[Rozwiązano] Potrzebna pomoc z kolumnami Unitra ZG 15C11 po wymianie głośników

Cześć wszystkim,
Jakiś czas temu postanowiłem naprawić swoje kolumny Unitra ZG 15C11, niestety próby naprawy membran skończyły się katastrofą. Zdecydowałem się na zakup nowych głośników, aby uzyskać większą moc i lepszą jakość dźwięku. Po montażu głośników w ogóle nie było basów, więc zrezygnowałem z kolumn i wylądowały na strychu. Tak przeleżały kilka lat zanim je odkryłem na nowo. Postanowiłem je wskrzesić. Po puszczaniu muzyki przez dzień nagle basy się pojawiły, widocznie głośniki nie były wygrzane. Góra gra ładnie i czysto, jednak dalej mam problem z basami - są one zbyt słabe i nie schodzą nisko. Prawdopodobnie zwrotnice nie są zaprojektowane pod głośniki jakie użyłem. W związku z powyższym, chciałbym prosić Was o pomoc i propozycje poprawy parametrów zwrotnic. Zaznaczę że jestem laikiem w sprawach elektroniki.

Kolumny i zwrotnice oryginalne ZG 15C11, aktualnie głośniki, które zamontowałem to wysokotonowy Tonsil GDW 9/60/2 (60W 8 omów) link oraz niskotonowy STX GDN-16-50-8-SC (50W 8 omów) link. Kolumny podłączone są do wzmacniacza t.amp S-100 (2x 65W dla 8 omów), wzmacniacz podłączony poprzez BlasterX G6 do laptopa w trybie bezpośrednim - chciałbym uniknąć użycia equalizera czy sztucznego podbijania basów, porówałem dźwięk z kolumn do dźwięku słyszanego z słuchawek Sennheiser HD 559
Schemat zwrotnicy:

Tak jak pisałem wcześniej proszę o pomoc
PS. zastanawiałem się czy aby nie podłączyć głośnika niskotonowego bezpośrednio, a wysokotonowy zostawić w zwrotnicy

Masz kaszanę. W oryginale były tam zupełnie inne głośniki. Np. GDN16/15 o efektywności 93 dB. Teraz masz komplet, w którym niskotonowy STX o efektywności 87 dB współpracuje z wysokotonowym o efektywności 94 dB.

I przy okazji sprawdź czy w obydwu zestawach masz jednakową polaryzację, bo jeśli jeden z głośników podłączysz odwrotnie, bas w przeciwnej fazie będzie się znosił i nie będzie go słychać.

Jak długo można pisać, ze kolumna jest specjalnie LICZONA do KONKRETNEGO TYPU głośników? Wstawiasz przypadkowy głośnik byle tylko dziurę zatkać i dziwisz się, że nie gra?

chronosek napisał:

mam problem z basami - są one zbyt słabe i nie schodzą nisko. Prawdopodobnie zwrotnice nie są zaprojektowane pod głośniki jakie użyłem.

Nie tylko zwrotnice ale i całe kolumny. Poza tym wytłumacz mi proszę co ma zwrotnica do braku basu? Bo ja mimo że coś tam potrafię, nie mogę zrozumieć takiej zależności.

chronosek napisał:

zastanawiałem się czy aby nie podłączyć głośnika niskotonowego bezpośrednio, a wysokotonowy zostawić w zwrotnicy

A jakie zadanie ma człon niskotonowy w zwrotnicy? Po co on w ogóle jest? Ano po to by głośnik niskotonowy nie dostawał częstotliwości, które są już przenoszone przez głośnik wysokotonowy. A Ty chcesz wyrzucić ten człon bo masz mało basu? Pisać co to da, czy sam dojdziesz, ze to nie ma żadnego sensu.
Pozostałe braki w Twojej wiedzy wskazał już Kolega md - a skoro masz braki, to może lepiej byłoby oprzeć się albo na oryginalnym głośniku, albo na oryginalnym projekcie kolumny (jako całość - z uwzględnieniem głośników, zwrotnicy i samej obudowy), projekcie sprawdzonym i pomierzonym?
Jeszcze raz przypomnę - Wstawienie innych niż oryginalne głośniki nigdy nie da dobrego efektu - w basie szczególnie.

chronosek napisał:

Postanowiłem je wskrzesić. Po puszczaniu muzyki przez dzień nagle basy się pojawiły, widocznie głośniki nie były wygrzane.

Wygrzewanie głośników to bajki audiofilityków.
Albo luty w kolumnach zimne, albo wzmacniacz szwankował, albo wpiąłeś głośniki w przeciwfazie. Albo słuchasz innej muzyki która nie uwydatnia problemu.

chronosek napisał:

niskotonowy STX GDN-16-50-8-SC (50W 8 omów)

Oryginalnie tam był GDN 16/15, porównaj parametry z STXem, obawiam się że STX ma o wiele mniejsza efektywność, w rezultacie soprany cie kłują w uszy zanim usłyszysz basy.

Ergo - lepiej kupić oryginalne głośniki lub zregenerować posiadane a nie podmieniać na niewiadomo co.

jdubowski napisał:

obawiam się że STX ma o wiele mniejsza efektywność

Napisałem dokładnie, że ma i to o wiele mniejszą 93:87 na niekorzyść STX.

Dziękuję za odpowiedzi, czyli mam kaszanę związaną z efektywnością głośników, jak rozumiem z odpowiedzi zwrotnica nijak ma się do tego

Najpierw sprawdź to, o czym było pisane - czy głośniki z obydwu kolumn pracują w fazie.

md napisał:

czy głośniki z obydwu kolumn pracują w fazie.

Może to być co najwyżej szczyt góry lodowej całości. Różnica rzędu 6 (!) dB to przy skali logarytmicznej przepaść.

md napisał:

Napisałem dokładnie, że ma i to o wiele mniejszą 93:87 na niekorzyść STX.

Jednocześnie tworzyliśmy wpisy - twoje dane potwierdzają moje podejrzenie.

chronosek napisał:

czyli mam kaszanę związaną z efektywnością głośników, jak rozumiem z odpowiedzi zwrotnica nijak ma się do tego

Możesz jeszcze spróbować zrobić coś a'la powerbrake dla głośnika wysokotonowego. Ale pamiętaj że zwrotnica musi widzieć jego impedancję 8 omów mimo założonego tłumika.
Powtarzam - lepiej przywrócić stan oryginalny zamiast ładować losowe głośniki do obudowy.

md napisał:

Najpierw sprawdź to, o czym było pisane - czy głośniki z obydwu kolumn pracują w fazie.

Plusy idą do plusów, niestety polaryzacja jest prawidłowa

chronosek napisał:

Plusy idą do plusów, niestety polaryzacja jest prawidłowa

I dalej do wzmacniacza też plusy do plusów?

jdubowski napisał:

I dalej do wzmacniacza też plusy do plusów?

Tak, sprawdziłem także od wzmacniacza do kolumn

jdubowski napisał:

I dalej do wzmacniacza też plusy do plusów?

Kiedyś do określenia biegunowości używało się „płaskiej" baterii. Jeśli po podłączeniu kolumny membrana niskotonowego wychylała się do przodu, to plus baterii był plusem zestawu głośnikowego który łączy się z plusem wzmacniacza.

jdubowski napisał:

Możesz jeszcze spróbować zrobić coś a'la powerbrake dla głośnika wysokotonowego

ChatGPT wyliczył odpowiednie zmniejszenie efektywności głośnika wysokotonowego poprzez dodanie rezystora 2,16 omów szeregowo, ale wtedy chyba zwrotnica już nie będzie widzieć impedancji 8 omów. Miał też problemy z wyliczeniem zmiany wartości kondesatora by zachować częstotliwość podziału. Chyba sztuczna inteligencja nie pomoże w tym problemie

Do zbicia ma 6 dB, więc sprawa dokładnie wygląda tak:

Dziękuję za podpowiedź i link. Teraz zostaje tylko zamówić rezystory i testować. Jakiej mocy powinny być rezystory?

Tyle teorii, a słuchał ktoś tych kolumn w oryginalnej wersji?
Ja słuchałem, i one nawet w oryginalnej formie grają ZDECYDOWANIE gorzej niż popularne ZG15 w budżetowej wersji, czyli bez dopisku C11.
Powód? Obudowa jest wyższa, ale płytsza, w związku z czym litraż wewnętrzny jest mniejszy.
Efekt? Grało to czysto, ale bez basów, a jeśli jakieś się pojawiały, to nie miały zupełnie zejścia.
Tam jest objętość zewnętrzna 10,5dm3, wewnętrzna jeszcze mniejsza. Jak głośnik 16 cm ma uzyskać jakikolwiek bas w takiej małej budce, do tego zamkniętej?

Wniosek? Nie warto inwestować w te obudowy. Pieniądze w błoto, bo tak czy siak nie będzie to miało basów,

Wiem, że są. Choć oboje wiemy, że te skrzynki są zupełnie nie warte inwestowania.
Mój wpis tyczył się raczej postów namawiających na zakup oryginalnych głośników GDN 16/15 do nich.
Po co, skoro to i tak nic nie wniesie?

James596 napisał:

Po co, skoro to i tak nic nie wniesie?

Wniesie sporo większą (6 dB) skuteczność, przy tej samej podanej mocy.

Pozdrawiam.

Ale brzmienie wciąż pozbawione będzie dołu. A o to chyba tutaj chodzi.

Kiedyś robiłem próby z kolumną o takiej objętości jak ZG15C, coś koło 9 litrów z zastosowaniem głośnika Dexon IRB 16/60/01,8.
Pomierzyłem TSP tego Dexona z dołącznym dodatkowym magnesem 80/40/12 w odwrotnej polaryzacji:

Dodatkowy magnes jest trochę mały w stosunku do głównego magnesu, więc dobroć qts spadła z 0,64 tylko do 0,62.
Porównując Dexona do tego Stx można oczekiwać polepszenia odtwarzania basu, choć w tak małej objętości ten Dexon też nie jest zbyt dobry:

Stx ma w tej obudowie bardzo wysoką dobroć qtc=1,37 i jemu już nic nie pomoże. Ten głośnik po prostu nie nadaje się do obudowy zamkniętej.

Rezystory przyszły, wlutowałem i działa! Jest poprawa, może basy nie schodzą tak nisko jak na słuchawkach, ale są obecne i wysokie tony nie zagłuszają.

Problem rozwiązany przez wlutowanie rezystorów w układzie L-pad jak proponowano