logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

AZ1 – różnice napięcia wyjściowego w trzech lampach prostowniczych.

mat452 28 Wrz 2025 00:44 966 44
Najlepsze odpowiedzi

Dlaczego trzy lampy prostownicze AZ1 w tym samym radiu dają różne napięcie wyjściowe?

Różnice napięcia są normalne i wynikają głównie z rozrzutu produkcyjnego oraz zużycia lampy, przede wszystkim emisji katody AZ1 [#21702771] Nowa lampa NOS ma sprawną katodę, a zużyte egzemplarze mają inną emisję i spadek napięcia, więc na wyjściu zasilacza pojawia się inna wartość [#21703156] Duży wpływ ma też obciążenie zasilacza przez pozostałe lampy, zwłaszcza AL4; gdy jej emisja jest słabsza, pobór prądu maleje i napięcie rośnie [#21703640] To tłumaczy, dlaczego po włożeniu sprawnej AL4 i AZ1 napięcie wróciło blisko wartości ze schematu [#21703640] W takich odbiornikach lampowych pewien rozrzut napięć był zazwyczaj akceptowalny, bo układ miał duży margines tolerancji [#21704781]
Wygenerowane przez model językowy.
  • #1 21702766
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    Lampa AZ1
    Witam.
    Mam pytanie odnośnie lampy prostowniczej AZ1. Zastanawia mnie rozrzut produkowanego napięcia przez 3 lampy, które posiadam. Pierwsza to lampa, która była już w odbiorniku, druga została zakupiona jako NOS, a trzecia została wyjęta z wraku radia Stolica. I tak, pierwsza daje napięcie równe temu podanemu na schemacie radia Telefunken, czyli 260 V. Druga NOS daje napięcie prawie 300 V, a trzecia 275 V.
    Moje pytanie więc brzmi, co może być przyczyną takiego rozrzutu podawanych napięć.
    Pozdrawiam 🙂
  • #2 21702771
    Krzysztof Kamienski
    Poziom 43  
    Posty: 21885
    Pomógł: 2031
    Ocena: 5149
    Wypracowanie emisji katod, czyli ilość godzin pracy lampy. Producent, czyli rozrzut produkcyjny od różnych wytwórców.
  • #3 21702810
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    Czy np. w radiu Stolica, gdzie napięcie za cewką wzbudzenia powinno wynosić 240 V, będzie wynosiło prawie 300 V, nie spowoduje jakichś uszkodzeń?
  • #5 21703121
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    To Stolica czy Telefunken?
    Można zaraz za AZ1 wstawić rezystor redukcyjny.
    W tej Stolicy jak chcesz zbić ok.30V to wstaw ok 530omów/5-7W. I zmierz.
  • #6 21703129
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    Stolica jako przykład, gdzie na schemacie jest niższe napięcie niż w moim Telefunkenie. Dodanie rezystora było pierwszą myślą, ale nie o to chodzi. Pytam odnośnie tego, czy taki rozrzut napięcia ma jakiś zły wpływ na odbiornik. Gdy dawniej były one w użyciu i wstawiono taką lampę, czy nie powodowała jakiegoś uszkodzenia, dając zawyżone napięcie. Wtedy raczej nie dodawano rezystorów, tylko wymieniano lampy na nowe.
  • #7 21703134
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    Przedtem w sieci było ledwie 220V a teraz mam ponad 240V.
    Więc wtedy nie było takich przypadków aby nowa lampa dawała znacząco większe napięcie.
    Nowa dawała mniej więcej takie jak podawał producent radia.
    Poza tym układy lampowe nie są tak wrażliwe na zmiany napięć jak półprzewodnikowe.
  • #8 21703146
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    Wracając już do Telefunkena, tam napięcie na transformatorze przestawiłem na 240 V. Wkładając i mierząc kolejne AZ1, dawały one różne napięcia. Najwyższe było w NOS-ie, blisko 300 V, gdzie wg. schematu powinno być 260 V.
  • Pomocny post
    #9 21703156
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    No to normalne NOS ma nową katodę to jedno, ale pozostałe lampy mają na pewno, na skutek zużycia, mniejszą emisję.
    Więc prąd tych lamp jest mniejszy i mniej obciąża lampę prostowniczą i transformator.
    Stąd wyższe napięcie zasilacza.
  • #10 21703633
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    >>21702866
    Niestety nie mam miernika lamp, by stwierdzić, jaki jest stopień zużycia AL4.
    Włożyłem NOS AL4 i AZ1, napięcie na mierniku wskazuje 262 V, czyli blisko tego ze schematu. Napięcie w gniazdku 240 V.
  • Pomocny post
    #11 21703640
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    >>21703633
    Włożyłeś NOS AL4 i jest to czego należało się spodziewać.
    Prąd tej pentody jest w takich radiach najbardziej znaczący.
  • #12 21704041
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8922
    Pomógł: 1667
    Ocena: 2986
    Główne przyczyny różnic:

    Tolerancje produkcyjne:
    Kenotrony, nawet tego samego typu, nie mogą być absolutnie identyczne ze względu na różnice w procesie produkcyjnym. Różnice te mogą prowadzić do niewielkich różnic w ich właściwościach, takich jak maksymalny prąd prostowania lub rezystancja wewnętrzna, co z kolei wpływa na napięcie wyjściowe.
    Charakterystyka wewnętrzna:
    Każdy kenotron ma swoją unikalną charakterystykę emisji elektronów (uwalnianie elektronów z katody). Niewielkie różnice w tych właściwościach między poszczególnymi kenotronami tego samego typu mogą skutkować różnymi wartościami napięcia prostowania na wyjściu.
    Zużycie:
    Kenotrony z czasem ulegają zużyciu, co może zmieniać ich parametry wewnętrzne. Prowadzi to do stopniowej zmiany napięcia prostowania.
    Czynniki temperaturowe:
    Temperatura otoczenia i temperatura samego kenotronu mogą wpływać na jego właściwości emisyjne, a w konsekwencji na napięcie wyjściowe.
    Obciążenie:
    W zależności od charakteru obciążenia (rezystancji obwodu) i poziomu tętnień napięcia wyprostowanego, nawet identyczne kenotrony mogą wykazywać niewielkie różnice w rzeczywistym napięciu wyjściowym.

    Aby zapewnić stabilne i dokładne napięcie wyjściowe, obwody często wykorzystują stabilizację napięcia lub równoległe połączenia kenotronów w celu kompensacji indywidualnych różnic
  • #13 21704048
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    Aksakal
    W Polsce kenetronem, nie kenotronem nazywamy lampy - diody prostownicze wysokiego napięcia. Np. DY86.
    Stosowane głównie w TV do WN kineskopu.
  • #14 21704071
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8922
    Pomógł: 1667
    Ocena: 2986
    Mam nadzieję, że ten błąd nie będzie przeszkodą w zrozumieniu, o co chodzi! Wszyscy tłumacze z Internetu jednakowo podają błędne tłumaczenie! Litera Y- pojedynczą diodą , Z - dwuanodową.

    Dodano po 10 [minuty]:

    Do prostowania wysokiego napięcia w telewizorach używano pojedynczych diod , natomiast, w odbiornikach radiowych - dwuanodowych.
  • #15 21704078
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    W odbiornikach serii U (bez transformatora) też diod pojedynczych np. UY1N.
  • #16 21704241
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    Nowa lampa AL4 pracuje od wczoraj i dzisiaj zauważyłem dziwne jej zachowanie. Napięcie po włączeniu radia wynosi około 285 V i powoli spada po kilku minutach do wymaganych 260 V wg schematu.
    Po dłuższej chwili już nie ma tych pisków i pykania.
    Dodaję filmik dla przykładu.


  • #17 21704299
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    Sprawdź/wymień kondensator sprzęgający w siatce s1 tej lampy.
    Ten od anody lampy stopnia poprzedniego.
  • #18 21704312
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    >>21704299
    Kondensatory wymieniłem, ponieważ, jak się okazało, były suche jak wiór. Na próbę wstawiłem starą AL4 i nową AZ1 i takich efektów nie ma. Z kolei nowa AL4 trzeszczy na każdej AZ1, nawet na tej, która daje najmniejsze napięcie.
  • #19 21704317
    OTLamp
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 2335
    Pomógł: 334
    Ocena: 504
    jozgo napisał:
    Aksakal
    W Polsce kenetronem, nie kenotronem nazywamy lampy - diody prostownicze wysokiego napięcia. Np. DY86.
    Stosowane głównie w TV do WN kineskopu.


    Absolutnie nie. Dioda wysokonapięciowa to właśnie kenotron, a kenetron to wysokonapięciowy próbnik kabli. Dawniej kenotronami nazywano też normalne lampy prostownicze, bo właśnie taką nazwę miała pierwsza próżniowa lampa prostownicza.
  • #20 21704323
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    Czyli problem w tej "nowej" AL4.
  • #21 21704334
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    >>21704323
    Kupiona w sklepie lampyelektronowe.pl, więc dziwne, by jakieś krętactwo zrobili. Albo problem z podstawką, bo ona dosyć lekko weszła w cokół.
  • #22 21704345
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    Cokół przeczyść np. Kontaktem i lampę parokrotnie włóż i wyjmij.
    Chociaż wątpię czy to to. Ale....
  • #23 21704693
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    >>21704345
    Przeczyściłem Deoxitem styki. Obróciłem chassis na bok, by sprawdzić jeszcze raz rezystory i czy wszystko jest OK. Włączyłem pierwszy raz ze starszą AZ1 i w AL4 nie było takiego zachowania, jak na filmiku. Po ostygnięciu włączyłem ponownie, ale z nową AZ1 i również bez wariacji w AL4. Do normalnej pozycji odwrócę dopiero jutro, jak wymienię jeden rezystor. Ciekawe, jak się zachowa ta AL4.
  • #24 21704781
    pmazur10
    Poziom 12  
    Posty: 73
    Pomógł: 5
    Ocena: 10
    Ja bym się tymi 40 V w ogóle nie przejmował.
    Stary sprzęt lampowy ma dużą tolerancję.
  • #25 21705065
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    Nie doczytałeś że już jest 260V.
    A prawdą jest że układy lampowe mają dużą tolerancję jeżeli chodzi o napięcie ale stara izolacja ma już na ten temat inne zdanie.
    Lepiej w zabytkach napięcie obniżać.
  • #26 21712659
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    Moje spostrzeżenia odnośnie pracy lampy AL4: Gdy odbiornik pracował w pozycji "na boku", nie działy się w lampie żadne dziwne rzeczy ani żadne trzaski. Po powrocie chassis do pozycji pracy, trzaski i piski wróciły.
    Nastąpiło również przebicie jednego z nowych kondensatorów filtrujących napięcie anod lampy AZ1. W zastanym egzemplarzu ich nie było, więc zastosowałem, według schematu, dwa 5 nF / 600 V. Z uwagi na zaistniałą sytuację wymontowałem drugi kondensator i teraz zastanawiam się, czy zostawić tak bez nich, czy jednak wlutować ponownie inną parę. Napięcie przy rozgrzewaniu chwilowo nie przekracza 470 V, więc może to wina wadliwego elementu. Element firmy TAD, która ma dobre opinie, więc może po prostu trafiłem na jakiś gorszy.
  • #27 21712706
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    Piszesz o schemacie którego nie pokazałeś.
    Gdzie jest ten 5nF?
  • #29 21713008
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7328
    Pomógł: 1019
    Ocena: 1327
    Możesz je spokojnie wyrzucić.
  • #30 21713021
    mat452
    Poziom 10  
    Posty: 48
    Ocena: 2
    Tak zrobię, nie chcę ponownie narażać starego transformatora na takie przeciążenia.

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy różnic napięcia wyjściowego w trzech lampach prostowniczych AZ1 używanych w odbiornikach radiowych, w tym NOS, lampy z radia Stolica oraz oryginalnej z Telefunkena. Różnice napięć (260 V, 275 V, 300 V) wynikają głównie z emisji katody, stopnia zużycia lamp, tolerancji produkcyjnych oraz charakterystyki wewnętrznej lamp. Wyższe napięcie w NOS wynika z nowej katody o większej emisji, co powoduje mniejsze obciążenie transformatora i lampy prostowniczej. Wskazano, że układy lampowe mają dużą tolerancję na zmiany napięcia, jednak w starszym sprzęcie lepiej unikać zbyt wysokich wartości ze względu na starzenie się izolacji. W przypadku odbiornika Stolica, gdzie napięcie nominalne jest niższe, zastosowanie lampy dającej wyższe napięcie może nie być optymalne, ale dawniej wymieniano lampy na nowe zamiast stosować rezystory redukcyjne. Problemy z lampą AL4, takie jak trzaski i zmienne napięcie, mogą wynikać z uszkodzonych kondensatorów sprzęgających lub złych styków w podstawce lampy. Zalecane jest czyszczenie styków i wymiana kondensatorów filtrujących. Wymiana transformatora na napięcie 240 V oraz stosowanie rezystorów redukcyjnych za lampą prostowniczą to metody regulacji napięcia. Ogólnie, różnice napięć są naturalne i wynikają z cech lamp próżniowych oraz warunków pracy, a ich wpływ na odbiornik jest zwykle niewielki, choć w zabytkowych urządzeniach warto dbać o obniżenie napięcia dla bezpieczeństwa izolacji.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA