logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Jak to policzyć? Czas po jakim tranzystor się otworzy, R, C.

cienkizanalogu 12 Wrz 2006 17:08 6990 7
REKLAMA
  • #1 3012879
    cienkizanalogu
    Poziom 10  
    Posty: 46
    Jak to policzyć? Czas po jakim tranzystor się otworzy, R, C.

    Mam problem bo nie wiem jak policzyć po jakim czasie tranzystor T zostanie otwarty w zależności od R i C. Potrzebuje wzór na to, a nigdzie nie mogę znaleźć.

    Konkretne pytanie jest takie: po jakim czasie od zamknięcia klucza zaświeci się dioda LED. Uzasadnij wypowiedź.
  • REKLAMA
  • #2 3012918
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7541
    Pomógł: 1821
    Ocena: 881
    Czas ten dla Uzas=12V będzie równy około 0.05RC.
    I konieczny jest rezystor do kolektora tranzystora i do plusa zasilania.
    Bo nie można zostawić wejścia CMOS „wiszącego w powietrzu”.
  • REKLAMA
  • #3 3013007
    cienkizanalogu
    Poziom 10  
    Posty: 46
    jony napisał:
    Czas ten dla Uzas=12V będzie równy około 0.05RC.


    Jak to wytłumaczyć ?
  • #5 3013402
    cienkizanalogu
    Poziom 10  
    Posty: 46
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.php?t=555918 napisał:

    Do wlaczenia tranzystora napiecie na jego bazie musi byc� wieksze o 0.6V niz na emiterze 2.72V czyli kondensator musi naladowac� sie� do 3.4V.
    Stala czasowa T=R*C i po tym czasie kondensator naladuje sie do napiecia 2/3Uzas=8V(dokladnie to do 0.632Uzas=7.58V)


    Dlaczego do 2/3 Uzas ?


    Pozatym na tamtym schemacie

    Jak to policzyć? Czas po jakim tranzystor się otworzy, R, C.

    ten dzielnik R3, R4 to chyab niepotrzebna strata całego 1,2mA prądu?
  • REKLAMA
  • #6 3013685
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7541
    Pomógł: 1821
    Ocena: 881
    Napięcie na kondensatorze Uc ładowanym przez rezystor R ze źródła napięcia zasilającego Uzas.

    Opisuje taki oto wzór:
    $$Uc(t)=Uzas*(1-e^{-\frac{t}{R1C1}})$$

    I dla czasu t równymu RC mamy

    $$Uc(t)=Uzas*(1-e^{-1})=Uzas*(1-\frac{1}{e})=Uzas*(1-0.3678)=0.632*Uzas$$

    A jak wiadomo 2/3=0.6(6) wiec żeby było łatwiej zapamiętać mówimy ze kondensora po czasie t=RC naładuje się do 2/3Uzas, choć tak naprawdę po czasie t naładuje się do 0.632Uzas.

    np. Jak mamy kondensator 1uF i rezystor 10K i Uzas=10V
    To napięcie na kondensatorze osiągnie wartość 2/3Uzas=6.6V(dokładnie to 6.3212V)
    po czasie równym t=RC=1uF*10k=10ms a po czasie równym dwóm stałym czasu t=2RC=20ms.
    Kondensator naładuje się znowu do wartości 2/3 tylko nie jak poprzednio Uzas tylko do 2/3 różnicy napiec jaka została jeszcze do Uzas czyli 10-6.6=3.4 i kondensator naładuje się do 2/3*3.4V czyli o 2.2V czyli napięcie na kondensatorze osiągnie wartość 6.6V +2.2v=8.8V po czasie 2t=20ms i znowu kondensator po czasie 3RC będzie się lądować do 2/3 różnicy z 12-8.8V. Wynika z tego, że po każdym następnym okresie czasu t równym stałej czasowej RC, napięcie na kondensatorze wzrośnie o dwie trzecie różnicy miedzy napięciem zasilania a już osiągniętą wartością. Wynika z tego też ze napięcie na kondensatorze osiągnie wartość Uzas dopiero w nieskończoności. W praktyce przyjmujemy ze kondensator jest naładowany po czasie równym 5RC czyli Uc=9933Uzas.

    A jeśli chodzi o ten dzielnik R3,R4 to nie jest żadna strata prądu.
    Dzielnik ten powoduje że do włączenia tranzystora potrzebujemy napięcia znacznie większego niż 0.7V a konkretnie to 3.4V i dzięki temu zabiegowi fizyczne wartości R1 i C1 będą mogły być znacznie mniejsze dla uzyskania tego samego czasu opóźniania.
    Np. chcemy by czas opóźniania wynosił 1s
    I dla twojego schematu t=0.05RC czyli stała czasowa musi być 20 razy większa niż RC=1s
    R1=47k C=20*(1/47k)=470uF
    Stała czasowa wynosi t=47K*470uf=22s ale tranzystor włączy się już przy 0.7V czyli po T=0.05*22=1.1s

    A teraz dla tranzystora który włącza się przy 3.4V
    I dalej chcemy opóźnienie t=1S
    Dla tego układu T=0.33RC czyli stała czasowa musi być tylko 3.3 razy większa od RC=1s
    Czyli dla R1=47K
    C1=3.3*(t/R1)=3.3(1/47k)=68uF
    I teraz dokładnie widać co daje ten dzielnik.
    W twoim układzie do uzyskania czasu opóźniania t=1s trzeba dać kondensator 470uF i rezystor 47K
    A dla układu z tym dzielnikiem który tylko podnosi napięcie włączenia tranzystora i tym samym czasie opóźniania t=1s potrzebujemy kondensator o pojemności „tylko” 68uF czyli prawie 7 razy mniejsza niż u ciebie co oczywiście wiąże się z rozmiarami samego kondensatora jak i ceną.
    Chyba teraz wszystko jasne??
  • #7 4126216
    zaqq
    Poziom 12  
    Posty: 34
    Ocena: 4
    Czy ten układ można wykorzystac do opóżnionego zapalania swiateł w samochodzie i np. regulowac kondensatorem np. C=1000uF to 15 s opóznienia a C=240uF to ok 3,5 sek.

    pozdrawaiam i prosze o dopowiedż na maila
    pAWEL
  • REKLAMA
  • #8 4126364
    Paweł Es.
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 6981
    Pomógł: 1236
    Ocena: 691
    Dla tego pierwszego układu czas włączenia tranzystora wyniesie teoretycznie:


    $$t=R*C*ln \frac{Ucc-Ube}{Ucc}$$

    Do układu trzeba dodać rezystor w kolektorze tranzystora, bo układ nie ma wymuszonego stanu wysokiego, a bramki CMOS nie mają podciągania.

    Przy obecności rezystora kolektorowego może się coś delikatnie zmienić, bo trzeba policzyć kiedy napięcie na Rc spadnie poniżej progu zadziałania bramki.

    Zamiast tranzystora można zastosować bramki CMOS z wejściem Schmitta (np. 2 wejściowe NAND 4093 (4 w kostce) lub inwertery z wejsciem Schmitta (CD40106,)

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy obliczenia czasu, po jakim tranzystor zostanie otwarty w układzie RC, co przekłada się na moment zaświecenia diody LED po zamknięciu klucza. Czas ten jest związany ze stałą czasową układu RC i napięciem zasilania (Uzas). Wskazano, że napięcie na kondensatorze ładowanym przez rezystor rośnie zgodnie z równaniem wykładniczym, osiągając około 2/3 wartości Uzas po czasie równym RC (dokładnie 0,632 Uzas). Przykład: dla C=1µF, R=10kΩ i Uzas=10V, napięcie na kondensatorze osiąga 6,6V po 10 ms. Po tym czasie napięcie na bazie tranzystora osiąga próg otwarcia, co powoduje zaświecenie diody. Zwrócono uwagę na konieczność stosowania rezystorów w kolektorze tranzystora oraz podciągania wejścia CMOS, aby uniknąć stanu nieokreślonego. Wskazano również, że zamiast tranzystora można użyć bramek CMOS z wejściem Schmitta, np. NAND 4093 lub inwerter CD40106, co poprawia stabilność działania. Podano linki do materiałów edukacyjnych wyjaśniających szczegółowo ładowanie kondensatora i działanie układu. Poruszono także możliwość wykorzystania układu do opóźnionego załączania świateł samochodowych, regulowanego wartością kondensatora.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA