logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

[Rozwiązano] Zasilacz laboratoryjny electronics-lab, 2 szt. 2N3055 spalone, zły radiator?

Imekxus 16 Sie 2025 12:54 3114 95
Najlepsze odpowiedzi

Dlaczego w moim zasilaczu Electronics-Lab 0–30 V/3 A palą się tranzystory 2N3055 przy ok. 2,5 A i czy przyczyną jest za mały radiator albo złe chłodzenie?

Przy takim obciążeniu problemem jest przede wszystkim odprowadzenie ciepła: przy prawie 30 V spadku i 2,5 A masz około 75 W strat do rozproszenia, więc mały radiator w zamkniętej obudowie przegrzeje 2N3055 niezależnie od tego, że są dwa równolegle [#21636493][#21636502] Zdejmij przypadkowe silikonowe podkładki i zamontuj tranzystory na możliwie równym radiatorze z bardzo cienką warstwą pasty, bo pasta ma tylko wypełniać mikroszczeliny, a nie działać jak izolator [#21636316][#21636888] Sam radiator powinien mieć swobodny przepływ powietrza na zewnątrz obudowy; najlepiej dać go pionowo i zastosować wymuszone chłodzenie, nawet mały wentylator 50 mm oraz blaszkę/tunel kierujący strumień wyraźnie poprawią chłodzenie [#21636434][#21636440][#21699178] Nie dziel radiatora na dwa osobne, bo jeden zapewnia jednakową temperaturę obu tranzystorów, a przy takiej mocy sensowniejsze są większy radiator na zewnątrz, wentylator albo ograniczenie strat przez preregulator / zasilanie dwuzakresowe [#21696181][#21636502][#21637929]
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA
  • #1 21636291
    Imekxus
    Poziom 20  
    Posty: 858
    Pomógł: 38
    Ocena: 232
    Dzień dobry,

    Spędziłem wczoraj na naprawie zasilacza z Electronics Lab (https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic4134388.html) 8 godzin, na końcu wszystko ładnie działało, podmieniłem sobie układ (rezystor R18) tak, że miałem fajne ograniczenie prądowe do 2,5 A, postanowiłem podłączyć na wyjście rezystor 0,47 Ω/5 W, żeby zobaczyć, jak przy maksymalnym prądzie działa zasilacz. Po 60–90 sekundach najprawdopodobniej spaliły się dwa tranzystory mocy 2N3055 zamontowane na radiatorze (nie sprawdzałem jeszcze, ale wiem, bo ten zasilacz mój już z 5 razy naprawiałem, straciłem na nim z 10 tranzystorów 2N3055 – jak się spalą, to na wyjściu zasilacza pojawia się 32–33 V, co jest napięciem za mostkiem prostowniczym).

    Szczerze mówiąc, tyle, co już z tym zasilaczem się przebujałem, to jestem trochę zmęczony, przy tych ~2,5 A, co wczoraj leciały sobie, jak testowałem te 60~ sekund, sprawdzałem temperaturę na tranzystorach i pokazało mi w szczytowym momencie 130 stopni, pewnie była większa, bo do pomiaru używałem multimetru z czujnikiem temperatuy w postaci takiego 10-centymetrowego pręta.

    Mogę teraz znowu się bawić, marnować czas, dodać ograniczenie np. do 1,5 A, tylko trochę to robota głupiego. Zasilacz miał być na 3 A, a tu o połowę mniejszy prąd – dałem dodatkowo dwa tranzystory zamiast jednego, kolektor do kolektora, baza do bazy i w każdym emiterze po rezystorze 0,1 Ω/5 W. To powinno uciągnąć przecież nawet te 3 A. Jedyne, co mi przychodzi do głowy, to niepoprawnie zamontowane na radiatorze tranzystory/za mały radiator.

    Pod tranzystorami jest silikonowa podkładka, którą dodatkowo posmarowałem z obu stron pastą termoprzewodzącą do procesora w PC (akurat taką miałem otwartą i w miarę świeżą):

    Wnętrze samodzielnie zbudowanego zasilacza z dużym radiatorem i licznymi przewodami.
    Dwa tranzystory 2N3055 na radiatorze w zasilaczu laboratoryjnym

    Szczerze mówiąc, nie wiem, czy gra warta świeczki i dalej się w tym babrać, czy np. kupić sobie "dobry" zasilacz, np. ten polecany przez Piotra Góreckiego: https://ndn.com.pl/pl/glowna/4867-korad-kkg305p-zasilacz-programowalny-dc-30v5a.html

    Dodano po 47 [sekundy]:

    Dodam jeszcze, że tranzystory specjalnie kupiłem tym razem z TME, żeby wykluczyć podróbki, mam jeszcze 4, ale nie chce mi się już w tym babrać za bardzo.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #2 21636316
    jarek_lnx
    Poziom 43  
    Posty: 22561
    Pomógł: 4166
    Ocena: 6037
    Imekxus napisał:
    Pod tranzystorami jest silikonowa podkładka, którą dodatkowo posmarowałem z obu stron pastą termoprzewodzącą do procesora w PC (akurat taką miałem otwartą i w miarę świeżą):
    Przypadkowe podkładki silikonowe to chłam. Zmontuj bez podkładek, z cienką warstwą pasty (pasta ma dokładnie wypełnić mikroskopijne szczeliny powietrzne niedokładnie obrobionego metalu, a nie działać jako poduszka izolacyjna - nawet najlepsza pasta przewodzi ciepło kilkadziesiąt razy gorzej od metalu). Radiator będzie pod napięciem, uważaj żeby się nie zwarł z masą, ale można go odizolować. Radiator raczej będzie za mały zwłaszcza w zamkniętej obudowie, ale przynajmniej tranzystory się nie spalą przed nagrzaniem radiatora, więc możesz wykryć przegrzanie czujnikiem. Jak będzie wystarczająco gorący, żeby zagotować wodę, to będziesz wiedział, że jest za mały, możesz dodać wentylator.
  • REKLAMA
  • #3 21636411
    Imekxus
    Poziom 20  
    Posty: 858
    Pomógł: 38
    Ocena: 232
    Dałbym jeszcze może większy radiator, tylko nie potrafię ich liczyć, więc podobnie jak ten byłby on dobrany na oko, byle wymiarowo się na nim zmieściły tranzystory. Dodatkowo może dam go na zewnątrz z tyłu obudowy. Pomyślałem, że dodam jeszcze 2 tranzystory - będzie to może wyglądało komicznie bo dobrałbym rezystory w układzie tak, żeby dawał maks. 2 A, ale po co mi więcej, w sumie nawet 1 A pewnie wystarczy. Dam znać, jak to zrobię, i pokażę może jakieś wyniki.
  • Pomocny post
    #4 21636434
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4538
    Pomógł: 389
    Ocena: 2003
    Radiator jest źle ustawiony, brak otworów wentylacyjnych. Sprawdzałeś jakoś temperaturę radiatora, tranzystorów? Najprościej kroplą wody na obudowę tranzystora; jak będzie wrzeć, to masz pewność, że temperatura przekracza 100°C. Oprócz radiatora istotne jest utrzymywanie mocy w obszarze SOA.
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • REKLAMA
  • #5 21636436
    Imekxus
    Poziom 20  
    Posty: 858
    Pomógł: 38
    Ocena: 232
    Tak, temperatura 130 stopni, jak położyłem pręt pomiarowy jakby na tranzystorach, dotykając przy okazji radiatora. Testowane przy otwartej obudowie. Docelowo obudowa zamknięta oczywiście i to jest takie coś, te otwory wentylacyjne będą nad radiatorem, ale to pewnie i tak za mało.

    Czarna metalowa obudowa z otworami wentylacyjnymi na górnym panelu
  • Pomocny post
    #6 21636440
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4538
    Pomógł: 389
    Ocena: 2003
    Zastosuj chłodzenie wymuszone. Spróbuj zamontować wentylator, dodając jakąś blaszkę, która stworzy tunel razem z radiatorem. Nawet taki 50 mm znacząco poprawia chłodzenie.
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • #7 21636449
    Imekxus
    Poziom 20  
    Posty: 858
    Pomógł: 38
    Ocena: 232
    Nie mam kompletnie miejsca już w środku, ewentualnie na zewnątrz z tyłu by można było wyciąć kratki albo w ogóle okrąg i tam dać wiatrak. Więc albo to, albo radiator z tyłu obudowy.
  • Pomocny post
    #8 21636459
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4538
    Pomógł: 389
    Ocena: 2003
    Ja tam widzę trochę miejsca, a są cienkie wentylatory, np. 50×10 mm. Na czas testów możesz wyjąć na zewnątrz radiator z tranzystorami i wentylatorem, i sprawdzić, jak się będą grzały.
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • Pomocny post
    #9 21636477
    Jacekser
    Poziom 26  
    Posty: 1116
    Pomógł: 27
    Ocena: 329
    Można jeszcze zastosować 2 tyrystory w mostku zamiast D1, D2 i zrobić preregulator. Będzie działać, tyle że pojawią się zakłócenia radiowe. Wentylator bezwzględnie wskazany, nawet bez preregulatora.
  • Pomocny post
    #10 21636493
    gklub
    Poziom 34  
    Posty: 1697
    Pomógł: 291
    Ocena: 714
    Jeżeli masz praktycznie 30 V spadku na tranzystorach i prąd 2,5 A to masz 75 W mocy do odprowadzenia do otoczenia. I nie ma znaczenia ilość tranzystorów, bo moc do odprowadzenia będzie taka sama. Tylko tranzystor będzie mieć mniejszy prąd, ale wykończy go nie prąd, tylko temperatura.

    Włóż żarówkę 75 W do obudowy i zobacz po jakim czasie stopi się obudowa. ;)

    W Twoim przypadku szacuję osiągnięcie temperatury 100°C w zamkniętej obudowie plastykowej i z poziomym żebrowaniem już przy 15 W. Rozwiązaniem duży radiator na zewnątrz, i to pionowo, lub mały z wentylatorem. W mojej ocenie nawet mały wentylator poprawia ok. 10-krotnie skuteczność radiatora. Załóż dopuszczalną temperaturę radiatora np. 75 °C. Maksymalną temperaturę otoczenia np. 35 °C. Maksymalną traconą moc np. 90 W.

    Teraz znasz potrzebną rezystancję cieplną radiatora do otoczenia ΔT/P = 40 K/90 W = 0,45 K/W.
    Z oferty TME (cena!): Lista radiatorów i wentylatorów na stronie sklepu TME z filtrami i cenami

    Dlatego proponuję (i moi przedmówcy również) wentylator. Najlepsze rozwiązanie to radiator na zewnątrz plus wentylator. Można uzależnić jego pracę np. termikiem, np. takim przymocowanym do radiatora:

    Zasilacz laboratoryjny electronics-lab, 2 szt. 2N3055 spalone, zły radiator?

    I nie przykrywaj go gazetą. ;)
  • Pomocny post
    #11 21636502
    jarek_lnx
    Poziom 43  
    Posty: 22561
    Pomógł: 4166
    Ocena: 6037
    Zasilacz electronics-lab już od początku ma trochę naciąganą specyfikację 30 V/3 A, bo z transformatora 24 V nie będzie 30 V pod obciążeniem. Jakby ją traktować dosłownie, toby było ponad 90 W do wytracania przy najniższym napięciu i najwyższym prądzie, realnie pewnie bliżej 70 W. Radiator 1 K/W byłby ledwie akceptowalny i to bez podkładek izolacyjnych.

    Radiator 0,7K/W wygląda tak:

    Czarny radiator aluminiowy z gęstym układem pionowych żeber

    Wymiary L: 150 mm; W: 200 mm; H: 25 mm i osiągnie katalogowe 0,7 K/W zawieszony w wolnej przestrzeni, a nie w obudowie.

    Ten, co masz, to pewnie A4240 L=100 mm 2,5 K/W; nawet dla jednego tranzystora by nie wystarczył, gdyby był korzystnie ustawiony pionowo i nie był zamknięty w obudowie.

    Po prostu pasywne radiatory muszą być wielkie.

    Możesz kupić zestaw chłodzący do PC-ta, przystosowany do procesorów z TDP 90 W lub więcej, czyli raczej tych o większej wydajności. Używane na bazarach można kupić za dychę lub dwie dychy. Na Allegro oczywiście też są. Interesujące są też laptopowe i do małych zintegrowanych PC, te są miniaturowe, ale zazwyczaj procesory tam stosowane mają niską całkowitą rozpraszaną moc.

    2N3055 do tego radiatora nie przykręcisz, trzeba by zmienić tranzystory na płaskie obudowy, np. TIP3055, BD249C, NJW0281G, 2SC5200, NJW3281, MJW21194G i podobne.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #12 21636888
    kris8888
    Poziom 41  
    Posty: 6810
    Pomógł: 532
    Ocena: 1869
    A ja zostawiłbym nawet ten radiator, tylko zamontowałbym go na zewnątrz, usunąłbym te podkładki silikonowe i dałbym tylko porządną pastę. Radiator oczywiście musi być wówczas odizolowany od reszty. Jakaś ewentualnie prosta kontrola temperatury radiatora, nawet na prymitywnym wyłączniku bimetalicznym odcinającym zasilanie po stronie wtórnej.
    Zamiast tych współczesnych, hinduskich 2N3055 z CDIL, które pewnie ledwo co trzymają parametry katalogowe i są bardzo podatne na przebicie wtórne, dałbym porządne, stare KD502 lub KD503, których parametry były gwarantowane, a nawet przekraczały to, co było podane w tabelkach.
  • #13 21637094
    CYRUS2
    Poziom 43  
    Posty: 17719
    Pomógł: 1224
    Ocena: 3470
    Imekxus napisał:
    Czarna metalowa obudowa z otworami wentylacyjnymi na górnym panelu
    Ta obudowa do zasilacza to błąd.

    Zasilacz UNITRA ZT-980-1M z analogowym miernikiem i pokrętłami regulacji

    Obudowę o takich wymiarach ma zbliżony zasilacz.

    Tego zasilacza nie potrzebuję. Zasilacz przyniosłem, bo zamierzam na tym zrobić zasilacz 30 V/2,5 A.
  • #14 21637104
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4538
    Pomógł: 389
    Ocena: 2003
    CYRUS2 napisał:
    Zasilacz przyniosłem, bo zamierzam na tym zrobić zasilacz 30 V/2,5 A.

    Nie psuj go, mało to podobnych obudów w sprzedaży?
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • #15 21637124
    Jacekser
    Poziom 26  
    Posty: 1116
    Pomógł: 27
    Ocena: 329
    To będzie problem z tym 30 V. Ta wersja tego zasilacza daje stabilne 10 V/5 A (50 W) – jeśli chcesz z niego przerabiać. Da się może podciągnąć do ok. 12–13 V (20%) i raczej nie sądzę, by wiele więcej. Ja tak zrobiłem w moich 20-woltowych – podciągnąłem do ok. 25 V (UNIMA 5372 – podwójny 2×20 V), ale było z czego. Potrzebowałem 2×24 V = 48 V, czyli "zasilanie centralowe". Ale droga słuszna, słuszna. Ma wszystko, co potrzeba, tylko zbyt małe napięcie. Jak wiesz, jak skojarzyć 2 transformatory, to otrzymasz te 30 V. Sprawdzić trzeba też napięcie elektrolitów! Uwaga na często gubioną zworkę interfejsu z tyłu tego zasilacza. Bez niej wydaje się martwy!
  • #16 21637209
    CYRUS2
    Poziom 43  
    Posty: 17719
    Pomógł: 1224
    Ocena: 3470
    Jacekser napisał:
    To będzie problem z tym 30 V. Ta wersja tego zasilacza daje stabilne 10 V/5 A (50 W) - jeśli chcesz z niego przerabiać.
    12 V/5 A.
    Jacekser napisał:
    Da się może podciągnąć do ok. 12-13 V (20%) i raczej nie sądzę, by wiele więcej.
    Zamierzam dodać 2. transformator.
    Jacekser napisał:
    Ma wszystko, co potrzeba, tylko zbyt małe napięcie. Jak wiesz, jak skojarzyć 2 transformatory, to otrzymasz te 30 V.
    Wiem, jak to zrobić.
    Jacekser napisał:
    Sprawdzić trzeba też napięcie elektrolitów.
    Elektrolity będą nowe.
  • #17 21637240
    gklub
    Poziom 34  
    Posty: 1697
    Pomógł: 291
    Ocena: 714
    Wg ONsemi rezystancja cieplna złącza do obudowy 1,5 K/W. Dałeś dwa równolegle. Załóżmy 45 W strat na jeden.
    45*1,5 = 67,5 °C - o tyle temperatura struktury tranzystora będzie wyższa od temperatury obudowy tranzystora.
    Rezystancję obudowa-radiator można tu pominąć - pasta Grizzly ma przewodność chyba do 80 W/K. Pozostaje rezystancja radiator-otoczenie.
    Producent podaje maksymalną temperaturę złącza 200 °C - osobiście wątpię w taką wytrzymałość. Większość półprzewodników podaje 125 °C i taką bym przyjął.
    Czyli mamy temp. złącza 125 °C.
    Temp. obudowy czyli radiatora 125 - 67,5 = 57,5 °C.
    Najgorszy przypadek, czyli temperatura otoczenia (i dla łatwych rachunków): 37,5°C.
    Czyli ΔT dla radiatora i otoczenia już tylko 20 °C. :(
    I teraz trzeba dobrać rezystancję cieplną radiatora gorzej niż 20 °C/90 W, czyli powiedzmy 0,25 K/W.
    Czym to pachnie, już wiesz...
    Moim zdaniem najtaniej tylko wiatrak i to nie w środku. ;)
    Swoją drogą, gdyby uwierzyć producentowi, zyskujemy 75 °C i wtedy nie 0,25 K/W tylko 1 K/W - a to już realne bez wiatraka, ale i tak drogo.
  • #18 21637306
    Jacekser
    Poziom 26  
    Posty: 1116
    Pomógł: 27
    Ocena: 329
    Przy takich Tj i mocach już nawet chłodnicę wodną lepiej dać ( + wentylator). Ww. ZT-980-XM nie mają wentylatora, ale mają przedregulator. Dla małych napięć i dużych prądów na tranzystorze regulującym jest tylko minimalne napięcie takie, by jeszcze coś regulował i wydziela stosunkowo mała moc. Wadą tego typu regulacji są zakłócenia radiowe z komutowania tyrystorów. W Z3020 (30 V/20 A) są potężne ruskie tyrystory. Radia AM z niego nie posłuchasz! W koreanochińczykach transformator dla nap. regulacji ma wiele odczepów załączanych przekaźnikami. To jest lepsze, bo nie daje tych zakłóceń.
  • #19 21637365
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    Posty: 34080
    Pomógł: 3921
    Ocena: 9231
    jarek_lnx napisał:
    najlepsza pasta przewodzi ciepło kilkadziesiąt razy gorzej od metalu
    Ale co najmniej kilkaset razy lepiej niż powietrze...
    Imekxus napisał:
    dałem dodatkowo dwa tranzystory zamiast jednego, kolektor do kolektora, baza do bazy i w każdym emiterze po rezystorze 0,1 Ω/5 W. To powinno uciągnąć przecież nawet te 3 A. Jedyne, co mi przychodzi do głowy, to niepoprawnie zamontowane na radiatorze tranzystory/za mały radiator.

    A po co stosuje się radiator? Radiator ma za zadanie możliwie szybko ODPROWADZIĆ temperaturę z tranzystora do otoczenia. A co jeśli otoczenie stanowi szczelnie zamknięta obudowa? W dodatku wykonana z drewna? Bez możliwości wymiany konwekcyjnej z otoczeniem tejże obudowy? I Ty się dziwisz, że masz na tranzystorach 130 st. C? Obudowa musi umożliwiać przepływ powietrza z zewnątrz tak, by opływało ono radiator i ogrzane od niego mogło konwekcyjnie opuszczać obudowę. A najlepszym wyjściem będzie dołożenia układu sterowanego w funkcji temperatury wentylatora - nie będzie potrzeby, by radiator był dużo większy niż w wypadku poleganiu tylko na wymianie konwekcyjnej. Oczywiście w każdym z tych wypadków MUSI być możliwość obiegu powietrza otwartego - otwory wentylacyjne dla powietrza wpływającego do obudowy i osobny dla powierza które po schłodzeniu elementów wewnątrz obudowę opuszcza.
    Obudowa plastikowa (np. taka jak na zdjęciu, jakie umieściłeś) jest OK, pod warunkiem że zastosujesz wymuszony obieg powietrza (wentylator). W innym wypadku może zwyczajnie "popłynąć" w trakcie długotrwałych prac, gdy zasilacz będzie pracować z maksymalną mocą strat. Ale nic nie stoi na przeszkodzie, by radiator "wyrzucić" na tylną ściankę (zapewniając jednocześnie, by miał przestrzeń pomiędzy ścianą dla swobodnego przepływu powietrza i by nie spowodować niechcący zwarcia pomiędzy radiatorem a obudowami tranzystorów).
    A tak w ogóle - obliczałeś, ile mocy strat w najmniej korzystnych ustawieniach zasilacza musi wytracić się na tych 2N3055?
  • #20 21637530
    jajacek44
    Poziom 26  
    Posty: 714
    Pomógł: 76
    Ocena: 169
    A te 2N3055 to oryginały czy malowanki?
    Najbliższe to KD czy węgierskie?
    Teraz to tylko podróbki malowane.
    Oryginały to dyfuzyjno-stopowe.
  • #21 21637599
    jarek_lnx
    Poziom 43  
    Posty: 22561
    Pomógł: 4166
    Ocena: 6037
    jajacek44 napisał:
    A te 2N3055 to oryginały czy malowanki?
    Autor pisał, że kupione w TME, a więc nie pochodzące z prywatnego importu elektrośmieci z Chin.
    jajacek44 napisał:
    Oryginały to dyfuzyjno-stopowe.
    Dawno nieprodukowane.
  • #22 21637608
    LEDówki
    Poziom 43  
    Posty: 9396
    Pomógł: 1310
    Ocena: 2544
    >>21636436
    Ta obudowa ma otwory u dołu i i u góry. Można w nią wpasować radiator, który może odprowadzić moc ok. 15 W. W takiej obudowie zmieściłem ładowarkę i radiator z tranzystorem i mostkiem prostowniczym. Moc strat była na tyle duża, że musiałem dorobić termostat, który wyłącza ładowarkę, gdy temperatura radiatora sięga 70 stopni Celsjusza. Urządzenie miało być bez wentylatorów i maksymalnie ciche.
    Większe moce do rozproszenia wymagają wymuszonego obiegu powietrza. W przypadku Autora należy wentylatory zamontować na tylnej ścianie obudowy (wg producenta jest to boczna ściana). Termostat czy regulator obrotów będzie wskazany. Głośne wentylatory są uciążliwe.
    Jeszcze jedna uwaga - ta obudowa mięknie w temperaturze około 70 stopni Celsjusza - białe miękną w nieco wyższej temperaturze. Warto więc ograniczyć temperaturę radiatora. I tak z czasem te kratki wygną się.
  • #23 21637651
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4538
    Pomógł: 389
    Ocena: 2003
    LEDówki napisał:
    ta obudowa mięknie w temperaturze około 70 stopni Celsjusza - białe miękną w nieco wyższej temperaturze

    W takiej temperaturze mięknie polistyren, w nieco większej 90-110 °C mięknie ABS, z którego też są robione te obudowy (występują w wersjach PS i ABS). Ale czy kolor wpływa na temperaturę? Chyba raczej nie, może chodzić jedynie o to, że biały odbija światło i mniej się nagrzewa na słońcu.
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • #24 21637662
    LEDówki
    Poziom 43  
    Posty: 9396
    Pomógł: 1310
    Ocena: 2544
    Przytoczyłem dane producenta obudowy.
  • #25 21637693
    władziowek
    Poziom 25  
    Posty: 673
    Pomógł: 61
    Ocena: 100
    Ten projekt zasilacza to porażka. Zbudowałem ponad 30 lat temu zasilacz na nieśmiertelnym MAA723, działa po dziś dzień, a pokazał, co potrafi, jak przez kilka godzin pracował na zwarciu bez uszkodzenia. Radiator podobny do tego ze zdjęcia autora, tylko trochę dłuższy i cztery KD503 (zasilacz podwójny).
  • #26 21637717
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4538
    Pomógł: 389
    Ocena: 2003
    LEDówki napisał:
    Przytoczyłem dane producenta obudowy.

    Ciekawa sprawa, to by oznaczało jakieś inne domieszki dla każdego z kolorów.
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • #27 21637740
    jarek_lnx
    Poziom 43  
    Posty: 22561
    Pomógł: 4166
    Ocena: 6037
    władziowek napisał:
    Ten projekt zasilacza to porażka. Zbudowałem ponad 30 lat temu zasilacz na nieśmiertelnym MAA723, działa po dziś dzień, a pokazał, co potrafi, jak przez kilka godzin pracował na zwarciu bez uszkodzenia.

    Projekt ma pewne wady, jak to, że wzmacniacze pracują z maksymalnym dopuszczalnym napięciem, i to, że uszkodzenie źródła napięcia ujemnego powoduje uszkodzenie wzmacniacza (powiązane z pierwszą wadą). Reszta jest poprawna. Nie należy wyrzucać całego projektu z powodu takiego, że inny zasilacz komuś innemu działa.

    Poza tym nie ma tu żadnej magii, przyczyny spalenia tranzystorów będą takie same niezależnie od tego, czy steruje nimi LM723 bądź TL081.

    władziowek napisał:
    Radiator podobny do tego ze zdjęcia autora tylko trochę dłuższy i cztery KD503 (zasilacz podwójny).
    Skoro zmieściły się cztery, to jest 2-krotnie dłuższy i tranzystory KD503 są lepsze.

    Też miałem problemy z mięknięciem obudowy w miejscu mocowania radiatora, wymieniłem tylną ściankę na dociętą na wymiar blachę aluminiową. Radiator był mocowany do niej na dystansach, więc blacha nie miała szans osiągnąć takiej samej temperatury co radiator.
  • #28 21637753
    władziowek
    Poziom 25  
    Posty: 673
    Pomógł: 61
    Ocena: 100
    jarek_lnx napisał:
    Skoro zmieściły się cztery, to jest 2-krotnie dłuższy i tranzystory są lepsze.

    Głowy nie dam, może i 2-krotnie dłuższy, ale 2 KD na zasilacz. Obudowa metalowa po radiotelefonie Radmora (chassis wysuwane jak szuflada) i radiator wewnątrz. Żadnego wymuszonego chłodzenia. I prawda, że 2N3055 to cieniasy przy KD503. :)
  • #29 21637829
    speedy9
    Pomocny dla użytkowników
    Posty: 12021
    Pomógł: 1231
    Ocena: 2416
    Ten zasilacz jest kiepski. Też go kiedyś zbudowałem. Tranzystory wymieniłem z 2N3055 na jakieś w TO-220, nie pamiętam już które, z odzysku. W końcu się i tak go pozbyłem i mam teraz zasilacz oparty o przetwornicę wymontowaną z jakiejś drukarki i taki moduł: https://pl.aliexpress.com/item/1005001323006720.html lub https://pl.aliexpress.com/item/1005008570583766.html Kosztuje to kilkadziesiąt zł i zdecydowanie lepiej robi robotę. Niedawno miałem do zasilacza zbudowanego na podobnym podłączoną lodówkę turystyczną przez ponad 24 h. Ciągły pobór ok. 36 W (12 V/3 A). Wentylatorek się włączył i tyle. Zasilacz był lekko ciepły. Szkoda nerwów na zabawę z El-Lab.
  • #30 21637905
    jarek_lnx
    Poziom 43  
    Posty: 22561
    Pomógł: 4166
    Ocena: 6037
    speedy9 napisał:
    Ten zasilacz jest kiepski.
    Podaj chociaż argumenty, dlaczego on dla Ciebie jest kiepski.
    Każdy może mieć inne wymagania; ja mam zastosowania, w których zasilacz liniowy będzie dobry, i takie, w których będzie kiepski.

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy problemów z laboratoryjnym zasilaczem z projektu Electronics Lab, w którym wielokrotnie spalały się tranzystory mocy 2N3055 podczas pracy przy prądzie około 2,5 A i niskim napięciu wyjściowym (ok. 1 V). Główną przyczyną awarii jest niewystarczające chłodzenie tranzystorów, zbyt mały radiator (wymiary około 100×70×20 mm) oraz brak wymuszonego obiegu powietrza, co powoduje osiąganie temperatury tranzystorów nawet do 130°C. Zalecane jest zastosowanie większego radiatora, najlepiej umieszczonego na zewnątrz obudowy, oraz dodanie wentylatora, który znacząco poprawi odprowadzanie ciepła. Dyskutowano także o izolacji radiatora, eliminacji silikonowych podkładek na rzecz cienkiej warstwy pasty termoprzewodzącej oraz o konieczności zapewnienia otworów wentylacyjnych w obudowie dla swobodnej cyrkulacji powietrza. Wskazano, że moc strat na tranzystorach przy 30 V spadku i 2,5 A wynosi około 75 W, co wymaga radiatora o rezystancji cieplnej poniżej 0,5 K/W, a pasywne chłodzenie w zamkniętej plastikowej obudowie jest niewystarczające. Poruszono też temat jakości tranzystorów 2N3055, gdzie oryginalne są coraz trudniejsze do zdobycia, a dostępne na rynku często są podróbkami. Wskazano alternatywne tranzystory KD502, KD503 jako bardziej wytrzymałe. Dyskusja obejmowała również kwestie konstrukcyjne zasilacza, takie jak zabezpieczenia wzmacniaczy operacyjnych (TL081 vs LM741), oraz sugestie dotyczące modernizacji układu, np. zastosowanie preregulatora tyrystorowego dla zmniejszenia strat mocy. Autor planuje wymianę radiatora na większy lub dwa mniejsze z osobnymi wentylatorami, preferując liniowy zasilacz laboratoryjny ze względu na niskie zakłócenia, istotne przy pracy z układami radiowymi. Wskazano, że lepszym rozwiązaniem jest jeden duży radiator z równomiernym chłodzeniem obu tranzystorów niż dwa oddzielne, co może powodować różnice temperatur i nierównomierną pracę. Podkreślono, że zasilacz z projektu Electronics Lab ma swoje ograniczenia i nie jest idealny jako profesjonalny zasilacz laboratoryjny, ale jest popularny wśród amatorów ze względu na dostępność i prostotę. Wskazano również na konieczność ostrożności przy pracy z tym zasilaczem, zwłaszcza przy wysokich prądach i niskich napięciach, gdzie moc strat jest największa.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA