logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Signetics 8X300 z 1976r - mikroprocesor RISC przed erą RISC?

TechEkspert 08 Lip 2026 21:35 225 1

TL;DR

  • Signetics 8X300 z 1976 roku to nietypowy mikroprocesor, który dziś wygląda bardziej jak wyspecjalizowany układ interfejsowy lub mikrokontroler niż klasyczny CPU.
  • Rdzeń działał jednotaktowo i podczas wykonywania jednej instrukcji pobierał następną, więc przypominał bardzo prosty procesor potokowy.
  • Obsługiwał tylko 8 instrukcji: MOVE, ADD, AND, XOR, XEC, NZT, XMIT i JMP, przy czasie 250 ns oraz zegarze 8 MHz.
  • Konstrukcję z tranzystorami Schottky'ego cechowała szybkość, ale też pobór mocy około 1 W.
  • Wniosek pozostaje ostrożny: 8X300 miał cechy RISC, lecz trafniej nazwać go "RISC przed erą RISC" albo wyspecjalizowanym układem do bitów i magistral.
Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
REKLAMA
  • Mikrofotografia struktury krzemowej układu scalonego z widocznymi ścieżkami i blokami logicznymi
    Czy słyszeliście o mikroprocesorze 8X300 Signetics? Układ realizował instrukcje w czasie 250ns i był taktowany zegarem o częstotliwości 8MHz. Zdjęcie struktury źródło: Wikipedia autor Pauli Rautakorpi CC 3.0

    Mikroprocesor 8X300 kryje kilka niespodzianek, dobrze radził sobie z operacjami bitowymi i obecnie bliżej mu do specjalizowanego układu interfejsowego lub funkcjonalnie do mikrokontrolera. Dokumentacja jest dostępna w pdf i można zauważyć, że jest to rdzeń jednotaktowy. Przykładowo późniejsze mikrokontrolery '51 miały początkowo rdzeń 12 taktowy i nawet przy wyższej częstotliwości 12MHz realizowały instrukcje wolniej (obecnie dla MCS51 dostępne są rdzenie jednotaktowe - dla większości instrukcji). Co ciekawe w dokumentacji 8X300 producent używa określenia mikrokontroler i mikroprocesor. Można przypuszczać, że w latach '70 kształtowały się obszary zastosowań takich układów scalonych.

    Przykładowe mikrokontrolery MCS51 posiadały ponad setkę różnych instrukcji a 8X300 realizował tylko 8 różnych rodzajów instrukcji!
    (MOVE, ADD, AND, XOR, XEC, NZT, XMIT, JMP)

    Czy można zaliczyć 8X300 do mikroprocesorów RISC?
    Nie do końca, wprawdzie miał wiele cech architektury RISC jednak bezpieczniej można go nazwać mikroprocesorem typu RISC przed erą RISC. Obecnie można powiedzieć, że przypomina funkcjonalnie PIO w RP2040.

    Możemy też przyjąć, że sposób pracy 8X300 przypominał procesor potokowy! Podczas wykonywania jednej instrukcji 8X300 jednocześnie pobierał następną instrukcję, choć jego potok był znacznie prostszy niż w późniejszych procesorach RISC.

    8X300 zbudowany był w oparciu o tranzystory schottky'ego, które zapewniały szybkość ale także skutkowały poborem mocy ~1W.

    Gdy natrafiłem na tą nietypową konstrukcję, byłem ciekawy czy znajdzie się osoba, która o niej słyszała, a być może ktoś pracował z tym mikrokontrolerem lub trafił na ten układ np. w kontrolerze lub karcie rozszerzeń komputera.

    Signetics kupił prawa na SMS 300 od Scientific Micro Systems (SMS), tak do produkcji układ wszedł pod zmienioną nazwą 8X300, procesor doczekał się także radzieckich klonów KM1818VM01.

    Moim zdaniem w wielu aspektach była to konstrukcja wyprzedzająca swoje czasy, chociaż wątpię aby konstruktorzy byli wizjonerami późniejszego RISC, bardziej skłaniam się ku optymalizacji 8X300 do zadań związanych z operacjami na bitach, obsłudze komunikacji i transmisji na magistralach np. kontrolerach dysków twardych i napędów dyskietek.

    Zastanawiam się czy 8X300 można nazwać wczesnym RISC, czy to raczej nadużycie?

    Układ scalony w białej obudowie z pozłacanymi wyprowadzeniami i napisem „SMS 300”

    Źródło Wikipedia, autor John Culver CC 3.0

    Fajne? Ranking DIY
    O autorze
    TechEkspert
    Redaktor
    Offline 
    W moich materiałach znajdziecie testy i prezentacje sprzętu elektronicznego, modułów, sprzętu pomiarowego, eksperymenty. Interesuje mnie elektronika cyfrowa, cyfrowe przetwarzanie sygnałów, transmisje cyfrowe przewodowe i bezprzewodowe, kryptografia, IT a szczególnie LAN/WAN i systemy przechowywania i przetwarzania danych.
    Specjalizuje się w: mikrokontrolery, rozwiązania it
    TechEkspert napisał 7228 postów o ocenie 5602, pomógł 17 razy. Jest z nami od 2014 roku.
  • REKLAMA
  • #2 21935371
    gregor124
    Poziom 29  
    Posty: 1607
    Pomógł: 99
    Ocena: 852
    Nie rozumiem, dlaczego wszystko, co nie jest zgodne z CISC, z automatu przyjęło się nazywać RISC?
    RISC to tak naprawdę, obok MIPS, produkt teoretyczny opracowany na uniwersytecie Berkeley, podczas gdy konkurencyjny produkt, czyli MIPS, był rozwijany na uniwersytecie Stanforda.
    Zresztą oba były zapoczątkowane pracami nad procesorem IBM801.
    A wzięło się to stąd, że wielu ludzi dostrzegało ograniczenia technologii CISC i szukało alternatywy.
    Tak samo powstał ARM, którego projektanci mogli wcale nie znać opracowań z Berkeley czy Stanforda, ale doszli do podobnych wniosków, stąd i podobne rozwiązania.
    Tak działali ludzie jeszcze przed skazaniem się na AI, oni po prostu wymyślali różne rzeczy, a nie tylko przetwarzali znane rozwiązania.
    A wracając do tego 8X300, to nie mógłby on być RISC, ponieważ taka specyfikacja jeszcze wówczas nie istniała, tak samo jak nie możemy do RISC zaliczyć komputera CRAY z lat 60; mimo że ma on wiele wspólnych cech z tym, co zaproponowano w modelu RISC.

    Sam 8X300 był popularny i raczej nie powinno się go zaliczać do RISC, a jeśli już szukalibyśmy jakichś podobieństw, to już szybciej do DSP, bo to z nimi ma więcej cech wspólnych.

    Sam 8x300 wbrew pozorom zdobył znaczną popularność i wiele osób mogło się z nim spotkać zupełnie o tym nie wiedząc. Był np. częścią chipsetu obsługującego wczesny standard HDD w PC, tzn. dyski FM.

    Był też produkowany przez wiele firm, nie tylko Signetics, ale i AMD, Philips, czy chocby klony z ZSRR, a nawet jeszcze niedawno był, a może jest, w ofercie firmy Lansdale Semiconductors. https://www.lansdale.com/part_search.php?search=X305&Go.x=0&Go.y=0
    Pomogłem? Kup mi kawę.
REKLAMA