logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Jak zwiększyć zakres pomiarowy analogowego dozymetru Geigera?

artur3000 13 Kwi 2020 07:28 1020 14
REKLAMA
  • #1 18612919
    artur3000
    Poziom 8  
    Posty: 102
    Ocena: 7
    Witam.
    Chcę złożyć licznik geigera/dozymetr ze starego schematu z sieci, a właściwie ze schematu kitu.
    Przeszukiwałem w necie gdzie można takie coś kupić i klops, nie ma w sprzedaży
    Więc kupiłem potrzebne części, żeby samemu zlutować od podstaw i jakiś możliwy pcb.
    Martwi mnie tylko slaby zakres urządzenia: od 0,5 uSv do 5 uSv.
    Na schemacie jest zawarty przełącznik obrotowy podwójny 4-o pozycyjny.
    Pierwsze położenie przełącznika to "Off", drugie to "baterry test", trzecie to zakres 0,5uSv/h , czwarte to zakres 5 uSv/h
    Stad pytanie, jak zwiększyć wartość pomiaru? Na pewno dobór rezystorków itp. oraz przełącznik podwójny obrotowy np 8-o pozycyjny.
    Sam nie chce przekombinować.
    Generalnie wolę dozymetr analogowy, zwykły mikroamperomierz i brzęczyk.
    Z wyświetlaczami byłoby za dużo bajerów.
    Załączam schemat, może któryś kolega forumowicz będzie miał pomysł.
    Być może koledzy forumowicze mają schemat jakiegoś prostego, kieszonkowego dozymetru ze zwykłym miernikiem wychyłowym i brzęczykiem.
    Będę wdzięczny.
    Załączniki:
    • Jak zwiększyć zakres pomiarowy analogowego dozymetru Geigera? dozymetr_05do_5_uSv.jpg (160.88 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • REKLAMA
  • #2 18614911
    StaryVirus_e_Wiarus
    Poziom 21  
    Posty: 329
    Pomógł: 48
    Ocena: 69
    Cześć
    Do zmiany zakresu służą rezystory R2 i R3. Zmianę zakresu można wyliczyć ze wzoru: 1uF * R = czas. Pamiętaj o jednostkach. I tak by zwiększyć czas i zakres 10-krotnie, należy zastosować rezystor 560k. 1uF * 560k = 560ms. (Nie wiem czy taka rezystancja dobrze zadziała, popróbuj). Do przełączania zastosować nowy przełącznik, niekoniecznie 8 poz. i oczywiście odpowiednie połączenia.
    Do złącza CON4 można podłączyć miernik analogowy do odczytów. R1 i R31 służą do zmiany zakresu. Możesz dodać odpowiednio swój rezystor dopasowany do Twojego miernika analogowego.

    Dodano po 50 [minuty]:

    https://serwis.avt.pl/manuals/AVT3214.pdf
  • REKLAMA
  • #3 18614924
    artur3000
    Poziom 8  
    Posty: 102
    Ocena: 7
    Cze.
    Czy mogę do złącza CON4 podłączyć multimetr, i na jakie ustawienie mV, mA czy uA?
  • #4 18615003
    StaryVirus_e_Wiarus
    Poziom 21  
    Posty: 329
    Pomógł: 48
    Ocena: 69
    Wg schematu to amperomierz, multimetru elektronicznego, na zakresie 50uA. Można mierzyć woltomierzem na zakresie do 10V, na kondensatorze C21, ale trzeba na krótko zewrzeć zaciski złącza CON4. I pewno trzeba będzie skorygować nieco rezystory R1 i R31. Potrzeba prób.
  • REKLAMA
  • #5 18616155
    artur3000
    Poziom 8  
    Posty: 102
    Ocena: 7
    Idąc za podpowiedzią kolegi StaryVirus_e_Wiarus w schemacie dorysowałem rezystory do zwiększenia zakresu.
    Na rysunku: zielony rezystor 560k - zakres 3, niebieski rezystor 560M - zakres 4, ale to chyba przesada, bodajże 50uSv promieniowanie zabija.
    Do złącza CON4 dorysowałem dwa rezystory, chociaż nie wiem czy są potrzebne, zresztą nie wiem jaką powinny mieć wartość.
    Myślę jeszcze o zastępstwie dla tuby promieniowania, kiedyś się natknąłem na zastosowanie jarzeniówek np ze starego probierza.
    Czy to wogóle jest możliwe? Może są jakieś jarzeniówki lub żarówki które zareagują na promieniowanie.
    Pozostaje tylko kwestia tranzystora 2SK2545, którego ciężko kupić, nie wiem jaki zamiennik użyć.
    Ps. Dzięki za wskazówkę.
    Dołączam przerobiony schemat - tak "na kolanie" - bo w paint`cie.
    Załączniki:
    • Jak zwiększyć zakres pomiarowy analogowego dozymetru Geigera? dozymetr_po_poprawkach.jpg (97 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • Pomocny post
    #6 18616222
    StaryVirus_e_Wiarus
    Poziom 21  
    Posty: 329
    Pomógł: 48
    Ocena: 69
    Schemat poprawny. Z rezystorem 560M trochę przesadziłeś - nie do osiągnięcia. Rozwiązaniem będzie dołączenie równoległe kondensatora 9,1uF (MKT, MKS, styrofleks lub ceramik) do C18. Wtedy rezystor będzie 560k. Kond. 9,1uF też musi być dobrej jakości. Można nawet dla takiego zakresu podmienić , podłączyć zamiennie kondensator C18 = 10uF. Problemem może się okazać nieliniowość charakterystyki czasu, niestabilność lub nieosiągalność.
    Rezystory do miernika przy CON4 mogą okazać się zbędne, może trzeba będzie je zamienić na inne wartości, czy zrobić przepinkę na przełączniku.
    Tranzystor doc.: http://www.elenota.pl/datasheet-pdf/74082/Toshiba/2SK2545
    Poszukaj zamiennik o podobnych parametrach: 600V, 6A, Rds=0,9 oma. Czasy też są istotne.
    Nie mam dużej praktyki w przetwornicach, może ktoś inny pomoże??? Podobnie z tubami???
    Zmiana tego tranzystora będzie pociągać zmiany niektórych elementów w przetwornicy aby osiągnąć napięcie 400V.
  • REKLAMA
  • #7 18616284
    artur3000
    Poziom 8  
    Posty: 102
    Ocena: 7
    Dzięki za radę.
    Zapomniałem wspomnieć że bazuję na schemacie archiwalnym, którego już się nie sprzedaje, nawet płytek pcb. Jest to układ AVT 3214.
    Wczoraj cały wieczór szukałem płytki drukowanej pod układ i nie znalazłem.
    Na jakiejś śmiesznej stronce jakaś się pojawiła, ale "bezcenna" i wygląda inaczej.
    Dasz/dacie radę odkopać z netu takie pcb?
  • Pomocny post
    #8 18616318
    StaryVirus_e_Wiarus
    Poziom 21  
    Posty: 329
    Pomógł: 48
    Ocena: 69
    W poście #2 podałem adres do tego Kitu.
    Zainstaluj program Kicad do rysowania schematów i tworzenia płytek PCB. Darmowy, prosty i po polsku. https://kicad-pcb.org/download/
    Będziesz wtedy mógł stworzyć płytkę pod Twoje wymagania, obudowę itp.
  • #9 18616698
    artur3000
    Poziom 8  
    Posty: 102
    Ocena: 7
    No cześć.
    Zainstalowałem ten program kicad i się troche zawiodłem.
    Mam: Circuit Maker, Trax cam i Trax Maker i taki tam PCB123 layout i schematic.
    Najwięcej używam Circuit Maker`a.
    Jedynia taka moja bolączka że nie umiem eksportować schematów elektrycznych do programów pcb.
    Chyba "po staremu" wezmę kartkę i ołówek i rozrysuję sobie "na brudno" - w tym rozłożenie elementów na płytce uniwersalnej i potem wrzucę wszystko do kompa.
  • #10 18616724
    StaryVirus_e_Wiarus
    Poziom 21  
    Posty: 329
    Pomógł: 48
    Ocena: 69
    I jeszcze takie moje przypomnienie, z mojej nauki w szkole.
    Licznik Gaigera (tuba), działa chyba tak, że jak jest większe promieniowanie to częściej następuje wyładowanie w niej. I żeby taki poziom uchwycić tym przyrządem, należy raczej zmniejszyć czas pomiaru. Czyli (R2, R3); 4 zakres wybrać z rezystorem 560 om.
    Takie jest moje zdanie.
  • #11 18621135
    artur3000
    Poziom 8  
    Posty: 102
    Ocena: 7
    Zastanawiają mnie wyprowadzenia +400V.
    Czy mam rozumieć że trzeba podłączyć trafopowielacz?
    Na schemacie, który załączam jest taki prosty.
    Załączniki:
    • Jak zwiększyć zakres pomiarowy analogowego dozymetru Geigera? przetwornica_do_geigera_NE555.jpg (20.24 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #12 18621318
    StaryVirus_e_Wiarus
    Poziom 21  
    Posty: 329
    Pomógł: 48
    Ocena: 69
    Nie kombinuj!
    Na tubie ma być NAPIĘCIE STAŁE a NIE ZMIENNE!
  • #13 18812375
    Antek-S23
    Poziom 12  
    Posty: 64
    Pomógł: 4
    Ocena: 10
    Witam.
    Jak skończył się projekt?
    Pytam, ponieważ dwa lata temu próbowałem uruchomić dokładnie ten sam projekt EdW/AVT. Efekt był trochę dziwny.
    Podstawowa wada wspomnianego shematu to zasilacz WN, bardziej odpowiedni dla świetlówki, niż do licznika G-M. Ja zastosowałem rozwiązanie z tego wątku:
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic1352390.html
    wg II wersji Kolegi cefaloida.
    Natomiast układ obróbki impulsów z rurki G-M zostawiłem, w niewielkim stopniu go modyfikując (3 rurki G-M, inne podzakresy, inny mikroamperomierz itd). Musiałem to wszystko przeliczyć, sposób obliczeń podałem w pliku "Montaz_i_uruchomienie.doc", plik w archiwum
    https://elportal.pl/wp-content/uploads/2019/03/201903_NowickiLicznikGM.zip
    Jeżeli natomiast zostaje się przy oryginalnym zasilaczu WN, to warto:
    Zwiększyć rezystancję dzielnika ustalającego napięcie WN R17-R21 do wartości 5 x 22 MΩ, wtedy rezystancja R24 powinna wynosić ok. 570 kΩ, ale lepiej wstawić w to miejsce wieloobrotowy rezystor nastawny 1 MΩ.
    Tranzystor T5 nie jest krytyczny, pracuje każdy C-MOS o napięciu dren-źródło ponad 600 V, np cała seria 2SK27XX.
    Krytyczne są dwa elementy;
    - dławik L3. Najlepsze są dławiki kubkowe (bez ekranu) z ekologicznych świetlówek, świetnie sprawdzają się już od wartości 2,5 mH do 6 mH. Podana na schemacie wartość 10 mH jest myląca. Zob. "Dlawikb.jpg" we wspomnianym archiwum.
    - dioda prostownicza D4. Typ podany na schemacie drastycznie obniża wydajność przetwornicy. Najlepsze są diody ES1J, też występujące jako elementy SMD w tych świetlówkach.
    Pożądane jest zmiana układu przetwornicy na UC28C43 (dodatkowe obniżenie poboru prądu).
    Życzę pomyślnego uruchomienia licznika - detektora G-M.
  • #14 18827651
    artur3000
    Poziom 8  
    Posty: 102
    Ocena: 7
    Jeszcze sie nie zebralem do tematu licznika.
    Trudno w necie o plytke w postaci obrazu jpg lub jakiegos innego nie pcb. Dziekuje forumowiczom za podpowiedzi. Wezme sie do tematu przy wolnym czasie i na spokojnie.
  • #15 20246130
    MichałS
    Poziom 35  
    Posty: 2704
    Pomógł: 256
    Ocena: 680
    artur3000 napisał:
    zielony rezystor 560k - zakres 3, niebieski rezystor 560M - zakres 4, ale to chyba przesada, bodajże 50uSv promieniowanie zabija.
    Ale pojechaliście z tymi wartościami; zakres 0,5uSv/h odpowiedni jest do sprawdzenia promieniowania tła (naturalnego) natomiast 5uSv/h pozwala badać słabe źródełka jak koszulki Aurera, elektrody TIG itp. Możliwości tuby SBM20 są o wiele większe. Każdy kolejny zakres powinien być x10 poprzedni więc wspomniane rezystory trzeba ZMNIEJSZYĆ. Ponieważ 4538 "nie lubi" Rs mniejszego niż 5k warto zmienić C18 na foliowy 100nF. Na koniec taka uwaga: dawka śmiertelna to powyżej 1Sv. Przy 50uSv/h potrzebna jest ekspozycja równa 20 000godzin. Nad reaktorem Maria jest kilka mili Sv/H a wpuszczają tam wycieczki...

Podsumowanie tematu

✨ Użytkownik planuje zbudować analogowy dozymetr Geigera na podstawie starego schematu, jednak obawia się o niski zakres pomiarowy (0,5 uSv do 5 uSv). W dyskusji poruszono kwestie dotyczące zmiany wartości rezystorów (R2, R3) oraz zastosowania przełącznika obrotowego, co może zwiększyć zakres pomiarowy. Sugerowano dodanie kondensatora 9,1uF do C18 oraz modyfikację rezystorów przy złączu CON4. Użytkownik rozważa również zamienniki dla tuby promieniowania oraz tranzystora 2SK2545. Wskazano na problemy z dostępnością schematów PCB i zasugerowano użycie programu KiCad do ich stworzenia. W końcu, podkreślono, że zakres 0,5uSv/h jest odpowiedni do pomiaru promieniowania tła, a możliwości tuby SBM20 są znacznie większe.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA