Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
PLC Fatek
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Wzmacniacz lampowy stereo SE na lampach EL84

Kubald 24 Lut 2013 15:56 12399 2
  • Wzmacniacz lampowy stereo SE na lampach EL84

    Jednymi z najpopularniejszych urządzeń budowanych przez adeptów sztuki elektroniki lampowej są wzmacniacze audio Single-Ended oparte o lampy EL84. Lampy te są dostępne praktycznie wszędzie za całkiem rozsądne kwoty i pozwalają uzyskać bardzo dobre brzmienie. Odpowiednie transformatory głośnikowe też są łatwo dostępne, dobrej jakości i do kupienia praktycznie od ręki. Moc wyjściowa takiego wzmacniacza wynosi zaledwie kilka watów, ale jest to więcej, niż potrzeba do spokojnego słuchania muzyki w domu.

    Jednakże budowa takiego wzmacniacza od podstaw stanowi wymagające wyzwanie. W pierwszej kolejności wymagane jest zaprojektowanie i zbudowanie odpowiedniego zasilacza, także jego okablowanie musi być przeprowadzone w odpowiedni sposób, aby wyeliminować możliwość generowania szumów, brumu, przydźwięków itd.

    Dla niniejszego wzmacniacza dostępna jest płytka drukowana zaprojektowana zgodnie z wszelkimi zasadami projektowymi i eliminuje to problem tworzenia własnego, prawidłowego obwodu drukowanego od podstaw (wzór płytki dostępny u autora na żądanie). Na tak zaprojektowanej płytce można zmontować kompletny wzmacniacz stereo oparty o lampy EL84; w obwodzie został także zintegrowany zasilacz, oparty na dwu stabilizatorach stworzonych na tranzystorach MOSFET, po jednym na każdy kanał. Dzięki temu wzmacniacz jest bardzo „cichy”, nie da się wychwycić żadnych szumów itd.

    Wszystkie elementy do budowy wzmacniacza są łatwo dostępne, a całość została zaprojektowana na płytce o rozmiarach 100x160 mm. Schemat całości można zobaczyć poniżej:
    Wzmacniacz lampowy stereo SE na lampach EL84

    Układ zasilany jest przemiennym napięciem sieciowym 230 V, które przyłącza się do złącza X1. Napięcie jest prostowane i następnie ładuje kondensator C1 do poziomu ok. 300 V. Stabilizowane napięcie odniesienia 256 V generowane jest z wykorzystaniem rezystora R3 i diod D1-D3. Napięcie odniesienia podawane jest na bramki dwu tranzystorów MOSFET – więc napięcie na ich źródłach wynosi około 250 V, co jest poziomem idealnie dostosowanym do lamp EL84. Kondensator C2 ładowany jest powoli przez rezystor R3, co powoduje powolny wzrost napięcia anodowego lampy, co eliminuje odgłos trzeszczenia w momencie uruchamiania wzmacniacza.





    Napięcie dla stopnia przedwzmacniacza jest stabilizowane i odsprzęgane przez odpowiednio rezystor i kondensator R21/C9 oraz R22/C10.

    Sygnał wejściowy podawany jest na przedwzmacniacz przez potencjometr regulujący głośność. W przedwzmacniaczu można użyć kondensatorów (C13/C14) o wartości ok. 100 pF, aby wyeliminować niestabilność parametrów. Podwójna trioda ECC88/6D48 lub ECC82 stanowi serce przedwzmacniacza, wzmocniony sygnał podawany jest przez kondensatory C7/C8 na stopień wzmacniacza. W zależności od użytej lampy, należy przy użyciu zwór na PCB wybrać odpowiednie napięcie żarzenia.

    Wzmacniacz może pracować w różnych konfiguracjach, od których zależy dobór rezystorów katodowych i transformatora głośnikowego:
    - układ pentodowy (siatka ekranowa na potencjale B+, Ua=Ug2=250 V, transformator głośnikowy 5,2 kΩ, rezystor katodowy 135 Ω, prąd jałowy 48 mA).
    - układ ultralinearny (siatka ekranowa zasilana z odczepu transformatora głośnikowego).
    - układ triodowy (siatka ekranowa połączona z anodą, Ua=250 V, transformator głośnikowy 3,5 kΩ, rezystor katodowy 270 Ω, prąd jałowy 34 mA).

    W przypadku pracy jako pentoda w układzie triodowym, siatka ekranowa łączona jest z anodą, często za pomocą rezystora 100-1000 Ω. Rezystor katodowy o wartości 270 Ω jest wymagany; transformator głośnikowy podłączany jest – dla pierwszego kanału – do złącz X5/3 oraz X5/2 (dla drugiego: X6/3 i X6/2). Złącza X5/1 i X6/1 pozostają niewykorzystane.

    Przy pracy w układzie pentodowym siatka ekranowa podłączona jest do potencjału +250 V, wymagany jest rezystor katodowy 135 Ω. Transformatory głośnikowe podłącza się jak wyżej.

    W konfiguracji ultralinearnej siatka ekranowa podłączana jest do odczepu transformatora głośnikowego (przyłączany do złącz odpowiedni X5/1 i X6/1), reszta połączeń jak wyżej.

    Umieszczone na schemacie wartości elementów są typowe dla takich urządzeń lampowych. Jako że brzmienie wzmacniacza zależy silnie od punktu pracy lampy, można zmieniać wartości niektórych elementów. Można także próbować zmieniać prąd jałowy przedwzmacniacza. Zaprojektowana płytka pozwala także na użycie lamp innego typu.

    Wzmacniacz pozwala także na utworzenie pętli sprzężenia zwrotnego, poprzez montaż rezystorów R27 / R28 w gałęzi katodowej stopnia przedwzmacniacza.

    W projekcie autor użył transformatorów głośnikowych ATRA0288 z bardzo dobrym rezultatem.

    Zmontowany na płytce wzmacniacz działa od razu, wymaga jedynie podania napięcia żarzenia 6,3 V oraz napięcia zasilającego 220-230 V prądu zmiennego.

    Należy pamiętać, że na płytce występują napięcia niebezpieczne dla zdrowia i życia! Po odłączeniu zasilania napięcie może być także zgromadzone w kondensatorach!

    Wzory płytki drukowanej dostępne są na życzenie.

    Źródło


    Obrazek jest nieczytelny - Proszę poprawnie zamieścić .
    Schemat z linka może zniknąć po jakimś czasie, a byłoby chyba szkoda?
    (dj-MatyAS)


    Fajne!
  • Semicon
  • #2 24 Lut 2013 20:54
    badworm
    Poziom 18  

    Kubald napisał:
    Układ zasilany jest przemiennym napięciem sieciowym 230 V, które przyłącza się do złącza X1. Napięcie jest prostowane i następnie ładuje kondensator C1 do poziomu ok. 300 V.

    Warto by ten fragment poprawić bowiem sugeruje, że wzmacniacz można zasilać bezpośrednio z napięcia sieciowego co byłoby karygodnym naruszeniem zasad bezpieczeństwa. Przestrzega zresztą przed tym autor konstrukcji, nakazując wykorzystanie odpowiedniego transformatora sieciowego:
    Cytat:
    Never operate this circuit direcly from main power, always use a suitable transformer!

  • Semicon
  • #3 25 Lut 2013 22:44
    premier93
    Poziom 16  

    badworm napisał:

    Warto by ten fragment poprawić bowiem sugeruje, że wzmacniacz można zasilać bezpośrednio z napięcia sieciowego

    Właśnie też odniosłem takie wrażenie, na jakim transformatorze to pracuje? Separacyjnym 1:1 ?