logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Dipol 3,5 MHz, N/O – czy warto użyć darmowego kabla 75 Ω zamiast kupować 50 Ω?

marek1972_2 08 Cze 2025 17:55 912 19
REKLAMA
  • #1 21573345
    marek1972_2
    Poziom 9  
    Posty: 24
    Ocena: 2
    Mam kabel koncentryczny, gruby gdzieś na 13 mm, wielce prawdopodobnie 75 Ω. Za darmo.
    Chcę go używać do nadajnika (odb. też) tylko na pasmo 3,5 MHz, tylko do dipola (mam taki).
    Żebym mógł go używać, muszę mieć oczywiście transformator dopasowujący 50 Ω/75 Ω (nie mam).
    Pytanie: czy iść tą drogą, czy też nie bawić się w transformatory i kupić przewód 50 Ω?
  • REKLAMA
  • REKLAMA
  • #3 21573369
    marek1972_2
    Poziom 9  
    Posty: 24
    Ocena: 2
    Gdzieś tam, kiedyś znalazłem w czeluściach internetu, że "nie stroi się anteny długością kabla", więc wolałbym tego uniknąć, oraz "zestrojenie anteny kablem jest skuteczne tylko w wąskim wycinku częstotliwości", więc kolejny argument przeciw.
    Jestem skłonny zakupić rdzeń, wg internetu np. FT240-43, i zrobić trafo.
    Tłumienie tego kabla wyszło wg VNA ~1 dB (wartości porównywalne kabli sklepowych).
    Myślałem, że ktoś mi powie, że szkoda zachodu, szkoda czasu, efekty będą mizerne itp., ale mam ochotę to zrobić chociażby dla zasady.
  • REKLAMA
  • #4 21573383
    BANANvanDYK
    Poziom 42  
    Posty: 7727
    Pomógł: 1163
    Ocena: 2575
    RG-11 ma średnicę zewnętrzną ok. 10 mm, tak samo jak „grubas” RG-213. Grubszych na 75Ω nie ma, są jedynie wykonania specjalistyczne.
    Grubsze mogą być jedynie przewody 50Ω, np. LMR-500 czyli pół cala średnicy zewnętrznej (12.7 mm).
    Musiałbyś zwrócić uwagę na to jak jest wykonany.
    Żyła wewnętrzna, drut czy linka, jaki materiał.
    Dielektryk, dobry to spieniony PE, a jeszcze lepszy to powietrze.
    Oplot, czy jest gęsty i czy posiada folię.
    Gdyby to nawet był przewód 75Ω, to kwestia dopasowania. Wzmacniacz można przestroić na impedancję wyjściową 75Ω. Antena wymaga skrzynki antenowej lub dopasowania impedancji anteny (która może być różna w zależności od wykonania) do impedancji fidera 75Ω.
  • #5 21573396
    marek1972_2
    Poziom 9  
    Posty: 24
    Ocena: 2
    To jakiś wojskowy przewód, używany, ale w dobrym stanie. Żyła główna to cienkie skręcone druty. Nie mierzyłem, ale na oko 1,5 mm. Płaszcz zewnętrzny to dość ciasna plecionka. Średnica zewnętrzna może być nawet 15 mm, nie mierzyłem. Kabel jest dość miękki i elastyczny. Ok. 25 m. Wygląda na tyle solidnie, że mógłbym się po nim wspinać.
    Myślałem, że ktoś inny jeszcze powie, że straty na dopasowanie będą tak duże, że ... 'nie idźcie tą drogą'.

    Dodano po 9 [minuty]:

    To, że teoretycznie da się to dopasować, to jestem pewny, ale czy praktycznie to będzie działać prawidłowo.
    Możliwe, że nie muszę robić trafa - mam atu w moim trx-ie. Ktoś się wypowie?
  • #6 21573411
    SP5IT
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 11583
    Pomógł: 1298
    Ocena: 1676
    marek1972_2 napisał:
    Gdzieś tam, kiedyś znalazłem w czeluściach internetu, że "nie stroi się anteny długością kabla", więc wolałbym tego uniknąć,

    A kto ci doradził stroić antenę długością kabla, bo nie widzę.
    M
  • #7 21573443
    marek1972_2
    Poziom 9  
    Posty: 24
    Ocena: 2
    ...oj, wiedza u mnie mała. Napisałeś "długość 180°", a ja zrozumiałem to jako:
    wielokrotność 1/2 λ, czyli robienie kabla na wymiar.

    Więc co znaczy długość 180°?
  • REKLAMA
  • #8 21573468
    SP5IT
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 11583
    Pomógł: 1298
    Ocena: 1676
    180° to jest pół fali razy współczynnik skrócenia lub jej wielokrotność.
    Jaką ma właściwość? Przenosi impedancję anteny z jednego końca na drugi bez wpływu impedancji przewodu.
    Dlatego można go uzywać do anten jednopasmowych.
    Sam używam przewodu "satelitarnego" do kilku anten.
    Jest tani, żelowany i ma niskie tłumienie. Idealna sprawa. 100-150m do anteny a tłumienność do pominięcia.
    Tylko ma mieć długość 180°
    Jak chciałbyś zglebić temat to polecam poczytać REFLECTIONS III Transmission Lines and Antennas By M. Walter Maxwell, W2DU
    https://old.w1yca.org/tech/ant/reflectIII.pdf

    M
  • #9 21573589
    djbpm
    Poziom 24  
    Posty: 585
    Pomógł: 76
    Ocena: 161
    Dla jednopasmowego układu bym się nie bawił w trafa tylko dopasował to za pomocą elementów LC.
    Masz VNA to możesz zmierzyć impedancję tego fidera.
    Dipol zwykle ma troszkę więcej niż 50 omów, zależy jakie jest jego otoczenie, więc problem może nie być duży.
    Aby uzyskać półfalową długość tego fidera byś musiał go mieć ponad 33 metry, więc trzeba będzie jakoś inaczej kombinować, np tym układem LC. Zbuduj antenę, zestrój, nie zapomnij o balune 1:1 użyj tego fidera tyle ile potrzebujesz, i zobacz co wyszło. Jak będzie wysoki SWR to się policzy dopasowanie, tylko musisz zmierzyć faktyczną impedancję Z = R + jX. (A może VNA sam potrafi to policzyć, zależy co tam masz za urządzenie.)
  • #10 21574344
    sp4olh
    Poziom 24  
    Posty: 455
    Pomógł: 81
    Ocena: 104
    SP5IT napisał:
    180° to jest pół fali razy współczynnik skrócenia lub jej wielokrotność.
    Jaką ma właściwość? Przenosi impedancję anteny z jednego końca na drugi bez wpływu impedancji przewodu.
    Dlatego można go uzywać do anten jednopasmowych.
    Sam używam przewodu "satelitarnego" do kilku anten.
    Jest tani, żelowany i ma niskie tłumienie. Idealna sprawa. 100-150m do anteny a tłumienność do pominięcia.
    Tylko ma mieć długość 180°
    Jak chciałbyś zglebić temat to polecam poczytać REFLECTIONS III Transmission Lines and Antennas By M. Walter Maxwell, W2DU
    https://old.w1yca.org/tech/ant/reflectIII.pdf

    M
    dodaj że to ma być odcinek nie parzysty razy 1/3/5 itd
  • #11 21574386
    SP5IT
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 11583
    Pomógł: 1298
    Ocena: 1676
    sp4olh napisał:
    SP5IT napisał:
    180° to jest pół fali razy współczynnik skrócenia lub jej wielokrotność.
    Jaką ma właściwość? Przenosi impedancję anteny z jednego końca na drugi bez wpływu impedancji przewodu.
    Dlatego można go uzywać do anten jednopasmowych.
    Sam używam przewodu "satelitarnego" do kilku anten.
    Jest tani, żelowany i ma niskie tłumienie. Idealna sprawa. 100-150m do anteny a tłumienność do pominięcia.
    Tylko ma mieć długość 180°
    Jak chciałbyś zglebić temat to polecam poczytać REFLECTIONS III Transmission Lines and Antennas By M. Walter Maxwell, W2DU
    https://old.w1yca.org/tech/ant/reflectIII.pdf

    M
    dodaj że to ma być odcinek nie parzysty razy 1/3/5 itd

    Możesz uzasadnić dlaczego akurat nie parzysty?
    M
  • #12 21574514
    BANANvanDYK
    Poziom 42  
    Posty: 7727
    Pomógł: 1163
    Ocena: 2575
    Nie lepiej ten przewód wykorzystać do anteny na wyższe pasma? Myślę, że do 2 m da radę, nie wiem jak na 70 cm.
    Mógłbyś zmierzyć tłumienie przy 100 MHz z przeliczeniem na odcinek 100 metrów?
    Każdy niemalże przewód koncentryczny obsłuży częstotliwość 3,5 MHz. Zapewne ten wojskowy przewód ma 50 Ω.
  • #13 21574516
    marek1972_2
    Poziom 9  
    Posty: 24
    Ocena: 2
    Byłem pełen entuzjazmu, dopóki nie przypomniałem sobie, że chyba nie mam tak długiego przewodu. No i wziąłem się za pomiary.
    Jeden przewód: 24,4 m, średnica zewnętrzna 7 mm i zalutowane UC1.
    Drugi: 29,3 m, śr. 13 mm, żyła środkowa 1,3 mm.
    Obydwa pomierzyłem za pomocą VNA i wyszło 75 om.
    Na razie pomierzyłem długość dipola w piwnicy, w najbliższych dniach zmierzę za pomocą VNA. Później wchodzę na dach.
    Nie zamykam tematu, może jeszcze coś Was spytam. Na razie dziękuję.

    PS
    Na dniach zmierzę tłumienie na wyższe pasma.
  • #14 21575080
    flinc
    Poziom 30  
    Posty: 1588
    Pomógł: 93
    Ocena: 155
    @marek1972 W wyszukiwarkę wpisz wzór na impedację kabla - 2 Wikipedii jest na temat impedancji kabla/i.
  • #15 21583002
    dipol
    Poziom 34  
    Posty: 2598
    Pomógł: 168
    Ocena: 259
    Używam kabla 75 om. Dipol wielopasmowy trzy ramiona na 4 pasma (ramię od 7 MHz pracuje na 3. harmonicznej 21 MHz).
    Antena pracuje lepiej niż dobrze zestrojona na częstotliwości emisji cyfrowych FT-8. Używam do dopasowania skrzynki SP6SYV (transformator impedancji 50/75 + preselektor).
    WFS < 1,1 na częstotliwości emisji cyfrowej.
    Na ww. częstotliwości kabel wojskowy ok. 50-letni (hi, hi) + symetryzator przy antenie.
    73!
  • #16 21583028
    marek1972_2
    Poziom 9  
    Posty: 24
    Ocena: 2
    Zdecydowałem, że zainstaluję ten kabel, chociażby w ramach eksperymentu, ale wg odpowiedzi wygląda na to, że to się uda.
    W tzw. międzyczasie stłukłem moje MetroVNA i zamówiłem nowe urządzenie NanoVNA i czekam.
    Pojawił się następny problem: nie mogę nigdzie kupić złączki UC1 na koncentryk 13 mm. Oryginalnie była taka ogromna wtyczka średnicy rzędu 40 mm, ale do tego nie miałem przejściówki na coś innego.
    Czy ktoś coś podpowie?

    Nie zamykam tematu - będę informował o postępach aż do powieszenia anteny i testów.
  • #18 21592786
    marek1972_2
    Poziom 9  
    Posty: 24
    Ocena: 2
    Skończyłem budować/stroić antenę, podpiąłem kabel 75 om. Wszystko na razie w wersji partyzanckiej, ale działa i wygląda obiecująco.
    Wszystko pod pasmo 80 m. Antena to linka stalowa, fi 2 mm, długość ok. 2 × 17 m w rezonansie. Kabel to koncentryk 75 om, 24 m, fi 8 mm. Wszystko to zawiesiłem, musiałem trochę końcami na dachu pobalansować, coby odpowiedni SWR uzyskać. Skrzynka w trx-ie zrobiła resztę.
    Zrobiłem kilka łączności. Jak dla mnie sukces. Teraz tylko będę to wszystko poprawiał, żeby z takiego druciarstwa przejść na solidną antenę.
  • #20 21592814
    marek1972_2
    Poziom 9  
    Posty: 24
    Ocena: 2
    Linkę stalową mam za darmo. Wg wszystkiego, co znalazłem w sieci, tracę przy nadawaniu 30% energii na grzanie (1–2 dB). Przy łączności lokalnej to nie jest podobno zauważalne. Anteny z PKL-ki ludzie też robili.

    Przy odbiorze sygnał odbierany będzie słabszy o 1–2 dB, ale szumy też, więc różnicy mogę nie zauważyć.

    Tak, już mi zaświtało w głowie; intuicja podpowiedziała, że ta stal nie jest najlepsza. Ale po kolei wszystko będę poprawiał. Cieszę się, że mi działa to, co mam.

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy użycia darmowego kabla koncentrycznego o impedancji około 75 Ω i średnicy około 13 mm do zasilania dipola na pasmo 3,5 MHz. Poruszono kwestię konieczności dopasowania impedancji 50 Ω nadajnika do kabla 75 Ω za pomocą transformatora impedancji (np. na rdzeniu FT240-43) lub układu LC, a także wpływu długości kabla na dopasowanie anteny. Zwrócono uwagę, że kabel o długości będącej wielokrotnością półfali (180°) przenosi impedancję anteny bez zmiany, co jest korzystne dla anten jednopasmowych. Pomiar VNA potwierdził impedancję kabla około 75 Ω, a tłumienie na pasmo 3,5 MHz jest niskie (~1 dB). W praktyce autor zbudował antenę dipolową na 80 m, używając kabla 75 Ω i stalowej linki, uzyskując zadowalające wyniki, choć zalecane jest zastąpienie linki stalowej lepszym materiałem. Wskazano również na konieczność stosowania baluna 1:1 oraz możliwości wykorzystania skrzynki antenowej do dopasowania impedancji. Problematyczny okazał się dobór złącz UC1 do grubego kabla, sugerowano poszukiwanie wtyków na kable 1 1/4" typu Hyperflex/Ultraflex 13. Ogólnie kabel 75 Ω może być użyty do dipola na 3,5 MHz, pod warunkiem odpowiedniego dopasowania i długości kabla, co potwierdzają pomiary i praktyczne testy.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA