Projekt układu dla 30-40 mikrołączników z LED i przekaźników bistabilnych

Witam. Jak w temacie:
Potrzebuję pomocy w zaprojektowaniu układu dla 30-40 mikrołączników z podświetlaniem LED, które mają włączać bądź wyłączać przekaźniki bistabilne.
Chcę pominąć połączenie kablowe pin2pin, bo to z 90 przewodów... i jakoś to zmultiplekserować.
Elektroniką zajmowałem się 25 lat temu i nie jestem oblatany w "nowych" technologiach. Z programowaniem też u mnie kiepsko, znam HTML i CSS, co nieco PHP i JS, ale też już dawno nie "rzeźbiłem"...
Matryca zapewne będzie zawierała 4x10 takich przełączników.
Podszedłbym do tego inaczej, kupując moduły przekaźnikowe, ale mam w domu całość oświetlenia opartą na przekaźnikach bistabilnych 2xNO, więc nie chciałbym zmieniać tego ze względu na koszty.
Proszę tylko mnie nie zaorać

W tych czasach znacznie rzadziej się tak robi.
Co to NAPRAWDĘ za układ ?

Myślę, że napisałem, co chcę osiągnąć. Chcę zduplikować przyciski włączające przekaźniki bistabilne i podświetlić mikroprzycisk odpowiadający danemu obwodowi po załączeniu przekaźnika, a także podświetlić mikroprzycisk, jeżeli zostanie włączony przyciskiem włączającym światło.
W tej chwili mam przyciski przy przekaźnikach i LED-y na panelu, ale to niepraktyczne rozwiązanie.
To ma być taka tablica synoptyczna, ale interaktywna.

Prawdopodobnie do samych LED-ów układ tranzystorowy byłby znacznie tańszy od przekaźników, zwłaszcza bistabilnych, ale jeśli masz oświetlenie sterowane przekaźnikami, i one już są, a chodzi o dodanie do niego sterowania i sygnalizacji, to wypada wykorzystać to, co jest.

Pytanie: jak jest sterowany taki przekaźnik bistabilny, jakie tam masz? To mogą być dwie cewki - jedna włącza, druga wyłącza; a może być jedna cewka i włączanie/wyłączanie uzyskuje się przez zmianę kierunku prądu, albo kolejne inpulsy prądu cewki włączają i wyłączają. Jakie są parametry elektryczne takiej cewki: jakie napięcie trzeba podać, jaki prąd ma popłynąć, przez jaki czas, żeby to zadziałało...?

Czy to ma być 40 przekaźników i 80 przycisków, czy 20 przekaźników i 40 przycisków, czy 40 przekaźników i 40 przycisków, czy jeszcze inaczej?

Jeśli nie będziesz wciskać wielu przycisków jednocześnie (*), to z multipleksowaniem bez układów scalonych do podłączenia nawet 80 przycisków może wystarczyć 18 żył (do połączenia przycisków z przekaźnikami; do podłączenia LED-ów będą potrzebne dalsze żyły). Ze skanowaniem może ich być dużo mniej, ale wtedy może lepiej mieć mikrokontroler (np. Arduino) do odczytywania przycisków. Najprostszy sposób łączenia przycisków bez skanowania: masz np. 20 przycisków w 4 rzędach po 5, w rzędach łączysz razem jedną z końcówek przycisku (i wyprowadzasz 4 żyły), w kolumnach drugą (i tu jest 5 żył) - wciskając 1 przycisk łączysz 1 z 4 żył od rzędów z 1 z 5 żył od kolumn.

(*) Powiedzmy, że masz przyciski w kolumnach ponumerowanych 0-9 i rzędach A-H - możesz wcisnąć razem np. E1, E3 i E4, albo np. C5, D5, F5 i G5, i to zadziała prawidłowo; ale jak wciśniesz np. E3, i G6, to zadziała tak, jakbyś dodatkowo wcisnął E6 i G3. To dla prostego multipleksowania, stosując skanowanie można tego uniknąć (i mieć tylko kilka żył w kablu; chyba wystarczy 5), ale wtedy układ będzie dużo bardziej skomplikowany.

Układ sterowania przekaźnikami będzie najprostszy, jeśli każdy przekaźnik ma dwie niezależne cewki, i do włączenia/wyłączenia trzeba puścić prąd przez pierwszą/drugą cewkę. Ale jak cewki mają np. wspólny minus, a oddzielne plusy, to można podłączyć prawie tak samo, pod warunkiem, że dobierze się dla nich odpowiednie miejsca w schemacie multipleksowania. Cewka dwukierunkowa będzie wymagać dodatkowych elementów.

Dzięki za odpowiedź.
Jeżeli chodzi o przekaźniki bistabilne, mam F&F BIS-411 2Z 230V.
Załączane są zwykłymi przyciskami chwilowymi.
Przekaźniki mają 2 kontakty NO.
Pierwszy kontakt NO wykorzystuję do pierwotnego celu, czyli do włączania oświetlenia.
Drugi kontakt wykorzystuję do włączania LED na prowizorycznym panelu z zasilaczem dedykowanym do LED. Wykorzystałem do tego przewód i to chciałbym zmienić na bardziej wyrafinowaną metodę.

Przygotowuję płytkę z 4x10 mikrołącznikami z podświetleniem LED. Ma to odniesienie do 4 poziomów domu: piwnica, parter, piętro, poddasze. Nie wszystkie przyciski i przekaźniki są wykorzystane, pozostawiłem rezerwę na ewentualne nowe punkty świetlne.

Przekaźniki są 230V, więc trzeba wykorzystać separację sygnałów.
Jeżeli nie uda mi się wymyślić czegoś, wywalę przekaźniki i zamontuję moduł przekaźnikowy Zigbee, ale to są większe koszty...

Dodano po 9 [godziny] 19 [minuty]:

Nikt nic nie podpowie?

W zakładce Schemat w tym linku jest pokazane, jak to ma być podłączone - napięcie sterujące ma być napięciem sieci i musi zostać podane między zacisk 6 i zacisk 1, a napięcie zasilające - między zacisk 3 i zacisk 1. Prąd wystarczy 5mA. Czyli jest potrzebne zasilanie 230V~ i sygnał sterujący jest w jakiś sposób połączony z tym zasilaniem. To wyklucza bezpośrednie podłączenie do układu multipleksującego - potrzebne będą np. przekaźniki, albo elementy o podobnej funkcjonalności, po jednym do każdego elementu (choć nie jestem pewien, może dałoby się coś wykombinować, żeby użyć znacznie mniejszej ich liczby).

Nie jest jasne (w opisie nie znalazłem takiej informacji), czy napięcie sterujące musi być napięciem przemiennym 50Hz, czy też można użyć napięcia stałego z wyprostowania napięcia sieci - w tym drugim przypadku sygnał sterujący mógłby być przekazywany przy użyciu tranzystorów. Do sterowania z użyciem napięcia zmiennego powinny nadawać się optotriaki - np. MOC3023 (w sklepie Piekarz.pl są w cenie 0,75zł/sztukę przy potrzebnej ilości); tranzystory MPSA44 są tam 3x tańsze (ale nie wiem, czy sterowanie impulsami napięcia o stałym kierunku może być dla tych przekaźników, a i tak byłoby więcej kombinowania). Nie wiem, w jakiej cenie byłyby najtańsze przekaźniki nadające się do takiego zastosowania, w sklepie Piekarza są ponad 4x droższe od MOC3023.

Czy oprócz napięcia sieci masz tam jakieś niskie napięcie do zasilania układu sterowania i LED-ów?

Aha: nie wiem, czy byłoby to wygodne, ale można pomyśleć - zamiast 40 przycisków użyć 13, mieć 40 LED-ów w 5 rzędach po 8, pod nimi 8 przycisków wyboru kolumny, z boku 5 przycisków wyboru rzędu, włączenie/wyłączenie wymagałoby jednoczesnego wciśnięcia przycisku rzędu i kolumny, by w ten sposób wskazać LED-a do włączenia/wyłączenia. Byłaby to oszczędność liczby przycisków, ale 40 przycisków przy LED-ach przy odpowiednim połączeniu może działać tak samo, poza tym, że wciskałoby się 1, a nie 2 naraz (w każdej wersji przewody przekazywałyby wybór wiersza i kolumny).

Nie widzę żadnego linku
Do LED-ów wykorzystywałem zasilacz 3,3V.
Do sterowania LED, mógłbym wykorzystać np. 16-kanałowy multiplekser. Tu można wykorzystać, tak jak w pierwotnej wersji drugi styk przekaźnika, ale zmultipleksować i zdemultipleksować do wyświetlenia.
Do sterowania przekaźników myślałem o użyciu opto-izolacji. Ale dobrze byłoby użyć jakiegoś układu, żeby sterować np. 1-sekundowym impulsem.

kshyhoo67 napisał:

Nie widzę żadnego linku

Chodzi o link, który podałeś: F&F BIS-411 2Z 230V.

kshyhoo67 napisał:

Do sterowania przekaźników myślałem o użyciu opto-izolacji.

Informacja Chińczyka jest niejasna i nie wiadomo, co to jest - podejrzewam, że nie nadaje się do sterowania tych przekaźników, że tylko na wejście tej optoizolacji można podawać napięcie sieci, ale na wyjściu można mieć tylko niskie napięcie. Do sterowania układami działającymi przy napięciu sieci należy użyć optoizolacji np. na MOC3023.

kshyhoo67 napisał:

Ale dobrze byłoby użyć jakiegoś układu, żeby sterować np. 1-sekundowym impulsem.

Chodzi o to, żeby niezależnie od czasu naciśnięcia przycisku dawać impuls trwający przez określony czas? To będzie jakaś komplikacja, i może już prościej będzie zastosować Arduino.

O Arduino wiem tylko tyle, że istnieje Elektroniką bawiłem się 35-40 lat temu. Mam do czynienia z elektryką, również przemysłową, więc mam jako-takie pojęcie o prądzie ;p

Poszedł bym w zupełnie innym kierunku.
Moduły we/wy sterowane przez modbus RTU i panel HMI.
Do sterowania przekaźnikami poszukał bym modułów z triakami ( w ostateczności przekaźnikowe)
Do odczytu stanu przekaźników standardowe moduły we 24V albo najprostszy PLC z RS485 8we/6Wy PNP (tranzystorowe) i odczyt multipleksowy

tos18 - to nie jest dział dla speców od automatyki przemysłowej zatrudnionych w bogatej firmie.

kshyhoo67 - domyślam się, że LED-y i mikroswitche mają być w jednym miejscu; jak są / mają być rozmieszczone przekaźniki?

_jta_ napisał:

tos18 - to nie jest dział dla speców od automatyki przemysłowej zatrudnionych w bogatej firmie.

Zobacz Kolego po ile u chińczyka można kupić klony sterowników PLC (np mitsubishi FX) i moduły modbus 16 czy 30 przekaźników a następnie napisz czy opłaca się klecić takie coś na arduino gdzie amatorom problemy stwarza poprawne zaprojektowanie obwodów we/wy tak by nie zbierały i nie siały zakłóceń.

Panele HMI bez ethernetu też potaniały.

To może podaj, jaki byłby koszt takiego sprzętu? Przynajmniej rząd wielkości. Aha, i kto miałby zaprogramować taki PLC?

HMI 7'' - 319pln - oprogramowanie darmowe, kabel do programowania USB
https://pl.aliexpress.com/item/1005007806356751.html

Moduł 32 przekaźniki ster MODBUS RTU 24V - 304pln
https://pl.aliexpress.com/item/4001222753706.html#nav-specification
lub ten - ma ciekawszy zestaw funkcji i prostszy dostęp.
https://pl.aliexpress.com/item/1005007519006312.html

sterownik PLC klon mitsubishi FX2N - 14MT 8 we 6 wy 125pln + kabel 35pln - program do pobrania w sieci.

_jta_ napisał:

Aha, i kto miałby zaprogramować taki PLC?

https://pl.aliexpress.com/item/32807005199.html

Zasilacz 24V - 100 pln

_jta_ napisał:

Aha, i kto miałby zaprogramować taki PLC?

A kto zaprogramuje arduino ?

Program na plc będzie prosty
będzie multipleksowo czytał wejścia i wynik umieszczał w tablicy rejestrów dostępnej przez modbus RTU
Alternatywą jest moduł 32 wejścia cyfrowe PNP z obudową za 139pln (odpada programowanie PLC)
https://pl.aliexpress.com/item/1005006667988529.html

Program do HMI nie jest straszny


Po prostu wstawia się klocki i ustawia ich parametry

Jeżeli chodzi o PLC, pracowałem zawodowo jako elektryk, przeważnie w sektorze przemysłowym i mam kolegów, którzy by się tego podjęli. Natomiast uważam, że należy wykorzystać to, co mam, żeby nie pomnażać kosztów.
Jeżeli miałbym w coś inwestować, to byłby to moduł Zigbee, bo mam sporo urządzeń inteligentnych na MOESie.
Moje przekaźniki bistabilne:

Moja klawiatura w przygotowaniu:

Przychodzi mi na myśl wykorzystanie multipleksera i demultipleksera sygnału oraz użycie optoizolacji na sterowaniu przekaźnikami. Przesłanie tego nawet za pomocą transmisji szeregowej, albo jakimś RSxxx.

kshyhoo67 napisał:

Przychodzi mi na myśl wykorzystanie multipleksera i demultipleksera sygnału, oraz użyciu opto-izonacji na sterowaniu przekaźnikami. Przesłanie tego nawet za pomocą transmisji szeregowej, albo jakimś RSxxx.

Lepiej rejestry przesuwające bo dowolną ilość połączysz po jednym synchronicznym łączu szeregowym,
Chińczyk ma nawet gotowe moduły 24 wyjściowe na 74HC595

Podobne są do 74HC165 24 wejściowe


Połączenie zestawu rejestrów wejściowych i wyjściowych jak się uprzeć można by sklecić z układów logicznych małej skali integracji (generator, licznik, kilka bramek) ale na mikrokontrolerze łatwiej (jak się już przejdzie przez naukę podstaw programowania i użycia narzędzi)
Zadanie jest proste dla N wejść trzeba wygenerować N impulsów zegarowych i jeden impuls który ładuje dane z wejść do rejestru wejściowego oraz z rejestru wyjściowego na wyjścia.

Dwa moduły Arduino Nano (klony) po stronie sterującej - jeden do multipleksowania matrycy przycisków, drugi do lampek kontrolnych - oraz trzeci, czytający stan przekaźników po stronie wykonawczej.
Transmisja za pomocą konwerterów TTL to RS485, oczywiście jeśli jest sensowna wspólna masa, albo current loop, jeśli takowej nie ma.
Do tego optoizolacja na MOC-ach, jeśli F&F to "zaakceptują", względnie separacja za pomocą zwykłych przekaźników elektromagnetycznych.

kshyhoo67 napisał:

Natomiast uważam, że należy wykorzystać to, co mam, żeby nie pomnażać kosztów.

Ekonomia ma różne twarze. W tym duże koszty adaptacji do użycia czegoś "darmowego" / "prowizorycznego" itd.

Gdzieś w wątku padło 3.7V, nie zauważyłem amperażu diod LED, ale wzmianka jest że sygnalizacyjne (tzn nie oświetleniowe).
Dawno już "odleciałem" od tego wątku. Tu sie naprawdę strzela z armat do wró.. przekaźników

mam_pytanie napisał:

Dwa moduły Arduino Nano (klony) po stronie sterującej - jeden do multipleksowania matrycy przycisków, drugi do lampek kontrolnych

Wystarczy jeden, jeśli w jednym miejscu. Plus np. 74x595, 74x165 (są też inne rozwiązania: do przycisków 4017 do generowania '1' krążącej po 10 wyjściach, zwykła dioda w szereg z każdym przyciskiem, włączone między 4 piny wejściowe Arduino, a tych 10 wyjść - Arduino musi jeszcze odczytywać, gdzie jest ta '1', na to są potrzebne 2 piny, i to pozwala odczytać stany 40 przycisków w dowolnej kombinacji).
Do sterowania dużej liczby wyjść z Arduino świetnie nadaje się 74x595 - N takich układów daje 8N wyjść, i ma 3 wejścia, które podłączasz do Arduino. Ja używałem takiego układu do podawania 64 sygnałów na silniki krokowe, tylko użyłem minikomputera (terminal HP T5720 - używany kosztuje tyle, co Arduino Nano, dużo większe możliwości, ale też dużo większe rozmiary i zużycie energii).

Natomiast trzeba jakoś podawać sygnały na MOC3023 i odczytywać stany przekaźników - jeśli one są w jednym miejscu, to drugi Arduino załatwi sprawę, ale gorzej, jeśli są rozsiane po wielu odległych miejscach. Hm... ze zdjęcia wygląda na to, że 26 przekaźników jest w jednym miejscu, tylko do pozostałych trzeba by pociągnąć kable.

Przekaźniki są w kupie a po prawej (na zdjęciu u dołu), jest listwa z sygnałami wyjściowymi do LED.
Panowie (Panie), wykonanie musi być na czymś, co znam. Nie znam się na programowaniu Arduino a nie śmiem prosić o gotowca. Zawsze radziłem sobie sam, z wiedzą, którą posiadam.
@jarek_lnx, muszę oblukać te rejestry.

Podobne do 74x595 są 4094 - Wikipedia[EN] w List of 4000-series integrated circuits i w [url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_7400-series_integrated_circuits] podaje linki do opisów układów z serii 4000 i 7400. Jest kilka technologii takich układów logicznych, różnią się zakresem napięć zasilania (seria 4000 dopuszcza od 3V do 16V, serie 74x znacznie mniejszy zakres napięć), prądami wejść i wyjść...

Nie musi być Arduino, może być dowolny procesor, który by miał z kilkanaście konfigurowalnych pinów do wejść i wyjść, i można było na nim zaprogramować operacje w pętli i zależności czasowe, a do tego był w miarę tani. Arduino Nano można podłączyć do portu USB komputera, zainstalować na komputerze środowisko do programowania Arduino i tworzyć program w C, który powinien zawierać dwie procedury: jedna zostanie wywołana raz na początku, potem druga będzie wywoływana w pętli.

Jakaś prosta wersja takiego sterowania wymagałaby np. 14 pinów (4 wyjść, 10 wejść) dla całości sterowania, i 8 sygnałów między procesorem, a każdym z obsługiwanych urządzeń (tablica z przyciskami i LED-ami, zestaw przekaźników; 2 sygnały wyjściowe mogą być wspólne dla obu urządzeń); Arduino Nano ma ich 19 (nie licząc portu szeregowego i LED-a), port drukarki w PC (te terminale go mają i są kompatybilne z PC) ma za mało wejść, trzeba by bardziej rozbudować multipleksowanie.

W takim razie bez programowania i po staremu:
proponuję przyciski połączyć do kodera binarnego - zrobionego np z diod - mamy 6 przewodów (max 63 przyciski)
po drugiej stronie dekodujemy dekoderem bin/dec lub multiplekserem. Z wyjść dekodera na optotriaki. Korzystamy z właściwości że na raz nie będzie wciśniętych więcej niż jeden przycisk.

Sygnały zwrotne z przekaźników bistabilnych grupujemy po 8 i czytamy sekwencyjnie - mamy 8+5 przewodów (40 sygnałów).
Mamy w sumie 20 przewodów i garść układów ttl lub cmos oraz garść diod 1n4148 i zero programowania.

Przesyłanie sygnałów poziomu TTL na duże odległości związane jest z ryzykiem nieprawidłowej funkcjonalności spowodowanej zakłóceniami elektromagnetycznymi.

Mam może 1,5 metra odległości.

Jest kwestia, czy układ ma zapewniać stałe czasy trwania impulsów sterujących przekaźniki, czy też ten czas może być taki, jak czas wciśnięcia przycisku? W pierwszym przypadku bez jakiegoś procesora ciężko coś takiego zrobić, zwłaszcza jeśli dopuści się wciskanie wielu przycisków naraz, ale z przesunięciem czasu (np. wciskamy 21, po 0,1 sekundy wciskamy 22, po 0,1 sekundy 23, po 0,2 sekundy puszczamy 21.... a mają z tego wyjść impulsy 1-sekundowe podane na przekaźniki 21, 22 i 23). Układ z procesorem może to zrobić, ale dla każdego przycisku będzie potrzebował np. 1 bajtu pamięci RAM do odliczania czasu.

kshyhoo67 napisał:

Mam może 1,5 metra odległości.

Czy to jest odległość tablicy z przyciskami od przekaźników, czy jakaś inna? Jeśli inna, to jaka ma być odległość tablicy z przyciskami od przekaźników?

Co do przesyłania sygnałów na większą odległość: w Świerku (dawno temu IBJ, potem IPJ+IEA, obecnie NCBJ) kiedyś zrobiono urządzenie nazwane Asynchronous DC Modem - służyło do łączności chyba 9600 bodów na odległości nawet ponad 1000m. Prawdopodobnie z użyciem układów UCY751xx w roli nadajników/odbiorników (to była jakaś wcześniejsza wersja RS485).

To jest odległość od klawiatury do przekaźników.
Klawiatura zlutowana:

Nawet maskownica się znalazła (trochę do poprawki):

Przy tej odległości może nie trzeba się wysilać na wielkie oszczędności na liczbie sygnałów, raczej wypada pomyśleć o prostym rozwiązaniu.

Nie wiem: kombinować z osobnymi układami CD4017 i ich synchronizacją, czy zrobić 9 połączeń więcej, mieć jeden CD4017 i nie synchronizować?

W każdym razie, jak ma nie być 40 połączeń do samych LED-ów, to trzeba jakoś multipleksować ich sterowanie, i tu trzeba poprzez skanowanie: np. CD4017 wyznacza, która kolumna (4 LED-y, 4 przekaźniki) ma być przesłana od przekaźników do LED-ów. I tu widzę dwie możliwości: albo LED-y między 4 sygnały z przekaźników, a 10 tranzystorów sterowanych z CD4017, i po kolei świecą we wszystkich kolumnach te LED-y, którym odpowiadają włączone przekaźniki (ale tak szybko, że widzi się to jako świecenie ciągłe), czy przerobienie sygnałów z przekaźników na sygnał szeregowy i przesłanie go na 5 74x595, a do ich wyjść podłączone LED-y świeciłyby stale (te, które mają świecić).

Aha: czy te styki przekaźników, które byłyby używane do sterowania LED-ami, mają być używane tylko do tego, czy jeszcze do czegoś innego? Jeśli również do czegoś innego, to do czego i jak to jest podłączone?

Przekaźniki mają 2xNO. Jeden roboczy, drugi używam do zapalania LED.

Dodano po 3 [minuty]:

Przekaźniki sterowane są impulsem. Jeżeli dłużej są zamknięte styki włączające przekaźnik, on automatycznie zrzuca napięcie powrotne, które wykorzystywane jest do zapalania podświetlenia włączników. Są lepsze od zwykłych przekaźników, gdyż nie potrzebują samopodtrzymania (wystarczy impuls do przełączenia).

kshyhoo67 napisał:

Panowie (Panie), wykonanie musi być na czymś, co znam.

A co znasz?

JacekCz napisał:

trafiony, zatopiony

Nie rozumiem aluzji. Z zawodu jestem elektrykiem i technikiem informatykiem w kierunku sieci informatycznych. Nie jestem młodym człowiekiem, programowałem w Pascalu i radziłem sobie dobrze. Jak wspominałem, pracowałem zawodowo jako elektryk, w większości czasu robiłem szafy rozdzielcze dla przemysłu i również zastosowań domowych.
Umiałbym sobie poradzić bez problemu, budując to w starym systemie, czyli na przekaźnikach, bo byłem zdolnym automatykiem. Mógłbym zrobić to na PLC, ale koszty są znaczne, a nie jestem majętnym człowiekiem. Techniką cyfrową "bawiłem się" na TTL, kiedy CMOS wchodziły dopiero do użytku. Nowe technologie nie są mi znane, dlatego napisałem na forum. Wiem, że za ich pomocą można prościej wykonać to, co zamierzam.
Byłem też moderatorem na forum programistycznym, znam HTML, CSS, trochę PHP i JS. Pisałem skrypty dla web. Mam wkład w powstanie polskich serwisów webowych i gier. Ale to inna para kaloszy.
Pisząc uszczypliwości na forum, nie wnosi to nic do tematu. I to jest bolączka polskich for, żadnych konkretnych podpowiedzi, ale ponabijać się z niewiedzy innych, to chętnie.
Z problemem sobie poradzę, wcześniej czy później. Może nauczę się obsługi Arduino tylko do rozwiązania tego zadania... Zawsze kończę to, co zacznę, nawet wtedy, gdy spotykam nieprzychylne osoby do pomocy.

Dziękuję za podpowiedzi od osób, które w jakiś sposób chciały pomóc.
Osobom, które odwiedziły mój post tylko po to, żeby pokomentować sobie, żeby podreperować sobie samopoczucie, mówię: proponuję wizytę u specjalisty.

Wszystkim życzę wesołych, spokojnych i bogatych Świąt.

P.S. - nie programujcie w święta: bug się rodzi ;p