logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

EVB-10 Bass Amp – nietypowy schemat, potencjometr Volume na wejściu, rola 3 tranzystorów

edi2408 22 Sie 2025 18:54 378 18
REKLAMA
  • #1 21641721
    edi2408
    Poziom 4  
    Posty: 28
    Witam!
    Znajomy podrzucił mi taki malutki piecyk do gitary, bo coś mu marnie grało. Jest to model EVB-10 Bass Amp. Szukałem w Internecie, ale nie znalazłem żadnego schematu, więc spróbowałem odczytać go z płytki drukowanej. Trochę było z tym kłopotu, bo na PCB nie ma ścieżek, a są pola oddzielone cienkimi przerwami, ale w końcu coś tam odczytałem. No i zaskoczył mnie taki dość nietypowy schemat, którego nie bardzo mogę rozszyfrować.
    Pierwsza niespodzianka to potencjometr Volume wstawiony tak na początku toru sygnałowego. Raczej nie spotkałem się dotąd z takim rozwiązaniem, ale być może to nie ma dużego znaczenia. Potem jest układ barwy na trzech potencjometrach i taki układ na trzech tranzystorach, którego zadania nie bardzo kumam. Podejrzewam, że ma to za zadanie ograniczyć wysterowanie końcówki na TDA2030, ale co ja tam wiem :-D Może ktoś ma większe pojęcie o takich układach i do czego się to stosuje. Zawsze nie zaszkodzi zapytać.
    Załączam odszyfrowany schemat - mam nadzieję, że poprawny. A co do tego, że kiepsko grał, to po prostu on ma realnie tylko ok. 6 W RMS mocy wyjściowej i wzmacniacz przesterowywał, a bas to musi mieć więcej mocy, bo inaczej go nie słychać.


    Schemat wzmacniacza basowego EVB-10 z układem TL072 i TDA2030
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #2 21641744
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7333
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1329
    Wygląda że będzie obcinać amplitudę napięcia wyjściowego > 10Vpp.
    Z tym że działa na pik dodatni, ale w bazie Q2 jest C15 co to działanie przedłuża. Człon całkujący R20, C15.
    Potencjometr wchodzi w układ sprzężenia zwrotnego wzm. operacyjnego. Oszczędność?
  • #3 21641897
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    Posty: 34181
    Pomógł: 3925
    Ocena: 9298
    Nie bardzo rozumiem - piszesz Autorze o wzmacniaczu TDA 2030 a na schemacie głośnik podłączony bezpośrednio do 1/2 układu TL 072 - a przynajmniej tak wynika z Twojego schematu. Być może że ten układ na tranzystorach ma podobne nieścisłości...
    Od razu uprzedzę ew. komentarze - typowa aplikacja dla TDA 2030 wygląda tak:


    Schemat wzmacniacza audio z układem TDA2030A i głośnikiem po prawej

    Porównaj proszę z Twoim schematem.
  • #4 21642049
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7333
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1329
    Układ z TDA może niezgodny całkiem z zalecaną aplikacją ale działać będzie.
    W zasadzie od aplikacji różni się tym że sygnał jest podany na wejście odwracające.
    Ta 1/2 to się Autorowi nieszczęśliwie "obsunęło" z TL072.
  • #5 21642228
    edi2408
    Poziom 4  
    Posty: 28
    No, oczywiście, że tam jest drobny błąd z tym TDA2030, że nie wykasowałem tego 1/2, ale przecież obok jest napisane TDA2030. Przy rysowaniu schematu korzystałem z innego układu, żeby nie rysować od początku wszystkich elementów. Zresztą widać chyba, że na schemacie są 3 układy wzmacniaczy, a TL072 ma w sobie tylko dwa. Nie musiałeś też zamieszczać typowego schematu, bo na necie jest tego pełno, a tutaj układ jest nieco inny, a i tak gra. Ja go i tak zmienię, żeby nieco podnieść moc wyjściową i ten bas, żeby było słychać.
    A co do układu, to z pewnością jest nietypowy, ale firmy czasem stosują różne triki, aby zaoszczędzić na wszystkim.
    Dziękuję, Jozgo, za wytłumaczenie działania układu :)
  • REKLAMA
  • #6 21642247
    aaanteka
    Poziom 42  
    Posty: 7683
    Pomógł: 728
    Ocena: 1187
    edi2408 napisał:
    Ja go i tak zmienię żeby nieco podnieść moc wyjściową i ten bas żeby było słychać.

    Jak to chcesz osiągnąć w gotowym wzmacniaczu z gotowym zasilaczem?
    Za brzmienie takich combo treningowych- domowych w 100% odpowiada zastosowany głośnik.
  • #7 21642251
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    Posty: 34181
    Pomógł: 3925
    Ocena: 9298
    edi2408 napisał:
    Ja go i tak zmienię żeby nieco podnieść moc wyjściową i ten bas żeby było słychać.

    Zmiana mocy wyjściowej wymaga albo podwyższenia napięcia zasilania, albo zmniejszenia oporności obciążenia. Innej drogi nie ma. Owszem, można próbować innej aplikacji, ale różnica nigdy nie będzie na tyle duża by być zauważalna.
    Wiem - też nie musiałem tego pisać, bo te informacje są dostępne w sieci... :)
    Dopiszę więc tylko że aby zmiana in plus w mocy wyjściowej była zauważalna (słyszalna) musiałbyś zwiększyć moc ok. 4 x. Szczególnie w zakresie niskich częstotliwości.
    Mniejsza zmiana da wyłącznie efekt psychologiczny.
  • #8 21642266
    aaanteka
    Poziom 42  
    Posty: 7683
    Pomógł: 728
    Ocena: 1187
    Wracając do schematu samego stopnia końcowego z pewnością jest tam błąd i narysowany obwód nie działa prawidłowo.

    Sam stopień końcowy można "podrasować" dla pracy jako wzmacniacz basu, robiąc z niego filtr pasmowy lub wprowadzając sprzężenie prądowe.
  • #9 21644402
    edi2408
    Poziom 4  
    Posty: 28
    No to koledzy, nie bierzecie pod uwagę jeszcze innej możliwości. Otóż ja wywaliłem ten TDA2030 i w ogóle z niego nie będę korzystał. Odpiąłem też ten układ tranzystorowy ograniczający sygnał wyjściowy. Ponieważ i tak tam jest zbyt mały transformatorek, wstawiłem dodatkowy zasilacz 24 V, 4 A i taki wzmacniacz na niewielkiej płytce o mocy 2×30 W. Oczywiście w klasie D, na układzie TPA3118, wykorzystuję na razie jeden kanał. Jak przetestowałem całość układu, to daje na wyjściu ok. 9 V RMS na 8 Ω, więc tyle, co ma głośnik i powinien być bezpieczny. Ale to już użytkownik niech się martwi, żeby głośnik nie wyfrunął, jeśli wstawi głośnik, np. 4-omowy. :D. Dorobiłem tylko dodatkowe gniazdo na zewnętrzny głośnik, tak na wszelki wypadek.
    A transformator zasila jedynie preamp, gdyż tam musi być napięcie symetryczne ±15 V
  • #10 21644583
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    Posty: 34181
    Pomógł: 3925
    Ocena: 9298
    edi2408 napisał:
    No to koledzy, nie bierzecie pod uwagę jeszcze innej możliwości.

    Twój pomysł polegał na zwiększeniu mocy już istniejącego wzmacniacza, więc nasze odpowiedzi dotyczyły tego zagadnienia. Gdybyś zapytał o inne możliwości być może padła by propozycja wstawienia dodatkowego zasilacza i dodatkowej końcówki.
    Nie miej więc do nas pretensji, że odpowiadamy merytorycznie.
  • REKLAMA
  • #11 21645641
    aaanteka
    Poziom 42  
    Posty: 7683
    Pomógł: 728
    Ocena: 1187
    edi2408 napisał:
    wstawiłem dodatkowy zasilacz 24 V, 4 A i taki wzmacniacz na niewielkiej płytce o mocy 2×30 W. Oczywiście w klasie D, na układzie TPA3118, wykorzystuję na razie jeden kanał. Jak przetestowałem całość układu, to daje na wyjściu ok. 9 V RMS na 8 Ω, więc tyle, co ma głośnik i powinien być bezpieczny.

    Zasilacz 96W, wzmacniacz 2x 30W, a moc głośnika 10W.
    Do tego dodatkowo:
    edi2408 napisał:
    A transformator zasila jedynie preamp, gdyż tam musi być napięcie symetryczne ±15 V


    i mamy co najwyżej co nosić, bo efekt finalny brzmieniowo z pewnością identyczny lub marniejszy niż oryginalnie.
    Żaden, nawet muzyk amator na to sobie nie pozwoli.

    Ciekawi mnie jak sobie kolego wyobrażasz utrzymanie tej zadeklarowanej mocy doprowadzanej do głośnika? Dla którejś wybranej struny, dźwięku?



    edi2408 napisał:
    Ale to już użytkownik niech się martwi, żeby głośnik nie wyfrunął, jeśli wstawi głośnik, np. 4-omowy. . Dorobiłem tylko dodatkowe gniazdo na zewnętrzny głośnik, tak na wszelki wypadek.


    To konstruktor powinien zadbać i brak możliwości nieprawidłowego podłączenia i wykonać urządzenie "głupoodporne" , a nie wyposażać go w możliwość błędnego podłączenia.

    Proponuję zostawić koledze combo w oryginale, a będzie ci wdzięczny.
    Doradź mu użycie odpowiednich efektów , w tym może odpowiedniego preampa ( boosteraboostera) dostosowanego do jego potrzeb i posiadanej gitary.

    Chyba, że chodzi o wspomniany:
    398216 Usunięty napisał:
    Dopiszę więc tylko że aby zmiana in plus w mocy wyjściowej była zauważalna (słyszalna) musiałbyś zwiększyć moc ok. 4 x. Szczególnie w zakresie niskich częstotliwości.
    Mniejsza zmiana da wyłącznie efekt psychologiczny.

    , bo zmiana mocy o 3-4 waty takim nakładem nie ma najmniejszego sensu.
  • #12 21646206
    edi2408
    Poziom 4  
    Posty: 28
    W zasadzie nie ma co tutaj więcej deliberować, bo ostatni komentarz narobił trochę bałaganu. Napisałem wyraźnie, że ta końcówka mocy teoretycznie ma 30 W, ale przy 4 Ω. Jak jest podpięty głośnik 8-omowy, to ta moc będzie właśnie w granicach 10 W. Oryginalnie tam było ok. 5 W, mierzone oscyloskopem. Z doświadczenia wiem, że niewielkie zwiększenie mocy na głośniku ponad to, co określiła fabryka, nie zepsuje go. Zasilacz dałem taki, jaki miałem, bo koszt takiego 2, 3 czy 4 A to różnica kilku złotych. Natomiast może się przydać, gdy podłączy się większą kolumnę i wykorzysta moc wzmacniacza w pełni.
    A co do głośności, to ci się, kolego, pomyliło z tym 4×, bo wystarczy dwa razy, aby zwiększyć natężenie dźwięku o 3 dB, co już jest zauważalne.
  • #13 21646524
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    Posty: 34181
    Pomógł: 3925
    Ocena: 9298
    edi2408 napisał:
    wystarczy dwa razy aby zwiększyć natężenie dźwięku o 3 dB a które to już jest zauważalne.

    No właśnie nie. Znaczy różnica jest, owszem, ale jak pisałem ledwo-ledwo zauważalna dla zwykłego śmiertelnika. Żeby uzyskać dwukrotnie większe ciśnienie akustyczne (czyli faktycznie dwukrotne subiektywnie zwiększenie mocy) musisz dać co najmniej 4x więcej mocy. I nie ja to wymyśliłem.
    Co zaś się tyczy głośnika i odporności na większą moc... To zależy o jakiej mocy mówisz. Jeśli o muzyce (utworach muzycznych granych przez zespół) to owszem. Głośnik wytrzyma więcej, gdyż w takim utworze średnia moc jest mniejsza i w "pikach" (czyli chwilowych impulsach - np. uderzenie w talerz) trwa na tyle krótko, że nie zdąży po prostu spalić (przegrzać) cewki. Natomiast jeśli mowa o piecyku gitarowym, już tak pięknie nie jest. Nawet podczas grania klangiem średnia moc sięga więcej niż w wypadku muzyki. A w momencie gdy muzyk używa jakichś "przeszkadzajek" typu fuzz, czy kompresor to już w ogóle. Każdy producent piecyków instrumentalnych o tym wie i zawsze stosuje głośniki o większej mocy niż moc wzmacniacza. Ty zaś chcesz zrobić odwrotnie, więc bądź świadomy, że właściciel tego sprzętu zadowolony nie będzie, w każdym razie po krótkim czasie, gdy zacznie się dymić.... ;) Strzelasz sobie w kolano po prostu.
  • REKLAMA
  • #14 21646911
    jarekgol
    Poziom 40  
    Posty: 5148
    Pomógł: 642
    Ocena: 1138
    A mnie zastanawia czy wspomniany układ na tranzystorach nie miał być właśnie taką "przeszkadzajką" ? Nie od końca rozumiem po co, bo wydaje mi się że to ten sam efekt co przesterowanie końcówki - ścięcie wierzchołków, ale specem od efektów audio do gitar się nie czuję, tak sobie na to patrzę z elektronicznego punktu widzenia.
  • #15 21647773
    DjMapet
    Poziom 43  
    Posty: 16209
    Pomógł: 2134
    Ocena: 1714
    W piecyku do git. solowej może by to miało jakiś sens, ale do basowej było by to nieco kuriozalne.
    Problemem wg mnie będzie sam głośnik. 6,5", tani głośniczek nie będzie w stanie bez charczenia przetworzyć dźwięku pustej struny E (ok 41 Hz) git. basowej a myślę że nie jest tego w stanie zrobić przynajmniej do dźwięku A na tej strunie. Nawet wzmacniaczem o mocy 6W da się zasilić piecyk basowy, ale w połączeniu z odpowiednim, przynajmniej 10" wysokiej efektywności głośnikiem a taki będzie kilkakrotnie droższy od całego tego piecyka.
    Jak dla mnie, stosowanie do git basowej, nawet do cichego treningu czegoś w rodzaju tego piecyka, to grube nieporozumienie.

    Pozdrawiam.
  • #16 21649486
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    Posty: 34181
    Pomógł: 3925
    Ocena: 9298
    DjMapet napisał:
    Nawet wzmacniaczem o mocy 6W da się zasilić piecyk basowy, ale w połączeniu z odpowiednim, przynajmniej 10" wysokiej efektywności głośnikiem

    Niestety, ale "praw fizyki Pan nie zmienisz, więc nie bądź Pan głąb" że pozwolę sobie sparafrazować znany cytat... Bas, czyli inaczej emitowanie najniższych częstotliwości wymaga albo dużej powierzchni membrany, albo dużej amplitudy. Z założenie łatwiej jest o głośnik większy niż o mniejszy o dużym skoku membrany = ponadto duży skok to niska efektywność, więc tym bardziej wszystko wskazuje na dużą powierzchnię membrany. Zwiększenie mocy (nawet jak pisałem 4x) przy zachowaniu głośnika o małej średnicy nic nie da, poza stwarzaniem kolejnych problemów (niższa efektywność, czyli faktycznie niższa głośność) czy większe zniekształcenia wynikające z wychodzenia cewki poza szczelinę obwodu magnetycznego.
    Prawda jest taka, że owszem - małe "domowe" comba basowe są robione i mają zastopowanie ale wyłącznie do "plumkania" sobie w wolnych chwilach nie zakłócając zbytnio spokoju sąsiadom i domownikom. Wyjście to stosowanie dobrych słuchawek chociaż i to jest mocno ograniczone co do brzmienia...
  • #17 21650203
    DjMapet
    Poziom 43  
    Posty: 16209
    Pomógł: 2134
    Ocena: 1714
    @398216 Usunięty Ja wiem czy głąb? :-)
    Na niewiele mocniejszym wzmacniaczu lampowym 12W (MV 3) grało się imprezy a w kolumnie z kompletu wcale nie było bóg wie jakiego głośnika niskotonowego z potężnym skokiem membrany a 12", dwumembranowy szerokopasmowiec i grało to jak trzeba.

    Pozdrawiam.
  • #18 21650352
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    Posty: 34181
    Pomógł: 3925
    Ocena: 9298
    DjMapet napisał:
    12", dwumembranowy szerokopasmowiec i grało to jak trzeba.

    6,5" a 12" to duża różnica w powierzchni membrany i wcale nie tak mało w połączeniu z 12W wzmacniaczem i to lampowym (!)(mniej zauważalny przester). Dodając do tego wysokosprawny głośnik mamy naprawdę potężny dźwięk. Zresztą MV akurat znam z autopsji i o ile w dzisiejszych wzmacniaczach NAPISANE jest 100W to znaczy, że odda co najwyżej 70. Natomiast lampowe wzmacniacze pokroju MV (z tamtego okresu produkcji) oddawały nawet i 20-30% więcej bez problemu.Miałem "na warsztacie" wzmacniacz podobny do tego z tematu - podobna moc, średnica głośnika i ogólna wielkość skrzynki - grać grało, ale tylko dzięki wbudowanemu ESP który dodawał co nieco... No i był to piecyk gitarowy, nie do basu!
  • #19 21650851
    DjMapet
    Poziom 43  
    Posty: 16209
    Pomógł: 2134
    Ocena: 1714
    Dlatego wcześniej napisałem że:
    DjMapet napisał:
    wzmacniaczem o mocy 6W da się zasilić piecyk basowy, ale w połączeniu z odpowiednim, przynajmniej 10" wysokiej efektywności głośnikiem

    :-)
    Sporo różnorakiego sprzętu pod basem miałem i cos tam jeszcze mam a zaczynałem od Relaksa II. :-)

    Pozdrawiam.

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy nietypowego schematu wzmacniacza basowego EVB-10 Bass Amp, w którym potencjometr Volume jest umieszczony na początku toru sygnałowego, co jest rzadko spotykane. Układ zawiera sekcję barwy na trzech potencjometrach oraz blok trzech tranzystorów, prawdopodobnie pełniący funkcję ogranicznika sygnału wyjściowego przed końcówką mocy na układzie TDA2030. Schemat zawiera błędy, m.in. niezgodności w oznaczeniach i połączeniach, co utrudnia jego interpretację. Potencjometr Volume jest włączony w sprzężenie zwrotne wzmacniacza operacyjnego, co może być rozwiązaniem oszczędnościowym. Wzmacniacz końcowy różni się od typowej aplikacji TDA2030, sygnał jest podawany na wejście odwracające. Autor eksperymentował z wymianą końcówki mocy na wzmacniacz klasy D (TPA3118) z zasilaniem 24 V, uzyskując moc około 2×30 W, co pozwala na podłączenie głośnika o większej mocy. W dyskusji poruszono także kwestie doboru głośnika do wzmacniacza basowego, podkreślając, że mały głośnik 6,5" o mocy 10 W jest niewystarczający do prawidłowej reprodukcji niskich częstotliwości basu, co wpływa na jakość dźwięku. Zwrócono uwagę, że zwiększenie mocy wyjściowej wymaga odpowiedniego zasilania i obciążenia, a wzrost mocy musi być znaczny, aby był słyszalny. Układ tranzystorowy może działać jako ogranicznik lub efekt przesterowania, jednak jego rola nie jest do końca jasna. Wskazano, że konstruktor powinien zabezpieczyć urządzenie przed nieprawidłowym podłączeniem głośnika, aby uniknąć uszkodzeń.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA