Jak duże mogą być przepięcia w bloku na dużym osiedlu?

Mieszkam w bloku 4-piętrowym na dużym osiedlu w dużym mieście (osiedle Stare Żegrze w Poznaniu). Instalacja elektryczna jest z lat 80., dwużyłowa. Według https://openstreetmap.org/#map=16/52.38123/16.95909 na osiedlu nie ma linii elektrycznych napowietrznych, więc całe osiedle jest podłączone kablem podziemnym.

Jak duże przepięcia mogą wystąpić w sieci elektrycznej w mieszkaniu w wyniku wyładowań atmosferycznych — poprzez propagację po kablu lub przez indukcję?

Z jak dużymi przepięciami może mieć styczność komputer, jeśli wyciągnę jego wtyczkę z gniazdka elektrycznego po tym, jak usłyszę pierwszy grzmot burzy?

W miarę możliwości, bardzo proszę o podanie źródła informacji.
AI: Czy w Pana/Pani mieszkaniu lub w rozdzielni bloku są zainstalowane jakiekolwiek zabezpieczenia przeciwprzepięciowe (np. ograniczniki przepięć, listwy antyprzepięciowe)? Jeśli tak, to jakie konkretnie?
W mieszkaniu nie ma zainstalowanych żadnych zabezpieczeń przeciwprzepięciowych. Nie wiem, czy w bloku są zainstalowane jakieś zabezpieczenia.
AI: Czy komputer jest podłączony wyłącznie do sieci elektrycznej, czy również do innych instalacji przewodowych (np. sieć LAN, telefoniczna, antenowa)?
Komputer podłączony jest kablem wyłącznie do sieci elektrycznej — do routera połączony jest przez Wi-Fi, nie jest połączony do anteny.

Nie ma możliwości "przyjścia "przepięcia spowodowanego uderzeniem pioruna do sieci elektrycznej w bloku, mieszkaniu, właśnie z powodu tego, że sieci pomiędzy blokami są kablowe

Czytałem, że urządzenia elektryczne powinny dobrze znosić przepięcia do 2 kV, ale dostawca prądu ma obowiązek jedynie ograniczyć przepięcie do 6 kV.
Czy dobrze rozumiem, że w opisanej przeze mnie sytuacji ewentualne przepięcia wynikające z indukcji pioruna, który uderzy w piorunochron mojego bloku, będą znacznie poniżej 2 kV?

tarest napisał:

Czytałem, że urządzenia elektryczne powinny dobrze znosić przepięcia do 2 kV, ale dostawca prądu ma obowiązek jedynie ograniczyć przepięcie do 6 kV.
Czy dobrze rozumiem, że w opisanej przeze mnie sytuacji ewentualne przepięcia wynikające z indukcji pioruna który uderzy w piorunochron mojego bloku będą znacznie poniżej 2 kV?

To dwie różne sprawy, jak piorun uderzy w Twój blok to z reguły jest spory pogrom w elektronice
Gdzie kolega czytał o tych 2kV?

tarest napisał:

Z jak dużymi przepięciami może mieć styczność komputer, jeśli wyciągnę jego wtyczkę z gniazdka elektrycznego po tym, jak usłyszę pierwszy grzmot burzy?

Odłączenie od zasilania wrażliwej elektroniki to najlepszy, rozsądny i bardzo skuteczny sposób ochrony sprzętu. W tan sposób uzyskujesz prawie stuprocentową pewność, że nic złego się nie wydarzy. Oczywiście w przypadku bezpośredniego wyładowania mamy do czynienie z tak dużą i nieprzewidywalną energią, że całkowite bezpieczeństwo jest właściwie nierealne. Ale na szczęście takie zdarzenia są niezwykle rzadkie. Na dobrą sprawę, równie prawdopodobnym zagrożeniem może być upadek obiektu kosmicznego na Twój blok. Reasumując, odłączając wtyczki przed burzą możesz spać spokojnie.

karolark napisał:

Gdzie kolega czytał o tych 2kV?

To była taka niepewna dedukcja na podstawie ChatGPT i kilku innych stron. Nie jestem specjalistą, więc nie znam się na tym, ale mniej więcej wyciągnąłem ten wniosek na tej podstawie: https://chatgpt.com/share/68bad257-7358-8010-a951-7675f1671c26 . Nie potrafię podać żadnych wiarygodnych źródeł, które rozumiem, więc proszę o poprawienie, jeśli jestem w błędzie.

Dodano po 10 minutach:

> Nie ma możliwości "przyjścia" przepięcia spowodowanego uderzeniem pioruna do sieci elektrycznej w bloku, mieszkaniu, właśnie z powodu tego, że sieci pomiędzy blokami są kablowe

> Jak piorun uderzy w Twój blok, to z reguły jest spory pogrom w elektronice

> W przypadku bezpośredniego wyładowania mamy do czynienia z tak dużą i nieprzewidywalną energią, że całkowite bezpieczeństwo jest właściwie nierealne

Wobec tych 3 odpowiedzi przypomnę jeszcze raz moje pytanie: Jak duże przepięcia mogą wystąpić w sieci elektrycznej w mieszkaniu w wyniku wyładowań atmosferycznych - poprzez propagację po kablu lub przez indukcję? Czy można określić, jak duże przepięcie w sieci elektrycznej w mieszkaniu spowoduje uderzenie pioruna w piorunochron?

Witam,

tarest napisał:

Czy można określić, jak duże przepięcie w sieci elektrycznej w mieszkaniu spowoduje uderzenie pioruna w piorunochron?

zadałbym ci pytanie:
- A dlaczego chcesz wiedzieć?
ale i tak nie będzie miało to znaczenia, ponieważ odpowiedź na twoje pytanie brzmi:
Jest to nieokreślona wartość, ponieważ jest wiele zmiennych, które wielkość przepięć tworzą w instalacjach budowli, w które uderzył piorun, począwszy od jakości instalacji odgromowej oraz wewnętrznych instalacji zasilających przez długość przewodów, ich budowy (izolacja, ilość żył w kablach, itp.) do wykonanych układów uziemiających (otok, fundament, szpilki).

Pozdrawiam

A czy można oszacować górną wartość — na przykład, że w 99% przypadków przepięcia w bloku spowodowane uderzeniem pioruna w piorunochron tego bloku są mniejsze niż 6 kV? (Czy jakaś inna wartość?)

Pytam się, dlatego że chciałbym zrozumieć zagrożenie i czy można się przed nim chronić. Bo jeśli takie indukowane wartości wynoszą np. 1000 kV, to rozumiem, że ochrona może być ciężka. Jeśli wynoszą 1 kV, to może nie ma się czym przejmować. A jeśli są na przykład mniejsze niż 10 kV, to może jednak dałoby się przed nimi ochronić w jakiś inny sposób niż odłączając fizycznie wtyczkę komputera od gniazdka?

>>21654060
Jak wyżej napisano, jest wiele zmiennych. Tu link do artykułu Link, gdzie podano wartości przepięć na podstawie symulacji. Pod artykułem umieszczono źródła wiedzy.

tarest napisał:

Pytam się dlatego że chciałbym zrozumieć zagrożenie i czy można się przed nim chronić.

Znajdź w internecie taką informację:
"potencjalna energia wyładowania atmosferycznego", przeczytaj kilka opracowań i wtedy sam sobie odpowiesz na w/w pytanie.
A potencjalna dlatego, że jeszcze nikomu nie udało się dokładnie zmierzyć tej wartości, tak ogromna jest to energia.

Pozdrawiam

tarest napisał:

to może jednak dałoby się przed nimi ochronić w jakiś inny sposób niż odłączając fizycznie wtyczkę komputera od gniazdka?

Na chwilę obecną nic lepszego nie wymyślono niż fizyczne odłączenie urządzenia od prądu. Dotyczy się to nie tylko komputera ale wszelkiej elektroniki jaką da się odłączyć.

Ogólnie biorąc to są rzeczy niezmierzalne Przypomina mi się taki rysunek, jak to Łomonosow taki uczony jeszcze chyba z przed rewolucji w Rosji, chciał "łapać " pioruna". Czy słyszałeś, lub spotkałeś się żeby piorun uderzył w blok powodując w nim przepięcia, bo prawdopodobieństwo takiego zdarzenia nie trafia się na co dzień. Jeśli już to bardziej jest to prawdopodobne w domach jednorodzinnych.

>>21654128
Dziękuję! Artykuł jest bardzo ciekawy. Jeśli dobrze rozumiem, to z tabelek 6 i 7 wynika, że uderzenie pioruna w piorunochron może indukować przepięcia 20 kV (lub więcej? Nie do końca rozumiem te tabelki).

Słowo "może" jest tutaj akurat kluczowe. Dlatego, że wyniki opisane w artykule pochodzą z badań przeprowadzonych z zastosowaniem modeli oraz przyjętych przez autorów tego badania określonych wartości uwalnianej energii. Są to więc jedynie wartości teoretyczne, wyliczona w oparciu o wyniki symulacji przeprowadzonej w ściśle określonych przez warunki badania doświadczeniach. Jednakże w praktyce, nie sposób oszacować precyzyjnie jaka energia uwolni się w naturze podczas takiego wyładowania. Niemożliwe jest także precyzyjne odniesienie ich do rzeczywistego układu terenowego czy też uwarunkowań technicznych instalacji innego istniejącego obiektu. Nie da się więc także wskazać nawet granicznych wartości takiego przepięcia, o które pytasz. Dlaczego? Bo tak jak to było już wielokrotnie wskazywane, przy tak wielkich energiach i nieprzewidywalnych warunkach jej uwolnienia, zwyczajnie nie jest to technicznie możliwe. Przynajmniej na razie. Ale ze znacznie większą pewnością można wskazać, że tego typu zdarzenia w bloku mają niewielkie prawdopodobieństwo wystąpienia. Wiadomo także, że fizyczne odłączenie wrażliwych odbiorników od sieci w czasie przechodzenia burzy jest prostą i wysoce skuteczną formą ich ochrony. A to znacznie bardziej przydatne w życiu praktyczne wnioski z analiz wyładowań elektrycznych.

tarest napisał:

>>21654128
Dziękuję! Artykuł jest bardzo ciekawy. Jeśli dobrze rozumiem, to z tabelek 6 i 7 wynika, że uderzenie pioruna w piorunochron może indukować przepięcia 20 kV (lub więcej? Nie do końca rozumiem te tabelki).

Nie.

tarest napisał:

Czytałem, że urządzenia elektryczne powinny dobrze znosić przepięcia do 2 kV,

Nie do 1,5kV.

stanislaw1954 napisał:

Nie ma możliwości "przyjścia "przepięcia spowodowanego uderzeniem pioruna do sieci elektrycznej w bloku, mieszkaniu, właśnie z powodu tego, że sieci pomiędzy blokami są kablowe

Nie.
Piorun może uderzyć w blok, blok obok, drzewo obok. Wyładowanie spowoduje wyindukowanie napięć i prądów wszędzie dookoła.

tarest napisał:

> Jak piorun uderzy w Twój blok, to z reguły jest spory pogrom w elektronice

> W przypadku bezpośredniego wyładowania mamy do czynienia z tak dużą i nieprzewidywalną energią, że całkowite bezpieczeństwo jest właściwie nierealne

Systemy ochrony odgromowej są wynikiem obliczeń a czyjejś opinii. Są oczywiście liczone na "średni piorun w danej okolicy" i tak aby zapewnić sensowne bezpieczeństwo przy rozsądnym koszcie a nie 99.999% bezpieczeństwa przy 200% najpotężniejszego znanego pioruna. Piorunochron, dobre uziomy, poprawnie wykonana instalacja elektryczna z ogranicznikami przepięć, budynek z zbrojeniem - to bardzo dużo daje.

Ochrona odgromowa jest wielowarstwowa. Im bliżej źródła zasilania, obojętnie czy jest to linia kablowa czy napowietrzna, tym większa oczekiwana energia przepięcia i wyższe napięcie. Elementem ochrony są też 'klatki Faraday'a' z zbrojenia budynku. Jeśli ich nie ma to impuls piorunowy lepiej się indukuje w domowej instalacji.

Wnętrze mieszkania, biura, w Polsce to kategoria przepięciowa II 300V. Poziom przepięć na jaki izolacja w sprzęcie "domowym" powinien być testowany to 2.5 kV wg IEC 62368-1. Sprzęt ma się nie zepsuć od "przepięć piorunowych" o napięciu 1.5 kV i to nie jednego ale wielu impulsów podczas testu typu.

Więc przy przepięciu np 2 kV urządzenie może ulec awarii - spalić się może bezpiecznik, warystor etc ale nie powinno nastąpić porażenie użytkownika. Przy przepięciu 3 kV izolacja może już nie wytrzymać, chociaż zazwyczaj zapasy są dostatecznie duże.