Unitra AS 9461 – jak zmniejszyć poziom sygnału wyjściowego audio

Witam.
Mam pytanie odnośnie tunera Unitra Diora AS-9461.
Na co dzień słucham tunera Sony ST-SE500, który uległ uszkodzeniu. Na podmianę przyniosłem swój stary, poczciwy tuner 9461 i tu moje ogromne zaskoczenie, ten AS nie ustępuje jakością Soniakowi. Uważam, że 9461 jest chyba najlepszym polskim tunerem z tamtych lat, może dlatego, że jest na częściach Philipsa.
Jest tylko jedna przypadłość która mnie denerwuje, ma jak dla mnie za duży sygnał wyjściowy audio, nie jest to żadna usterka tylko te tunery tak miały, konstruktorzy kosztem zniekształceń chcieli koniecznie uzyskać duży sygnał wyjściowy prawie taki jak z CD. Radio jest w 100% sprawne, dobrze przestrojone, łapie wszystkie stacje. Podobną przypadłość mają chyba wszystkie tunery z tamtych lat, konstruktorzy na siłę podnosili poziom sygnału wyjściowego, w prostych tunerach na polskich układach Ul stosowali na wyjściu wtórniki emiterowe, które wzmacniały sygnał na siłę kosztem zniekształceń. W tym tunerze nie ma takich wtórników, sygnał jest wyżyłowany już w aplikacji samego układu wyjściowego TDA 1578.
Osobiście chciałbym zmniejszyć sygnał, który niepotrzebnie przesterowuje wzmacniacz przy głośniejszym słuchaniu i wnosi niepotrzebne zniekształcenia, które słychać na niektórych nadawanych utworach, głównie w zakresie wysokich częstotliwości. Jest chyba tak wyżyłowany, że sam w sobie ma już większe zniekształcenia niż te które podaje nota katalogowa układu
TDA1578. Oczywiście rozumiem, że nie ma sensu redukować tego na wyjściu bo to nie zmniejszy zniekształceń, tylko trzeba to zrobić w aplikacji samego TDA. Do nóżek 18 i 17 tego układu są podpięte rezystory R167 i 168, które wraz z kondensatorami C150 i 151 tworzą filtry, ale chyba też regulują poziom napięcia wyjściowego samego układu..?
Czy bawił się ktoś w regulację sygnału wyjściowego? Może jakieś sugestie co zrobić, żeby lepiej grał. Czy te rezystory to dobry kierunek?
Pozdrawiam Robert

altus1 napisał:

Jest tylko jedna przypadłość która mnie denerwuje, ma jak dla mnie za duży sygnał wyjściowy audio,

To dziwne bo Unitra ma poziom wyjscia 500mV a Sony 600mV.

Podstaw doświadczalnie 12 k, 10 k, 8,2 k i rób odsłuch. Wedle noty im mniejsza R, tym niższy poziom sygnału na wyjściu dekodera.

altus1 napisał:

Osobiście chciałbym zmniejszyć sygnał, który niepotrzebnie przesterowuje wzmacniacz przy głośniejszym słuchaniu

To rozstrojony tor p.cz. (L109, 110, 111), po prostu rdzenie straciły pierwotne parametry.

78db78 napisał:

To dziwne bo Unitra ma poziom wyjscia 500mV a Sony 600mV.

Na moje ucho sygnał w AS 9461 jest dwa razy większy niż w Sonym, przy cichym słuchaniu to nie przeszkadza, ale jak wezmę głośniej to słychać, że ten sygnał jest wyżyłowany i na granicy przesteru..

władziowek napisał:

Podstaw doświadczalnie 12 k, 10 k, 8,2 k i rób odsłuch. Wedle noty im mniejsza R, tym niższy poziom sygnału na wyjściu dekodera.

W/g noty katalogowej TDA 1578 przy napięciu zasilania 15V i rezystorze R-167 i 168 o wartości 24k (tak jest w diorze) sygnał wyjściowy jest na poziomie 2,4V a przy 15k będzie 1,5V
Czyli zmniejszenie rezystancji powinno obniżyć poziom wyjściowy.

pikarel napisał:

To rozstrojony tor p.cz. (L109, 110, 111), po prostu rdzenie straciły pierwotne parametry.

Bardzo możliwe, że po latach rozstroiła się p.cz. ale czy to powodowałoby taki silny sygnał na wyjściu. Niestety nie mam odpowiednich przyrządów, żeby to zestroić..a nie chcę kręcić na pałę bo pogorszę..

Pozdrawiam

altus1 napisał:

Czyli zmniejszenie rezystancji powinno obniżyć poziom wyjściowy.

Napisałem przecież. (Wedle noty im mniejsza R, tym niższy poziom sygnału na wyjściu dekodera.)

To nie jest sprzęt samochodowy.
Przenoszę.

W innych aplikacjach jest rezystor 15 k a jak zewrzesz to wzmocnienie powinno wynosić teoretycznie 1.

Przez kilkadziesiąt lat nikt nie zauważyłby takiego "mankamentu" w tunerze?
Należy też przyjąć możliwość usterki w torze wzmacniacza mocy lub głośników.
Dlaczego? bo regulacja siły głosu jest tuż przed wzmacniaczem mocy, a sam sygnał wejściowy jest wciąż taki sam.
Jeśli więc założymy, że tuner daje sygnał bez zniekształceń, a coś "słyszysz" przy zwiększaniu siły głosu, to być może usterka jest w kolumnie, np. "przypalone" lub zatarte cewki.

W scalaku elementy doczepione do wyprowadzeń 15/18 odpowiadają za wzmocnienie kanału L a pomiędzy 16/17 za R.

robert nawrot napisał:

W innych aplikacjach jest rezystor 15 k a jak zewrzesz to wzmocnienie powinno wynosić teoretycznie 1.

W praktyce nie można tak zrobić, bo układ RC który tam jest zastosowany(do rezystorów R167 i 168 są dolutowane równolegle kondensatory C150 i 151) tworzy przy okazji tzw filtr deemfazy, jest to układ dolnoprzepustowy, którego zadaniem jest stłumienie wysokich częstotliwości w sygnale audio odwraca on proces preemfazy stosowany w nadajnikach radiowych co pozwala uzyskać naturalne brzmienie i znacznie redukuje szumy w paśmie wysokich tonów. W/g noty katalogowej TDA powinno tam być 15kOhm i kondensator 3,3nF co daje wzmocnienie 1,5V na wyjściu. Konstruktorzy z diory zastosowali drugi wariant 24kOhm i kondensator 2nF, co daje wzmocnienie 2,4V na wyjściu. Dlatego taki duży sygnał na wyjściu.

pikarel napisał:

Przez kilkadziesiąt lat nikt nie zauważyłby takiego "mankamentu" w tunerze?

Podejrzewam, że nie jedna osoba myśli, że tak jak jest, tak musi być i jest dobrze.
Dopiero słuchając tunera innego producenta dostosowanego już fabrycznie do wyższego pasma i o klasę wyższego, człowiek zauważa, że coś jest nie tak. Słychać to ewidentnie dopiero przy porównaniu z innym tunerem. Niestety polskie radia po przestrojeniu na wyższe pasmo UKF gdzie stacje nadają z dewiacją +/-75kHz zamiast +/-50kHz z dolnego UKF, nie radzą sobie tak dobrze jak na dolnym paśmie.
Nie jest to na pewno wina wzmacniacza czy głośników ( Nad +B&W- w 100% sprawne), na innych źródłach wszystko jest ok. To są słyszalne zniekształcenia wyżyłowanego na maksa toru audio w tunerze. Sam fakt, że gra dwa razy głośniej od Sonego mówi samo za siebie. Co nie zmienia faktu, że 9461 moim zdaniem to bardzo dobry odbiornik, uważam, że najlepszy z polskich tunerów i mnie osobiście bardzo się podoba. Dlatego chcę z niego wycisnąć wszystko,żeby grał tak jak zachodnie konstrukcje, a wiem, że da się..to były bardzo dobre tunery i chyba brzmieniowo lepszy od Sonego, tylko zniekształcenia ma większe..
Pozdrawiam

altus1 napisał:

o są słyszalne zniekształcenia wyżyłowanego na maksa toru audio w tunerze.

Wobec tego ja już podziękuję za dalszą rozmowę.

altus1 napisał:

wtórniki emiterowe, które wzmacniały sygnał na siłę kosztem zniekształceń.

Wtórnik emiterowy nie wzmacnia sygnału. Zmniejsza jedynie oporność wyjściową wyjścia.

altus1 napisał:

Na moje ucho sygnał

Na ucho to wiesz co...?

altus1 napisał:

Dopiero słuchając tunera innego producenta dostosowanego już fabrycznie do wyższego pasma i o klasę wyższego, człowiek zauważa, że coś jest nie tak.

A może to właśnie o to chodzi? O dopasowanie "klocków" ? Łączysz dwa sprzęty ze sobą - jeden japoński, drugi polski. Od zawsze wiadomo, że sprzęt japoński budowany jest według innych norm niż europejski i dziwisz się że nie współgra?
Japończycy tak sobie wymyślili i tyle. W magnetofonach jest dokładnie tak samo - poziom zapisu (nie wspominając o drobnych zmianach w samej korekcji) w kaseciakach japońskich jest o kilka dB niższy niż poziom np. w sprzęcie Grundiga czy nawet Kasprzaka. Czemu? Bo mieli lepsze (mniej szumiące ) podzespoły elektroniczne i mogli sobie pozwolić na taki zabieg - teoretycznie w ten sposób zyskali większy odstęp od możliwości "przesterowania taśmy", w praktyce europejski sprzęt )o ile dobrze strojony i eksploatowany) zapewniał taki sam poziom zniekształceń i co najmniej taką samą dynamikę.
Nie rozumiesz różnic w sprzęcie ale próbujesz poprawiać fabrykę.,.. ciekawe podejście.

pikarel napisał:

Wobec tego ja już podziękuję za dalszą rozmowę.

398216 Usunięty napisał:

Nie rozumiesz różnic w sprzęcie ale próbujesz poprawiać fabrykę.,.. ciekawe podejście.

Inne podejście do tematu, przytoczę słowa Pana Andrzeja L z podobnego postu dotyczącego tunera AS946

https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic3787224.html

cyt:
"Gra za głośno? Obstawiam "mistrzów" inżynierów z Diory, którzy postanowili, że ich tuner na wyjściu Cinch ma ryczeć jak odtwarzacz CD i ma tam dobijać sygnał audio do 5Vp.p. W związku z tym zalecane przez twórców kostki dekodera TDA1578 i zasilającej ją sygnałem m.cz. kostki TDA1576, wartości rezystancji ustalające wzmocnienie TDA1578 zostały moooocno zmniejszone, co spowodowało prawie 2 krotne zwiększenie wzmocnienia. Sygnał na górnym UKF modulowany do przysłowiowej paskudnej deski, z dewiacją FM +/-75kHz, potrafi już w fabrycznym rozwiązaniu być ucięty - dekoder nie wyrabia napięciowo dla tak dużego sygnału m.cz. Na dolnym UKF gdzie modulowano dewiacją max +/-50kHz chodziło to jeszcze na styk i nie dochodziło do przesteru. Testując ten przesadnie wyśrubowany tor m.cz. tunera sygnałem 1kHz, z generatora UKF modulowanego z dewiacją +/-75kHz, na wyjściach dekodera (nóżki 15, 16 TDA1578) otrzymujemy z sinusa 1kHz "piękny" trapez. Filtry FDP-02 go trochę wygładzają, ale to niewiele pomaga. Zainteresuj się rezystorem R158 4k7 i podkówką R159 22k. Wypadkowa wartość połączenia szeregowego tych dwóch oporów ma dawać 47k, a daje ledwo 26,7k (jeżeli założymy, że się trafiła mało rozjechana rozrzutem produkcyjnym podkówka telpodowska, bo często zamiast oczekiwanego 22k potrafi mieć ledwo 18k).
Należy wylutować R158, zmierzyć realną wartość oporu ścieżki podkówki R159 i dobrać dla niej szeregowy opór R158, aby sumarycznie dały opór 47k. Czyli tyle ile ma mieć szeregowy opór na wejściu 6 kostki TDA1578 wskazany na schemacie w dokumentacji producenta, dla prawidłowego poziomu sygnału (z marginesem na przester), gdy z kostki TDA1576 karmimy sygnałem MPX dekoder TDA1578.

Czasami warto poprawić to co wyszło z fabryki.
Pozdrawiam

Witam
Zamieniłem elementy RC zgodnie z notą katalogową TDA-1578a. Rezystory R167, 168 z 24kOhm na 15kOhm, kondensatory C150, 151 z 2nF na 3,3nF i wzmocnienie zmieniło się, jest dokładnie takie samo jak w tunerze Sony. , dźwięk zrobił się bardziej kulturalny, nie ma zniekształceń. Jest dobrze.
Dla chcących coś polepszyć i poprawić polecam zamianę./zawsze można wrócić do opcji fabrycznej diory/ Diora czasami lubiła coś dodać od siebie-nie zawsze to wychodziło na plus.
W wolnym czasie spróbuję jeszcze podmienić rezystor na wyjściu p.cz. zgodnie z zaleceniami Pana Andrzeja L. Zobaczymy co się zmieni. Zawsze to jakieś doświadczenie i cenna wskazówka dla innych..
Pozdrawiam

Witam

Możesz wrzucić jakieś zdjęcie, żeby nie szukać w ciemno w tunerze i zaznaczyć które elementy trzeba wymienić, przyda się na przyszłość.

Pozdrawiam

jackfinch napisał:

Możesz wrzucić jakieś zdjęcie, żeby nie szukać w ciemno w tunerze i zaznaczyć które elementy trzeba wymienić, przyda się na przyszłość.

altus1 napisał:

Rezystory R167, 168 z 24kOhm na 15kOhm, kondensatory C150, 151 z 2nF na 3,3nF

jackfinch napisał:

Możesz wrzucić jakieś zdjęcie, żeby nie szukać w ciemno w tunerze i zaznaczyć które elementy trzeba wymienić, przyda się na przyszłość.

Na schemacie to R167, R168, C150, C151. Na płycie głównej szukaj w okolicach wyprowadzeń przewodu wyjściowego audio chinch. Dwa foliowe kondensatory a pod nimi schowane, mało widoczne rezystory.

W praktyce można pobawić się w zmianę brzmienia toru wyjściowego m.cz tunera. Te elementy tworzą tzw filtr deemfazy, jest to układ dolnoprzepustowy, którego zadaniem jest stłumienie wysokich częstotliwości w sygnale audio, odwraca on proces preemfazy stosowany w nadajnikach radiowych co pozwala uzyskać naturalne brzmienie i znacznie redukuje szumy w paśmie wysokich tonów. Filtr ten musi być dostrojony do 50mikro sekund.

Rezystor decyduje o wzmocnieniu całego toru, czym większa wartość tym silniejszy sygnał na wyjściu, a kondensator musimy tak dobrać, żeby stała czasowa tego obwodu wynosiła 50us. Zmieniając tą czasową, oczywiście w przyzwoitym zakresie regulujemy brzmienie całego tunera. Mniejsza stała np 47us uwypukla wysokie, dźwięk robi się jaśniejszy, zwiększając idziemy w stronę basu kosztem wysokich. Ważne jest to, żeby te elementy miały tolerancje 5% a kondensator foliowy był dobrej jakości. Sam tuner jest jest bardzo dobry i warto się nim pobawić, żeby uzyskać jak najwyższą jakość.

Ja jeszcze trochę się pobawię, skoro Diora mogła to dlaczego nie...
Muszę kupić trochę elementów RC i dam znać...
Pozdrawiam