Oscyloskop C1-94: Napięcia zasilania -5,4V i +20V zamiast -12V i +12V

Dostałem w prezencie ten oscyloskop. Był nie używany parę lat przez byłego właściciela. Zadowolony, że dostałem takie cudeńko. Włączyłem, jest plamka lecz nie reaguje na zmianę podstawy czasu. Po nastawieniu na generator pokazał się przebieg lecz po paru minutach od włączenia przestał całkowicie działać została tylko plamka. Następnego dnia włączam ponownie i zaczął reagować na zmianę podstawy czasu, lecz tylko na chwilkę. Po kilku minutach zanika odświeżanie.
Więc postanowiłem zajrzeć do środka.
Powymieniałem od razu wszystkie elektrolity. W między czasie zauważyłem zimne luty przy tranzystorach T9 i T10. Widać, że ktoś do nich wsadzał łapki bo widać nowe luty. Luty popoprawiałem. włączam oscyloskop i jest tylko plamka. Zero reakcji na zmianę przedziału czasu. Napięcia zasilania -5,4V i +20V zamiast -12V i +12V. Uszkodzeniu (nie mam pojęcia jak to się stało) uległ tranzystor T16 P217 zamieniłem go na BD244C. Próbuję ustawić napięcia lesz regulacja na podkówce R37 (Jeśli dobrze myślę, to jest ona odpowiedzialna za regulację napięcia) na skrajnej pozycji udało mi się ustawić +12V. Lecz napięcia -12 nie mogę wyregulować albo źle coś robię, nadal jest około -5,4V. Skończyły mi się pomysły a zależy mi na nim. Przewertowałem wszystkie tematy z nim związane lecz takiej usterki nie znalazłem.

Poproszę o załączenie schematu urządzenia.

Symetryczne napięcia +-12V otrzymujemy od stabilizatora 24V. Przede wszystkim należy sprawdzić to napięcie i przy konieczności wyregulować potencjometrem. Przedstawiam ci tablicę napięcia na wyprowadzeniach tranzystorów bloku zasilania .

Dołączam schemat oscyloskopu.

Napięcia:
K E B
T10 0V -6V 1.9V
T14 3.4V -7.2V 2.9V
T16 -20V -6V -6.6V
T17 -6.6V -20.5 -7. 2V

Nie podoba mi się T10 wygląda na to że są zamienione miejscami wyprowadzenia z niego "C" z "E". Nie zgadzają mi się te wyprowadzenia ze schematem. Czy jest to możliwe, że od początku był on źle wlutowany ???

Kolega aksakal podał napięcia na tranzystorach. Wszystko OK ale przy źle działającym zasilaczu te wartości nie są przydatne. Powód prosty - potencjał masy wypracowywany jest jako połowa 24V. Jeśli więc napięcia się "rozjechały" i do tego potencjometry były kręcone to ta ścieżka naprawy jest nieco okrężna.

Musisz najpierw uruchomić podstawowy stabilizator 24V a na końcu ustawić połowę czyli potencjał masy. Trzeba więc odstąpić od zasady pomiarów względem masy.

Najwygodniej będzie przyjąć za punkt odniesienia wyjście +12V (katoda D9, punkty 12,13,31). Poniżej spodziewane napięcia:

1. Kolektory T16,T17 (zgodnie z tabelką z #5) ok. -37V. To także napięcie na C25.

2. Anoda D9... Nie wiem co to za dioda ale tu powinna być między -9 a -11V. Oczywiście takie napięcie na niej będzie gdy na emiterze będzie powyżej -12V.

3. Sprawdź czy R37 można ustawić -24V na emiterze T16. Dobrze byłoby na czas pomiarów i regulacji odłączyć wyjścia +/-12V od reszty podzespołów zasilanych tym zasilaczem, choć nie jest to konieczne.

4. Minus C24 ponad -40V, anoda D10 około 10V niższe niż na emiterze T16 (jeśli na E_T16 np -22V to na anodzie D10 -32V)

5. Jeśli na E T16 uzyskasz -24V to potencjometrem R34 ustaw -12V na emiterze T10.


Jeśli ktoś wcześniej coś robił to zacznij od sprawdzenia poprawności montażu, czy gdzieś nie "rozmazano" cyny łącząc tym sposobem sąsiednie ścieżki. Warto też sprawdzić tranzystory, zwłaszcza T16.

D9 i D10 - dioda Zenera Ust - 10Vmin-11Vnom.-12Vmax.

Napięcia są następujące
Ad.1 Napięcie na kolektorach -35V
Ad.2 Anoda D9 -11,4V
Ad.3 Napięcie udało się ustawić na -24V
Ad.4 Napięcie na C24 jest ponad -72V Anoda D10 -35,4V - na E T16 jest 25,4V (z tego co zrozumiałem ma być o 10V wyższe tak???)
Ad.5 Nie mogę ustawić -12V na całym zakresie regulacji R34 na emiterze T10 jest -18V

Wynika z tego, że jest gdzieś przeciążenie na zasilaniu -12V (tym razem rozumianym jako mierzone w stosunku do masy). Teraz zaczynają się schody...
Z wartości napięć można wywnioskować, że T10 pracuje w stanie odcięcia, tak jakby go nie było. Taki stan da się wymusić w tym rozwiązaniu układowym.

Z dzisiejszego punktu widzenia wygląda on "pokracznie" ale trzeba pamiętać, że w tamtych czasach skonstruowanie jakiegokolwiek układu w oparciu o tranzystory germanowe było nie lada wyzwaniem. Elementy germanowe dziś kojarzą się z dużą zależnością parametrów od temperatury, dużym prądem zerowym, łatwością przegrzania podczas lutowania itp problemami.

Rozumiem analizując wyniki pomiarów, że na bazie T10 swobodnie zmienia się napięcie jeśli regulujesz R34 ale na jego emiterze tylko do pewnej wartości zatrzymując się na -18V.
Oczywiście dalej mierzymy względem punktu 12,13,31 (COM multimetru).

Trudno tu cokolwiek radzić... Z transformatora wychodzą dość wysokie napięcia.


Gdybym miał taki problem to odpiąłbym punkty (+) i (-) 12V i zasiliłbym całość z zewnętrznego zasilacza +/- 12V. Tym sposobem mógłbym się upewnić czy reszta układu działa.

Taki zewnętrzny zasilacz można naprędce skonstruować w pajączku z dowolnego transformatora. Może to być np jakiś toroidalny do halogenów. Do tego 2 diody, 2 kondensatory, 7812 i 7912 i mamy potrzebne napięcia na czas pomiarów. Sposobów jest wiele.

Chyba nie ma sensu tracić czas na naprawę istniejącego zasilacza. Miałoby to sens 50 lat temu, gdy ten oscyloskop był nowy.

Kolego, W.P.! W schemacie zasilacza oscyloskopu wykorzystany tylko 1 germanowy tranzystor T16 i ten był zastąpiony autorem tematu na BD244 - krzemowy. Kolego, siwy _ watt! Wymierzyj napięcie na wyprowadzeniach diod D9 i D10. To napięcie powinno być jednakowe i składać 11V +- 0.5V

Na bazie T10 moge zmieniac napiecie w przedziale niecałego 1V wiecej nie moge.
Czyli najprościej bylo by zbudowac zasilacz
Symetryczny +12V i -12V ???

Prosiłem o pomiar napięcia na diodach D9, D10.

Pomiar dokonam jak wróce z pracy i podam.

aksakal napisał:

Kolego, W.P.! W schemacie zasilacza oscyloskopu wykorzystany tylko 1 germanowy tranzystor T16 i ten był zastąpiony autorem tematu na BD244 - krzemowy.

Przepraszam, nie wiedziałem.
Ale to i tak nic nowego nie wnosi.

Autor wykonał potrzebne pomiary i wynika z nich, że napięcia na diodach są prawidłowe. Patrz #9.

siwy_watt napisał:

Ad.3 Napięcie udało się ustawić na -24V

oraz

siwy_watt napisał:

Anoda D10 -35,4V

Różnica to napięcie na D10 czyli 10,5V.

siwy_watt napisał:

Ad.2 Anoda D9 -11,4V

Czyli na D9 jest 11,4V. To odpowiedź na Twoje pytanie w #13. Takie różnice są dopuszczalne gdy diody pracują z różnymi prądami.

Brakuje mi jeszcze jednego pomiaru (teraz o tym pomyślałem). Tym razem względem masy.
Jak zmienia się napięcie na bazie T10 podczas regulacji R34. Wystarczą 2 pomiary - ślizgacz przy R33 i ślizgacz w położeniu przy R35. Minus (COM) miernika na masie, czerwonym mierzymy.

Jeden z tych elementów nie sprawny. Nikt, oprócz ciebie ich sprawdzić nie może.

Napięcia są następujące na bazie T10 względem masy:
Ślizgacz przy R35 - 6,7V
Ślizgacz przy R33 - 2,6V

To teraz mam pytanie jaki zamiennik mogę włożyć za diode D9 bo takiej u siebie w rupieciach nie znajdę, za KT361 dał bym BC557 ??? Bo wymiana wszystkich elementów na nowe by była najlepsza.

siwy_watt napisał:

Napięcia są następujące na bazie T10 względem masy:
Ślizgacz przy R35 - 6,7V
Ślizgacz przy R33 - 2,6V

Jeśli na złączu B-E masz ponad 0,6V (tak wynika z pomiarów) to znaczy, że to już wspomnienie po tranzystorze.

Dodano po 5 [minuty]:

Co do D9 to łatwo ją sprawdzić. Nie sądzę by była uszkodzona. Półprzewodniki najczęściej padają "na zwarcie". Poza tym podałeś poprawne napięcie na niej.

Co do zamiennika tranzystora to dałbym tu coś mocniejszego ale nie za bardzo. W kolektorze jest 270Ω. W najgorszym przypadku wydzieli się na nim ok. 05W.

Zamieniać element należy tylko przy gwarantowanym rezonie w jego uszkodzeniu . Zmieniać wszystkie elementy nie oglądając się - błąd!!!. KT361 można zamienić na BC557 . Zamiana dla D9-( D814G1) - BZX79 - C11 czy inny z napięciem stabilizowania 11V. Wymierzyj napięcie na С17 i С18, a także przemiana tego napięcia przy obiegu potencjometra R34, którym reguluje się symetryczność napięcia +- 12V .

aksakal napisał:

Zamieniać element należy tylko przy gwarantowanym rezonie w jego uszkodzeniu . Zmieniać wszystkie elementy nie oglądając się - błąd!!!

Ok może podszedłem do rozwiazania problemu zbyt łatwo, chcąc jak najszybciej uruchomic oscyloskop. Posprawdzam wszystkie elementy i wymienie te które są uszkodzone. Napisze jak je posprawdzam.

Jak analizuje schemat to tranzystory T17, T14, T10 mają pozamieniane wyprowadzenia Kolektor z Emiterem. Wyjścia z tranzystorów KT361 patrząc od płaskiej krawędzi (żółtej plamki) 1.C 2.B 3.E i tak samo jest w BC557. Czy jest to możliwe i wcześniej działało jakimś cudem ???

Na twoim zdjęciu P - N - P tranzystory КТ502Г( G ), rozmieszczenie nóżek których analogicznie BC557 - K - B - E, a КТ361 - E - K - B.

Tranzystory wymienione i wlutowane zgodnie ze schematem. Rezystory sprawdzone są OK. Napięcie sprawdzałem tak jak napisał W.P. i są OK lecz nadal nie mogę ustawić napięcia na emiterze T10 cały czas -18,6V, na całym zakresie regulacji
Napięcia na diodach względem katody D9
D9
Adoda- -11V
D10
Adnoda- -35,3V
Katoda- -24V

Względem którego napięcia mierzysz napięcie na E T10 . Wymierzyj napięcie na kondensatorach C17 i C18 względem masy.

Zacząłem śledzenie tego tematu i jestem bardzo zdziwiony. Co Ty za pomiary wykonujesz? Pomiarów powinieneś dokonywać w stosunku do masy oscyloskopu (w tym wypadku, bo napięcia na lampie wykonuje się trochę inaczej)
Na kolektorze tranzystora T10 powinieneś mieć -(11,4-11,8V), a na jego bazie -(0,6-08V). Emiter T10 jest na masie, to skąd masz te -18,6V (a... mierzysz względem katody D9 - po co ?)
Przemyśl to i zmierz poprawnie.

Jak widzisz już nie 1 raz próbuję skierować autora tematu na prawidłową drogę, lecz bez wyniku. A żal!

Kolega napisal:

W.P. napisał:

Musisz najpierw uruchomić podstawowy stabilizator 24V a na końcu ustawić połowę czyli potencjał masy. Trzeba więc odstąpić od zasady pomiarów względem masy.

Najwygodniej będzie przyjąć za punkt odniesienia wyjście +12V (katoda D9, punkty 12,13,31).

Wiec tak dokonywalem pomiary. Czyli tak bylo źle.
Pomierze napiecia wzgledem masy.

Dodano po 21 [minuty]:

Napięcia na kondensatorach względem masy:
C17- -5V
C18- 17,7V
Napięcia nie zmieniają się, podczas zmiany wartości rezystora R34.

Wszystko OK, tylko trzeba czytać ze zrozumieniem. Najpierw musisz ustawić potencjometrem R37 napięcie +12V na katodzie D9. Potem potencjometrem R34 ustaw -12V na emiterze T15. I to wszystko.

Gienek napisał:

Zacząłem śledzenie tego tematu i jestem bardzo zdziwiony.

Ale czy od początku?

aksakal napisał:

Jak widzisz już nie 1 raz próbuję skierować autora tematu na prawidłową drogę, lecz bez wyniku. A żal!

Drodzy Koledzy.
To za moją namową Kolega autor mierzy napięcia w taki właśnie sposób. Przedmiotem naprawy jest cały zasilacz 24V. Dopiero z niego dzielone jest napięcie na (+) i (-) 12V.
Z #1 wynika:

siwy_watt napisał:

Napięcia zasilania -5,4V i +20V zamiast -12V i +12V.

Gienek napisał:

Najpierw musisz ustawić potencjometrem R37 napięcie +12V na katodzie D9. Potem potencjometrem R34 ustaw -12V na emiterze T15. I to wszystko.

Jakby to było tak prosto to nie byłoby tego wątku

Przy tej konfiguracji układu podczas uruchamiania najlepiej na chwilę zapomnieć, że mamy do czynienia z zasilaczem +/- 12V i spokojnie uruchamiać podstawową część stabilizatora -24V. A skoro to typowy stabilizator oparty na wtórniku to wygodniej przyjąć za punkt odniesienia poziom punktów 12,13,31. Po ustawieniu napięcia -24V na emiterze T16 można przejść do drugiego etapu naprawy czyli uzyskania +/- 12V. Oczywiście trzeba przestawić się na ujemne wyniki pomiarów.

Proszę zauważyć, że pomiary napięć w węzłowych punktach przy przypadkowo ustawionych potencjometrach wprowadzałyby niemałe zamieszanie.

Sądzę, że dotychczas wykonane przez autora pomiary dają pełną odpowiedź co jest przyczyną takiego zachowania.
Kolega Gienek sugeruje w #28 by czytać... (nie chcę już cytować tego wyświechtanego sloganu )

Nie jestem do końca przekonany czy zaproponowana metoda jest "najszczęśliwsza", szczególnie dla osoby z małym doświadczeniem. Ja jednak wolę tą metodę, która zaproponowana jest w załączonej instrukcji. Napięcia w zasilaczu mierzyć względem masy. Napięcie +24V ustawić na kolektorach T16 i T17 za pomocą rezystora R37. Potem rezystorem R34 ustawić napięcie -12V.

Jest jeszcze problem tego tranzystora P217 - to jest germanowy, a wstawiony został krzemowy BD244C. To też może mieć wpływ na trudności w ustawieniu właściwych napięć.