W jaki sposób rozpoznać zimne luty

jak rozpoznać że lut jest zimny i jakie są metody jego wykrywania

Jak dotkniesz lutownicą z użyciem kalafonii to cyna spływa i widać brak połączenia. Oglądając pod lupą widać niejednorodną strukturę a w skrajnym przypadku widoczna jest ewidentna obwódka. Najlepiej wszystkie podejrzane luty po kolei podgrzewać lutownicą stosując cienki topnik(0,7mm).

mysle ze na czuja w pewnych ukladach i w pewnych miejscach jak rowniez w niektorych markach to po prostu przychodzi z czasem jak rozpoznac? chropowaty. nieblyszczacy.wygladem przypominajacy zmatowione aluminium i majacy specyficzna trudna do opisania popakana obwodke ktora czasami widac dopiero pod lupa w praktyce zimne luty lub inaczej ich skutki dotykaja najczesciej miejsc najbardziej narazonych pradowo zlacza cewek na plytach , glowice w tv, wszelkiej masci gniazda w sprzecie szczegolnie tym zachodnim bardziej doswidczeni praktycy wiedza o czym mowie mozna jeszcze tak dlugo

służy do tego spray tzw zamrażacz ale można też użyć gazu do zapalniczek skierować ostry strumień gazu w podejżane miejsce co spowoduje zamarznięcie wtedy praktycznie gołym okiem będzie widać zimne luty
pozdrawiam

proponuje dobra lupe i porządne oświetlenie miejsca pracy.

Ja miałem szczęście jak telewizor przestał działać to go rozkręciłem i od razu zobaczyłem zimne luty (dlatego że się iskszyły)

Ja nigdy nie mogłem ich rozpoznac

Czasami kolor ze srebrzystego przechodzi w szary, to zimne luty po przegrzaniu. Upewnić się można przelutowując punkt.

No ja czasami je spotykam. W czasie montazu jakiegos uzadzenia...
Powstaja czasem jak sie przegzeje lut np trzymaja przy nim lutownice za dlugo, jak jest za malo topnika i takie podobne. Jezeli chce poprawic jakies lutowanie to przykladam lutownice i kawalem kalafoni i zwykle jest spox, czasem trzeba dodac troche swiezej cyny 8)
pozdrawiam

Witam,
Na przykładzie usterki radia CB - Alana 100 plus pokażę jak wyglądają zimne luty i co może być przyczyną ich powstawania.
Usterka objawiała się raz cichą - raz głośną (normalną) pracą radiotelefonu. Lekkie uderzenia w obudowę przynosiły chwilową poprawę.

Przyczyną były zimne (obruszane) luty rezystora R129 zaraz przy wyjściu antenowym.







Okazało się również, że gniazdo antenowe ma pewien luz - możliwy był lekki ruch obrotowy gniazda lewo-prawo i to najprawdopodobniej było przyczyną powstania usterki. Oprócz naprawy połączenia lutowanego unieruchomiłem gwint gniazda za pomocą kleju cyjanoakrylowego.

Pozdrawiam

Gdzieś widziałem opis takiej metody (nie pamiętam, gdzie - w "Młodym Techniku" w dziale "Na warsztacie"? w książce opisującej konstrukcje odbiorników radiowych i ich naprawianie?): lekko stukamy w płytkę prętem z izolatora i słuchamy zakłóceń - im bliżej zimnego lutu, tym lżejsze stuknięcie wystarcza, żeby były one słyszalne - taka zabawa w ciepło-zimno, aż trafimy na właściwy element i źle przylutowaną końcówkę. Oczywiście, jeśli taki lut trochę łączy, bo jak całkiem nie, nawet przy stuknięciu, to nic z tego. Czasem udaje się tak znaleźć zimny lut, czasem nie - bywają takie złośliwe przypadki, że wystarcza lekkie stuknięcie daleko od zimnego lutu, bo drgania płytki tak się rozchodzą, że skupiają się na zimnym lucie...

A inną metodą (do zastosowania wtedy, gdy całkiem brak połączenia) jest pomiar napięć - wszędzie - aż się znajdzie takie miejsce, że widać połączenie, a napięcia nie są równe - to wtedy wiadomo, że to połączenie zawiera lut, który nie łączy. Gorzej, jeśli na takim lucie nie ma napięcia stałego (np. obie strony mają połączenie przez opornik z masą i przez to potencjał masy) - można mierzyć oporności (jak coś się nie zgadza ze schematem, to wskazuje wadliwy lut), albo przy włączonym układzie dotykać drucikiem trzymanym poprzez izolator (jak to jest w torze sygnału, to może coś się usłyszy w głośniku); można jeszcze użyć szukacza sygnału, ale to coś daje tylko wtedy, gdy wiadomo, że na wejściu jest sygnał, a na wyjście nie dochodzi.

Co do pomiaru napięć: jeśli miernik pokaże napięcie między końcówkami (ale końcówkami, nie ścieżką, do której są przylutowane, ani nie cyną, którą są przylutowane) kondensatora, opornika, diody, to oznacza, że obie końcówki są podłączone; dla tranzystora można mierzyć napięcia baza-emiter i kolektor-emiter. Zero napięcia przy którymkolwiek pomiarze nie oznacza, że na pewno któryś lut jest wadliwy, ale jest to możliwe i zapewne warto zrobić pomiar, który by to sprawdził. Napięcie między końcówką elementu, a ścieżką, do której jest ona przylutowana, oznacza brak połączenia. Ale jeśli np. napięcie kolektor-emiter jest 0, a jest napięcie między emiterem, a ścieżką, do której jest przylutowany kolektor, to lutowanie kolektora nie łączy.

Samo określenie "zimny lut" wzięło się z czsów, gdy lutowało9 się jeszcze cyną z laski i przeważnie lutownicą o dużej mocy (więc i temperaturze). Cyna bez topnika i za duża temperatura powodowały, ze nawet "na oko" wyglądające poprawnie połączenie nie przewodziło poprawnie - na styku nóżka elementu - pad występowała warstwa tlenku. Często ten tlenek powstawał też i w czasie pracy urządzenia. Między innymi dlatego wtedy było modne używanie kalafonii w dużych ilościach - co poniektórzy pamiętają jak wyglądał ówczesne PCB...
Obecnie nazwa została, ale dotyczy również uszkodzeń mechanicznych spoiny - albo jak w przykładzie z postu 10, albo wynikające z samej cyny - przodują w tym Chińczycy, którzy w budżetowych produkcjach używają cyny bezołowiowej o bardzo kiepskich właściwościach mechanicznych i słabej odporności na utlenianie. Miałem co najmniej kilkadziesiąt przypadków współcześnie produkowanego sprzętu z takimi wadami - cyna po ok. 2-3 latach od wyprodukowania sprzętu (!!!) po prostu zamieniała się w szarą - nieprzewodzącą - grudkę. Wystarczyło ją usunąć za pomocą kalafonii lub lepszego topnika i położyć nową, a sprzęt nagle w cudowny sposób odżywał...
W wypadku starczych sprzętów (ponad 20 letnich) zimny lut powstawał również na padach w okolicach elementów, które w czasie pracy sie grzały - częste i długo powtarzane zmiany temperatury (włącz - wyłącz) powodowały w niektórych stopach cyny powstawanie mikropęknięć, które z upływem czasu powodowały podobny objaw jak w 10 poście na dolnym zdjęciu - nóżka elementu była otoczona "wianuszkiem" spękanej cyny.
W każdym wypadku "ostukiwanie" PCB rączką wkrętaka pomagało zlokalizować (w każdym razie zawęzić obszar poszukiwań) miejsce problemu.

Przykłady ewidentnych zimnych
lutów

cyna po ok. 2-3 latach od wyprodukowania sprzętu (!!!) po prostu zamieniała się w szarą - nieprzewodzącą - grudkę

Może ten sprzęt był przechowywany w niskiej temperaturze? W temperaturze poniżej 13.2°C może następować rekrystalizacja cyny (ale wymaga ona zapoczątkowania, "zarażenia") - z metalicznej robi się szara, i ta szara już nie jest metalem, prawie nie przewodzi prądu, i rozsypuje się na proszek - nazywa się to trądem cynowym (najmniejszy okruch takiego proszku "zaraża" cynę). Kiedyś rosyjska armia miała z tym problem - mundury miały cynowe guziki, jak dłużej poleżały w zimnie, to z guzików zostawał tylko proszek. I niestety elementy cynowe występują w przedmiotach zabytkowych (np. z cyny robiono rury organów - jeśli nie są trzymane w cieple, bo ksiądz oszczędza na ogrzewaniu kościoła, to zmieniają się w proszek). Dodatki stopowe zmieniają temperaturę graniczną, poniżej której to może zachodzić (i kiedy odkryto zjawisko "trądu", chemicy zaczęli to badać) - np. ołów (i wiele innych) ją obniża - ale w starych przedmiotach tego nie stosowano, bo nie wiedziano o tym. Jeśli Chińczycy o tym nie pomyśleli, to mogli użyć cyny bez dodatków zmniejszających podatność cyny na "trąd".

_jta_ napisał:

Może ten sprzęt był przechowywany w niskiej temperaturze? W temperaturze

W jednym - dwóch przypadkach - może. Ale w kilkudziesięciu? Od różnych klientów? Wątpię. Zresztą z tego co się udało odessać (po podaniu topnika i roztopieniu część spoiwa pozostała w formie "cyny", bo tlenki się oddzieliły) było widać gołym okiem, ze ze spoiwem lutowniczym jako takim (nawet najpodlejszym srebrowym) to ten stop nie miał zbyt wiele wspólnego. Nadal szary, matowy...

_jta_ napisał:

nazywa się to trądem cynowym

Znana jest również pod nazwą "zarazy cynowej" - ale dotyczy raczej czystej cyny. W połączeniu z ołowiem, czy innym metalem (srebro, nikiel, miedź) nie występuje już to zjawisko.
Poraz pierwszy "zaraza cynowa" została zauważona podczas jednej z pierwszych wypraw na Biegun Północny - gdzie zaraza cynowa zeżarła wszystkie puszki z konserw (wówczas były one robione w całości z cyny).

Po ogrzaniu lutownicą cyna szara zmienia się z powrotem w metaliczną (o ile została skutecznie ogrzana). Może Chińczycy dali za dużo ołowiu?

Wikipedia pisze o wyprawie na biegun południowy i puszkach zalutowanych cyną (w 1910 roku), z których wyciekła nafta, ale i o wcześniejszej sprawie z mundurami rosyjskiej armii w latach 1860-tych, oraz o prawdopodobnie fałszywej opowieści o problemach z guzikami, jakie miała mieć armia Napoleona (zimą 1812/1813).

_jta_ napisał:

Po ogrzaniu lutownicą cyna szara zmienia się z powrotem w metaliczną

Cyna tak, tlenek nie. Tlenek wypływa na wierzch (o ile użyjesz topnika) i robi się z niego "żużel".

_jta_ napisał:

Wikipedia pisze o wyprawie na biegun południowy i puszkach zalutowanych cyną

Nie korzystałem z wiki, a z tego co zapamiętałem z lekcji chemii. Możliwe, że gdzieś powstało jakieś przekłamanie.
Zresztą - nie ważne. Grunt, ze w opisanym przeze mnie wypadku nie było czystej cyny, ani czystego ołowiu (akurat z ołowiem miałem trochę do czynienia i wiem jak rozpoznać. Był to na pewno stop, ale mi osobiście wyglądał jak odzyskany z jakichś płyt, wrzucony do wanny do lutowania na fali (te PCB były jednostronne) i poskąpiono topnika - taka przegrzana zanieczyszczona cyna do lutowania.

Zimne luty to takie określenie slangowe na wszystko co zalutowane a nie łączy. Ja w większości przypadków mam do czynienia z popękanymi lutami. One nigdy nie były zimne ale w trakcie eksploatacji, zmian temperatury ,drgań ciężkich elementów i lub płynącego dużego prądu cyna się rozwarstwia i traci przewodność. Bezołowiowa szczególnie. Ale też mówię na to zimne luty
Typowy zimny lut to nóżka elementu oblana cyną ale nie zlutowana. Takie coś powstaje przy lutowaniu w zbyt niskiej temperaturze,słabą lutownicą tj. tzw. smarkanie powszechne wśród adeptów sztuki lutowania.