocy. Zwiększenie pojemności wywołuje zmniejszenie wzmacniania wysokiej częstotliwości.PR179 i R180 elementy schematu regulacji prądu spokoju wyjściowych tranzystorów koncowky. Jeśli nominał PR179 22K, jak oznaczono na schemacie, to dodatkowy rezystor 10К należy wydalić.Względem rezystora R174. 5,7К to wymierzony tobą nominał czy on jest oznaczony na rezystorze? Być może pomyliłeś się . Standardowe nominały 5,1 czy 5,6К. Różnica między 5,1 i 5,7К nie tak jest krytyczna i nie powinna być problemem. Lecz lepiej wykorzystać nominał, wskazany na schemacie.
  • #3 14939853
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    W takim razie wymieniam na to co powinno być: R161, C139, rezystor 10k wywalam, R174. Wszystkie te elementy wyglądały na montowane fabrycznie, nie widziałem śladów modyfikacji.
    Jedyne czego nie jestem pewien to C139, choć może dali go, bo nie mieli nic innego.
    Co do R174 to wg oznaczeń ma 5,1k 10%, musiał się on mocno nagrzewać, ponieważ wokół niego płytka była przypalona, a oznaczenia na nim wyblakły. Wartość 5,76k jest z mojego pomiaru.
    Część PR wymieniam na nowe, ze względu na pourywane nóżki. Po za tym są to elementy, które się zużywają. Czytałem, że mogą być źródłem problemów, więc te uszkodzone wymieniam.

    Jak postępować przed uruchomieniem wzmacniacza? Nie chcę by po włączeniu zasilania po chwili się coś spaliło. Pytam, ponieważ część elementów wymieniam, co powoduje, że nieco zmieniam parametry pracy płytki sterującej.
  • REKLAMA
  • #4 14939948
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8948
    Pomógł: 1669
    Ocena: 3002
    Żeby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek przy pierwszym włączeniu wzmacniacza zamień bezpieczniki 3,15A, przez które napięcie wtórnego uzwojenia podaje się na mostek prostownika, rezystorami 25-50 Ohm 1-2W. W zamian rezystorów można wykorzystać żarówki 24V 10-20W. Jeśli w schemacie jest zwarcie to spłoną rezystory, a jeśli wykorzystać żarówki, to oni będą świecili na pełną jaskrawość. Jeśli wszystko sprawnie, to przy włączeniu żarówki zaświecą jaskrawie, a potem ich jaskrawość znacznie zmaleje.

    Dodano po 4 [minuty]:

    Wskazane tobą elementy, które nie odpowiadają schematu, być może, były zastąpione przy ostatecznej regulacji wzmacniacza producentem. Realnie taka sytuacja bywa dosyć często.

    Dodano po 19 [minuty]:

    Jeśli rezystor R174 przypalił się tylko w jednym z kanałów wzmacniacza, to sprawdź dioda Zenera D101.Moc tego rezystora wygląda nie dostateczną, jej lepiej zwiększyć, co najmniej, do 0,25W.
  • #5 14940278
    kamil bula
    Poziom 18  
    Posty: 451
    Pomógł: 3
    Ocena: 23
    Jeżeli te dolutowane od strony druku oporniki wyglądają na oryginalne, a myślę, że tak jest to nic bym nie ruszał. Kondensatory elektrolityczne wymieniłbym jedynie te o mniejszych pojemnościach, powiedzmy do 47uF, no chyba, że i te od zasilacza są wylane, albo słychać przydźwięk sieci i jest pewność, że to wina utraconej ich pojemności, z czym póki co w swoich sprzętach Unitry się jeszcze nie spotkałem. Wzmacniacz odpalałbym przez żarówki na wyjściu DC zasilacza, dał bym również żarówkę w miejsce bezpiecznika sieciowego. Można też wzmacniacz spróbować uruchomić na zewnętrznym zasilaczu o znacznie niższym, bezpiecznym prądzie.
  • #6 14941417
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    kamil bula napisał:
    Kondensatory elektrolityczne wymieniłbym jedynie te o mniejszych pojemnościach, powiedzmy do 47uF, no chyba, że i te od zasilacza są wylane, albo słychać przydźwięk sieci i jest pewność, że to wina utraconej ich pojemności, z czym póki co w swoich sprzętach Unitry się jeszcze nie spotkałem.


    Tyle, że ja piszę o końcówkach sterujących... Fakt, mam lekki przydźwięk sieciowy (od tych dużych kondensatorów), ale nie przeszkadza mi to. Wymieniam tylko kondensatory na tych płytkach sterujących, bo elementy te 'mocno' pracowały. Całe płytki są pociemniałe od nagrzewania się.

    Te dolutowane oporniki... trochę straciłem pewność co do ich oryginalności. Dopiero teraz zwróciłem uwagę na to, że mają tolerancję 1%, a w latach 70' chyba takich nie było (zielona obudowa mówi chyba o mocy 0,5W).

    Co do wymienianych przeze mnie rezystorów to niestety nowe mają moc 0,25W, ponieważ tych 0,125W nie mogłem znaleźć.
  • #7 14941965
    kamil bula
    Poziom 18  
    Posty: 451
    Pomógł: 3
    Ocena: 23
    Może zrób zdjęcie tych oporników, to będziemy wiedzieć o nich coś więcej.
  • #8 14942554
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    Przecież napisałem o nich wszystko :)
    Mimo to wrzucam zdjęcie. Unitra WS-503 - jak prawidłowo wykonać renowację końcówek mocy?

    Dodatkowo mam pytanie o listwę żeńską 14 pin (do tych płytek). Ma szeroki rozstaw nóżek po 5mm, długość listwy to 70mm. Chcę wykorzystać stare listwy, ale jednak gdyby coś się uszkodziło (nawet w przyszłości) to jak zdobyć taki złącza?
  • REKLAMA
  • #9 14943438
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8948
    Pomógł: 1669
    Ocena: 3002
    Na zdjęciu plytka drukowaba koncowky mocy z rozmieszczeniem elementów. Unitra WS-503 - jak prawidłowo wykonać renowację końcówek mocy? Unitra WS-503 - jak prawidłowo wykonać renowację końcówek mocy?
  • #10 15067439
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    Przepraszam za długą przerwę.
    Jeszcze nie skończyłem robić tych nowych płytek, nie miałem czasu. Ale już niedługo zabiorę się za to.

    Dzisiaj testowo podpiąłem jedną ze starych płytek i cóż okazało się że ma lekkie przebicie na tranzystorze T109 (szybko się nagrzewa, słychać trzaski w głośniku). Mam więc winnego spalenia mi głośnika w wakacje.

    Druga nowa płytka jest prawie skończona, muszę tylko przylutować rezystor R158, bo mój ma 3,3k a powinien być 3k. I wciąż się zastanawiam co zrobić w sprawie tego dodatkowego rezystora, który był przylutowany od spodu płytki na pająka (ten 10k)... Ma on dużą wartość oporu, więc chyba jest dość istotny, z drugiej strony nie ma go na schemacie i nie widziałem na forach by ktoś miał taki problem.

    I jeszcze co do zastosowania zamiast bezpieczników opornika czy żarówek to po co, skoro właśnie bezpiecznik mnie chroni przed uszkodzeniem? Bezpieczniki mam, są tanie.
    Pozdrawiam :)
  • #11 15067502
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8948
    Pomógł: 1669
    Ocena: 3002
    Bezpieczniki mają inercję i w praktyce często elementy wzmacniacza płoną przedtem jak spłonie bezpiecznik. W ostateczności na czas eksperymentów i regulacji wykorzystaj szybkie bezpieczniki.
  • REKLAMA
  • #12 15068713
    Tomek_GZ
    Poziom 21  
    Posty: 824
    Pomógł: 46
    Ocena: 66
    Zazwyczaj jest tak, że bezpiecznik nie przepali się zbyt szybko, zanim zdąży uszkodzić się jakiś element w układzie. Potem lawinowo "lecą" pozostałe elementy. Najlepiej stosować żarówkę 230V 60W w miejsce bezpiecznika na uzwojeniu pierwotnym. Sam za każdym razem stosuję takie zabezpieczenie i uwierz mi, chroni to bardzo dużą ilość elementów elektronicznych i pieniążków w portfelu ;) Choćby w razie pomyłki (a jesteśmy tylko ludźmi i każdemu to się zdarza). Po uruchomieniu wzmacniacza żarówka na chwilę zaświeci się, w momencie ładowania się kondensatorów, potem stopniowo zacznie gasnąć o ile sprzęt jest sprawny. Lub świeci dalej, jeśli coś jest nie tak.

    Link
  • #13 15074298
    kris1969
    Poziom 10  
    Posty: 33
    Ocena: 8
    Możesz spróbować uruchomić wzmacniacz bez końcowych tranzystorów mocy powinien grać czysto tylko z mniejszą mocą
  • #14 15074535
    mi1962
    Poziom 2  
    Posty: 2
    Witam ,pracowałem w latach 80 w ŁZR Fonica skorzystaj z rad kolegów jw.ja dodam swoją
    wszystkie wzmacniacze w owych czasach były regulowane i modyfikowane w trakcie produkcji i nie zawsze zmiany były nanoszone na schemat ,dlatego te R i C od strony druku dlatego -jak tak było orginalnie to tak zostaw ,następna zasada to połączenia mas punkty masy muszą być tak jak fabryka połączyła inaczej wzmacniacz może się wzbudzać.Podczas pomiarów podłącz słuchawki a nie głośniki ,ma być tylko szum żadnego buczenia .W wersji WS503 którą ja pamiętam na KD503 były 2 pr-ki jedną się regulowało prąd spoczynkowy tranzystorów mocy a drugą ustawiało się napięcie na wyjsciu głośnikowym na 0 voltów,obydwa pomiary należy przeprowadzić przy potencjometrze siły głosu na min
  • #15 15076491
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    Dziękuję za rady :)
    Będę dawał znać o postępach na bieżąco.
    Mam jeszcze jedno pytanie (dla upewnienia się): żarówkę 60W/230V należy podpiąć następująco - jeden do oprawki bezpiecznika, ale przy przewodzie wychodzącym od kondensatora a drugi do wyjścia z transformatora? Mnie się wydaje, powinno się podłączyć tak jak jest podłączony bezpiecznik.
    Unitra WS-503 - jak prawidłowo wykonać renowację końcówek mocy?
  • #16 15076583
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8948
    Pomógł: 1669
    Ocena: 3002
    Wyjmij bezpiecznik i zamiast niego włącz żarówkę.
  • #17 15077215
    Tomek_GZ
    Poziom 21  
    Posty: 824
    Pomógł: 46
    Ocena: 66
    Musisz odnaleźć ten bezpiecznik - 1,25A/250V, wyjąć go i do zacisków podłączyć żarówkę.
    Tylko wyjmij najpierw wtyczkę z gniazdka, bo, na zaciskach jest napięcie 230V !!!


    Unitra WS-503 - jak prawidłowo wykonać renowację końcówek mocy?
  • #18 15109309
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    OK chyba się udało!
    Na razie z jedną płytką. Mam nadzieję, że przez ten weekend zrobię drugą.

    Dzisiaj podpiąłem żarówkę 60W/230V tak jak pisaliście zamiast bezpiecznika 1,25A/250V (co ciekawe wsadzony był 2A, później zmienię go na oryginał). Przy włączeniu bez płytki sterującej żarówka zabłysła na początku tak jak pisaliście i potem zgasła. Więc podpiąłem płytkę i był podobny efekt.
    Przystąpiłem do pomiaru i ustalenia napięcia stałego na wyjściu. Udało mi się wykręcić 1,0-2,0 mV. Potem ustawiłem prąd spoczynkowy na ~26,7mV, który mierzyłem na R170 pomiędzy stykami 1 a 4 (rysunek z postu nr #9).
    T108 się grzeje, choć nie tak aby poparzyć. To normalne?

    Czy teraz mogę spokojnie podłączyć głośnik? Czy regulować czułość (R160) oraz poziom zabezpieczenia (R184, R185)? Nie wiem jak się za to ewentualnie zabrać.
  • #19 15115462
    Tomek_GZ
    Poziom 21  
    Posty: 824
    Pomógł: 46
    Ocena: 66
    Z wpiętą żarówką możesz podpiąć głośniki, tylko nie słuchaj zbyt głośno, ponieważ występują wtedy duże spadki napięć i dźwięk będzie charczący. W takiej sytuacji wartości napięć też będą nieco niższe. Prąd spoczynkowy lepiej ustaw na niższy i wtedy skoryguj już po wygrzaniu wzmacniacza, bez wpiętej żarówki.
  • #20 15115785
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    Wcześniej prąd spoczynkowy i napięcie na wyjściu ustawiałem na bezpieczniku (po tym jak już wstępnie ustawiłem na żarówce).

    Teraz po ponownym podłączeniu żarówki zamiast bezpiecznika wartości były inne niż przy bezpieczniku i ponownie je wyregulowałem dla żarówki (akurat prąd spoczynkowy obniżył się bez regulacji).
    Podłączyłem głośnik i tuner TSH-110 i słuchałem na niskiej głośności. Ładnie grało.

    Do czego teraz mogę przystąpić? Dokonać ponownej regulacji na bezpieczniku + odsłuch?
  • #21 15115907
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8948
    Pomógł: 1669
    Ocena: 3002
    Przy głośności obu kanałów na 0, ustal polecany prąd spoczynkowy, zamień żarówki na bezpieczniki odpowiedniego nominału i sprawdź wzmacniacz przy różnych poziomach głośności. Przy czym kontroluj poziom grzania tranzystorów wyjściowej kaskady koncowek mocy . Jeśli przy dużej głośności tranzystory będą znacznie grzały się , sprawdź jakość ich umocnienia do radiatora i jakość termicznej pasty.
  • #22 15116278
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    Wg instrukcji serwisowej trzeba "wysterować wzmacniacz tak, aby uzyskać napięcie 1V sygnałem o częstotliwości 20 kHz; potencjometrem R179 wyeliminować zniekształcenia skrośne".
    Nie mam takich urządzeń, posiadam jedynie prosty multimetr.

    Ustawiłem z bezpiecznikiem prąd spoczynkowy ~10,5 mV i napięcie stałe na wyjściu 0,0+/-2,0 mV.
    Tranzystory mocy nie grzeją się zbytnio.

    Nadal martwi mnie grzanie się T108 (choć może to normalne). Lekko grzeją się T109 i T110.

    Bez źródła dźwięku wraz ze zwiększaniem głośności wzrasta słyszalny przydźwięk sieciowy (zawsze tak miałem).
    EDIT 1: Jest to takie lekkie szumienie, choć pojawił się też dodatkowy dźwięk: wyższy, podobny do tego jaki jest przy stacjach transformatorowych czy liniach wysokiego napięcia. Lekko faluje i zanika. Teraz go nie ma.
    EDIT 2: Ok, ten wysoki dźwięk zanika, gdy jestem koło wzmacniacza, gdy się oddalam stopniowo wzrasta. Może to kwestia nie założonej obudowy.

    Podłączyłem drugą końcówkę (pod kanał lewy) i wysterowałem. Niestety nie jest idealnie, ponieważ teraz lewy kanał gra znacznie ciszej a przy wyłączaniu zasilania wyraźnie słychać dość mocne stuknięcie.
    Co może być przyczyną: źle ustawione wzmocnienie na R160, jakiś wadliwy element (tranzystor mocy?). Jest to możliwe, ponieważ nowa płytka powstała na elementach z płytki, która się spaliła (poszły tranzystory T109 i T110). Na starej płytce są wyraźnie ślady po grzejących się R165 i R158, mniejsze po R174.
    Co ciekawe, uszkodzona płytka grała wcześniej na prawym kanale, więc jeśli już to tamte tranzystory mocy powinny być uszkodzone... a nie są, bo od paru miesięcy ładnie mi gra prawy kanał.
  • #23 15450905
    Jestem tylko na chwile
    Poziom 11  
    Posty: 27
    Ocena: 9
    Podłączyłem drugą końcówkę na kanał lewy i wysterowałem. Niestety nie jest idealnie, ponieważ kanał ten gra znacznie ciszej a przy wyłączaniu słychać wyraźnie dość mocny stuk (nie ma tego na prawym kanale, który przy wyłączaniu daje delikatne puknięcie).

    Co może być przyczyną: PR160, uszkodzony element? Płytka powstała głównie z elementów ze starej, która miała spalone T110 i T09. Przed montażem każdy element sprawdzałem multimetrem.
    Raczej wykluczam uszkodzenie tranzystorów mocy, ponieważ wcześniej uszkodzona końcówka była na lewym kanale, a teraz tam jest inna końcówka, która ładnie mi gra od paru miesięcy.

    EDIT: Na pewno to wina końcówki. Zamieniłem je na chwilę miejscami i był słyszalny szum nawet na zerowym wzmocnieniu.
    Oprócz tego słychać dość mocno przydźwięk sieciowy (dotyczy sprawnej końcówki), sam transformator jest dość głośny.

    EDIT2: Dzisiaj sprawdziłem tranzystory mocy na kanale prawym i są sprawne, wobec tego przepiąłem testowo działającą płytkę sterującą na prawy kanał i gra ładnie.
    Teraz szukam usterki na drugiej płytce sterującej...może któryś z kondensatorów albo dioda padła. Póki co wykluczam T109 i T110 - sprawdziłem je, są sprawne.
    Czy powodem mogą być zamienniki T113 i T114? Za T113 użyłem BC548A, a za T114 BC558A.
    Teraz zajmę się diodami, najbardziej podejrzana wydaje się D104 czyli BAP812, ciężko się ją sprawdza multimetrem.

    EDIT3: Dioda jest raczej w porządku. Zastanawiam się teraz nad tym, czy zabezpieczenie przeciwzwarciowe jest dobrze ustawione oraz próg wzmocnienia.

    EDIT4: Jest w porządku! Musiałem skorygować ustawienia zabezpieczeń (R184 i R185), które dałem takie jak są na drugiej płytce, tak samo wzmocnienie na R160.

    Na razie ładnie gra. Kolejnym krokiem będzie zrobienie dodatkowych zabezpieczeń, chroniących kolumny.

Podsumowanie tematu

LABEL_AI_GENERATED
Dyskusja dotyczy renowacji końcówek mocy wzmacniacza Unitra WS-503, w szczególności wymiany uszkodzonych elementów oraz poprawności schematu. Użytkownik zauważył, że na oryginalnych płytkach znajdują się elementy niezgodne z dokumentacją, w tym rezystor 10k, którego obecność budzi wątpliwości. Uczestnicy forum sugerują wymianę rezystorów R161, R174 oraz kondensatorów, a także zalecają ostrożność przy uruchamianiu wzmacniacza, proponując użycie żarówek zamiast bezpieczników w celu ochrony przed uszkodzeniami. Wskazówki dotyczą również regulacji prądu spoczynkowego oraz napięcia wyjściowego, a także monitorowania temperatury tranzystorów. Użytkownik planuje dalsze prace nad płytkami oraz testy wzmacniacza.
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA