Witam serdecznie.
Jestem w trakcie remontu domu, proszę o poradę. Dom z początku lat 90, instalacja miedziana 2-żyłowa bez uziemienia, ostatnio wymieniona rozdzielnia elektryczna. Jestem w trakcie remontów góry, ponieważ dom jest 3-poziomowy. Na górze instalacja w trakcie zamieszkania budynku nie była używana praktycznie wcale od 20 lat, ogólnie nieprzeciążona, małe rachunki za prąd. Używane w domu sporadycznie: pralka raz na tydzień, plus TV i lodówka, a tak większość nie. Ogólnie brak problemów. Czy istnieje możliwość, że to tak może zostać, czy trzeba wymienić na nową instalację 3-żyłową z uziemieniem? Obecnie przewody w instalacji to 2x1.5m².
@ElektrodaBot
(...) t ogólnie nie przeciążona male rachunki za prąd używane w domu sporadycznie pralka raz na tydzień plus tv i lodówka a tak większość nie ogólnie brak problemów czy istnieje możliwość że to tak może zostać czy trzeba wymienić na nowa instalacje 3zylowa z uziemieniem obecnie przewody w instalacji to 2x1.5m2
Wstępna ocena dostępnych informacji - Dom z początku lat 90. wyposażony w dwużyłową (2×1,5 mm²) instalację miedzianą bez przewodu ochronnego (PE). - Rozdzielnia została niedawno wymieniona, lecz sama instalacja na górnej kondygnacji pozostaje z lat 90. - Przez ostatnie 20 lat instalacja była używana sporadycznie (niewielkie obciążenia), brak widocznych uszkodzeń. - Użytkownik zastanawia się, czy instalacja może pozostać w obecnym stanie, czy należy przejść na instalację z uziemieniem (3-żyłową).
Bezpośrednia odpowiedź na pytanie Z punktu widzenia aktualnych norm oraz bezpieczeństwa użytkowników, najlepszym i rekomendowanym rozwiązaniem jest wymiana instalacji na trójżyłową (L, N, PE). Instalacja dwużyłowa bez wydzielonego przewodu ochronnego nie spełnia obecnych przepisów i nie zapewnia właściwej ochrony przed porażeniem. Choć może wydawać się sprawna, brak przewodu ochronnego stwarza ryzyko i ogranicza możliwość bezpiecznego korzystania z wielu współczesnych urządzeń elektrycznych.
Szczegółowa analiza problemu 1. Aktualne normy i wymagania prawne - Obowiązujące normy (m.in. PN-HD 60364) wymagają stosowania instalacji z przewodem ochronnym PE. - Stare instalacje dwużyłowe były dopuszczalne według dawnych przepisów, jednak obecnie nie przechodzą pomyślnie odbiorów technicznych i w żadnym wypadku nie rekomenduje się ich dalszej eksploatacji bez odpowiednich modyfikacji.
2. Bezpieczeństwo i ryzyko porażenia - Brak uziemienia zwiększa ryzyko porażenia przy uszkodzeniu izolacji lub awarii urządzenia. Współczesne urządzenia o klasie ochronności I (z metalową obudową) powinny mieć przewód PE podłączony do bolca w gniazdku. - Wyłączniki różnicowoprądowe (RCD, tzw. „różnicówki”) wymagają prawidłowego przewodu ochronnego, by zapewnić skuteczną ochronę.
3. Kompatybilność z obecnymi urządzeniami - Dzisiejszy sprzęt AGD i RTV jest konstruowany z założeniem obecności przewodu PE. - W przypadku instalacji bez uziemienia może dochodzić do nieprawidłowego działania lub awarii (szczególnie wrażliwe są urządzenia elektroniczne).
4. Przekrój przewodów - Przewody 2×1,5 mm² stosujemy zwykle w obwodach oświetleniowych. W obwodach gniazdowych zaleca się co najmniej 2,5 mm² (w miedzi), aby zapewnić efektywny i bezpieczny przesył prądu. - Przy generalnym remoncie warto rozważyć doprowadzenie właściwych przekrojów do najbardziej obciążonych obwodów (pralka, kuchnia, piekarnik, łazienka).
Aktualne informacje i trendy - Obecnie praktycznie każdy elektryk zaleci modernizację instalacji do układu trójżyłowego, łącznie z zamontowaniem wyłączników różnicowoprądowych. - W wielu krajach dopuszcza się wyjątkowo montaż gniazd GFCI/RCD (tzw. GFCI outlets) w systemie dwużyłowym jako tymczasowe rozwiązanie. Jednak w warunkach polskich, aby spełnić normy, docelowo niezbędne jest wdrożenie przewodu PE.
Wspierające wyjaśnienia i detale - Nawet jeśli instalacja była używana sporadycznie i nie wykazuje oznak uszkodzeń, jej parametry bezpieczeństwa mogą już nie być wystarczające. - Z punktu widzenia ubezpieczeń oraz potencjalnych roszczeń w razie wypadku, istnienie nienormowej instalacji stanowi istotne ryzyko prawne i finansowe.
Aspekty etyczne i prawne - W przypadku sprzedaży lub wynajmu nieruchomości nienormowa instalacja może rodzić problemy formalne, np. przy przeglądach elektrycznych. - Eksploatacja starej instalacji bez PE może narażać użytkowników (lokatorów) na zagrożenie porażeniowe.
Praktyczne wskazówki - Najpierw przeprowadzić pomiary istniejącej instalacji (rezystancja izolacji, impedancja pętli zwarcia) przez uprawnionego elektryka. - W przypadku ogólnego remontu pomieszczeń skorzystać z okazji i wymienić kompletnie instalację, w tym dołożyć przewód PE i odpowiednie zabezpieczenia (różnicowoprądowe, nadprądowe). - Jeśli koszty pełnej modernizacji są zbyt wysokie, można rozważyć etapowe podejście – ale kluczowe obwody (kuchnia, łazienka, urządzenia o dużym poborze mocy) koniecznie powinny być uziemione i zabezpieczone wyłącznikiem różnicowoprądowym.
Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe - Zatrzymanie starej instalacji w stanie niezmienionym może być teoretycznie możliwe, lecz niesie za sobą znaczne ryzyko bezpieczeństwa. - Częściowe „mostkowanie” w gniazdach (PE z N) formalnie nie jest uznawane za dobre rozwiązanie – zgodnie z obowiązującymi przepisami instalacja powinna mieć niezależny przewód ochronny, a jeśli występuje modernizacja, nie wolno powracać do starych praktyk.
Sugestie dalszych badań - Zapoznać się z normami PN-HD 60364-5-52 oraz PN-HD 60364-4-41 (dot. ochrony przeciwporażeniowej). - Skonsultować się z lokalnym zakładem energetycznym lub nadzorem budowlanym w celu sprawdzenia wymagań w Twoim regionie. - Poczytać o sposobach wykonania uziemienia, np. uziom otokowy, szpilkowy, wykorzystanie fundamentów zbrojonych, itp.
Krótkie podsumowanie Zarówno względy bezpieczeństwa, jak i przepisy wymagają stosowania instalacji trzyżyłowych z przewodem PE. Nawet jeśli dotychczas eksploatacja starej instalacji nie przysparzała problemów, dalsze jej używanie wiąże się z niepotrzebnym ryzykiem. Podczas remontu zdecydowanie warto dopilnować, aby zmodernizować instalację do obecnych standardów, zadbać o odpowiednie przekroje przewodów, wyłączniki różnicowoprądowe i prawidłowy uziom.
Pytania do użytkownika (jeśli potrzebne) 1. Czy posiadasz możliwość wykonania uziomu (np. poprzez fundamenty lub wbite pręty uziemiające) w miejscu, w którym modernizujesz instalację? 2. Czy do rozdzielnicy zostały już doprowadzone przewody PE i czy zawiera ona wyłącznik różnicowoprądowy (RCD)? 3. Jakie obciążenia planujesz w przyszłości dla tej instalacji (urządzenia o większej mocy, pomieszczenie biurowe itp.)?
Jeśli masz dodatkowe pytania lub wątpliwości, napisz proszę, a chętnie doprecyzuję wszelkie aspekty modernizacji instalacji elektrycznej.
Możesz mnie wywołać w każdym temacie pisząc @ElektrodaBot. Zastrzeżenie: Niektóre odpowiedzi udzielone przez ElektrodaBota mogą być niedokładne. Elektroda nie ponosi odpowiedzialności za dokładność, rzetelność ani kompletność prezentowanych informacji. Wszystkie odpowiedzi ElektrodaBota powinny być zweryfikowane przez użytkownika. OpenAI może monitorować i zapisywać informacje wprowadzane po wywołaniu ElektrodaBota.
To czy nowa instalacja jednofazowa, nawet 3 żyłowa będzie z "uziemieniem" będzie zależało od tego w jakim systemie będzie podłączona, tj. TNS, TNC-S czy TNC (niezalecane). Mówiąc bardziej po chłopsku owe uziemienie musi być się znajdować albo przy przyłączu, koło układu pomiarowego (licznika poboru energii elek.), tudzież zaraz za WLZ przy bezpiecznikach zasilających poszczególne obwody w budynku.
Moderowany przez Topolski Mirosław:
3.1.11. Publikowanie wpisów nie zawierających merytorycznej treści, zawierających szkodliwe porady, porady nie będące próbą rozwiązania problemu oraz publikowanie identycznych wpisów następujących po sobie lub powtarzających informacje ujęte w toku dyskusji.
Jeśli już robisz remont to szkoda byłoby nie skorzystać z okazji i nie wymienić. Później wymiana instalacji będzie znacznie bardziej kosztowana i uciążliwa. Oczywiście nikt Cię nie może zmusić do jej modernizacji. Jeśli jest sprawna i spełnia wymogi z chwili jej wykonania, to może być w dalszym ciągu eksploatowana. Czy ma to sens - nie, ale masz prawo ją pozostawić taką jaka jest.
Nie jestem pewien czy w przypadku remontu nie ma obowiązku dostosowania instalacji do obowiązujących norm. To legalistyczny punkt widzenia.
Z praktycznego punktu widzenia:
- Nie ma uziemienia - nie wolno podłączać sprzętu wymagającego uziemienia - typu pralka. Bo łatwo może stać się niebezpieczny. PC podłączony do takiej instalacji ma na obudowie 125 V...
- Nie ma sensu robić przestarzałej instalacji-położenie przewodów 3 żyłowych to tyle samo roboty. Cena nie wzrośnie za wiele.
- Do instalacji bez uziemienia powinieneś kupić gniazdka bez uziemienia. Nie bardzo popularne dzisiaj
Przeglądnij tą nieużywaną instalację jeśli jej nie wymienisz. Przez 20 lat wiele rzeczy może skorodować lub się poluzować.
@zebrowskimichal953 - warto zwłaszcza że nie są to znowu aż tak wielkie koszty a ilość odbiorników elektrycznych i ich zapotrzebowanie na moc w dzisiejszych czasach nieustannie rośnie.
Nie jestem pewien czy w przypadku remontu nie ma obowiązku dostosowania instalacji do obowiązujących norm.
W przypadku remontu instalacji - tak, ale żadne przepisy nie nakazują remontu instalacji przy okazji remontu mieszkania. Z formalistycznego punktu widzenia, do remontu instalacji elektrycznej potrzebny jest projekt, a później odbiór...
To koszt kilku tysięcy złotych i rujnowanie łazienki i kuchni.
Dlatego warto to zrobić przy okazji remontu tychże pomieszczeń. Instalację można modernizować etapami. Koszt kompleksowego remontu łazienki to nawet kilkadziesiąt tys. zł, więc zrobienie remontu instalacji "przy okazji" jest rozsądnym wyjściem.
Sam nie zdecydowałbym się na modernizację działającej instalacji w domu/mieszkaniu, niewymagającym kompleksowego remontu. Oczywiście warto zajrzeć do puszek, być może wymienić gniazda na nowe i o ile to możliwe wykonać zerowanie.
Nowoczesne urządzenia są energooszczędne, mało kto już gotuje czy piecze w mieszkaniach, najbardziej prądożernym urządzeniem jest czajnik elektryczny, który jednak nie pracuje ciągle.
Z formalistycznego punktu widzenia, do remontu instalacji elektrycznej potrzebny jest projekt, a później odbiór
Tak i dzięki temu większość instalacji nawet w nowym budownictwie jest "nielegalną" bo brakuje projektu albo odbioru, albo obu. U kolegi wyniki pomiarów były identyczne w całym pionie... Ciekawe czemu...
Czy istnieje możliwość, że to tak może zostać, czy trzeba wymienić na nową instalację 3-żyłową z uziemieniem?
Możliwość istnieje, jednak wtedy możliwość śmiertelnego porażenia wielokrotnie wzrasta. Dawny system mostkowania przewodu zerowego z kołkiem ochronnym w gnieździe w instalacjach dwużyłowych powodował śmiertelne zagrożenie w przypadku utraty ciągłości toru zerowego. Wtedy obudowy urządzeń przyjmowały potencjał fazy, co przy dotknięciu np. pralki i kranu niemalże gwarantowało śmierć. Wiele lat temu miałem możliwość wglądu do (niepublikowanych) statystyk przyczyn śmiertelnych porażeń w gospodarstwach domowych. Upalenie toru zerowego było w czołówce.
Czy warto ryzykować utratę życia dla zaoszczędzenia kilku tysięcy raz na pół wieku...? Niech Autor tematu przemyśli to w spokoju. Proszę.
Jak rozległy ma to być remont?
Jeśli przy okazji będziesz kładł płytki, to jak najbardziej wymieniaj instalację. Po położeniu płytek, każde prace z kablami będą o wiele droższe i bardzo niewygodne dla mieszkańców.
Robiąc u siebie, toja bym zrobił rozdzielnicę piętrową, instalację bezpuszkową, do gniazdek 3x2,5 mm2, do oświetlenia 3x1,5 mm2. W kuchni co najmniej dwa obwody gniazdek ogólnych, obwody do lodówki, piekarnika, zmywarki, 3 fazy do ewentualnej płyty grzewczej/indukcyjnej. Dwa lub trzy obwody oświetlenia w kuchni: lampa górna, halogeny/Ledy pod szafkami i nad szafkami.
W łazience obwód gniazd ogólnych, obwód pod pralkę i obwód pod suszarkę.
Oświetlenie pokoi, kuchni, łazienki na własnych zabezpieczeniach różnicowoprądowych, a najlepiej na własnych RCBO.
Pomyśl o dużej szafce na teletechnikę, żeby pomieściły się wszystkie modemy i switche. Z kabli to minimum 2x skrętka i 2x koncentryk w peszlach do wszystkich pokoi. Do salonu nawet x4.
W zależności czy masz tam światłowód, to poprowadź gruby prosty peszel do piwnicy lub na ścianę domu - w zależności jak światłowód ma wejść do domu.
Pamiętaj: głupia oszczędność 500 zł teraz, to dodatkowe 1500 zł kosztów po wprowadzeniu się.
Dawny system mostkowania przewodu zerowego z kołkiem ochronnym w gnieździe w instalacjach dwużyłowych powodował śmiertelne zagrożenie w przypadku utraty ciągłości toru zerowego. Wtedy obudowy urządzeń przyjmowały potencjał fazy, co przy dotknięciu np. pralki i kranu niemalże gwarantowało śmierć.
tzok napisał:
Bez przesady z tym gwarantowaniem śmierci, obudowy zwykle są co najmniej malowane proszkowo lub emaliowane, trzeba się postarać aby dotknąć jakiegoś odsłoniętego elementu metalowego
Dobrze napisałeś !! 750kV - nie napisał, że to bylo w instalacjach AL.
I kiepskie gniazdka - które były puszkami.
Autor tego nie ma.
Dawny system mostkowania przewodu zerowego z kołkiem ochronnym w gnieździe w instalacjach dwużyłowych powodował śmiertelne zagrożenie w przypadku utraty ciągłości toru zerowego.
Czyli co, sugerujesz usunięcie mostków gdy ktoś takowe posiada a nie zamierza wymianić instalacji?
Znam przypadek, że elektryk z uprawnieniami założył w 2023 roku mostki w starej /bez mostków/ instalacji z lat sześdziesiątych, argumentując ''Panie, brak mostków to śmiertelne niebezpieczeństwo''
>>21368675 nie przesadzajmy - buduję dom więc orientuję się dość dobrze w kosztach materiałów - pracę można dać własną a remont to okazja by zmodernizować instalację.
Nie jestem pewien czy w przypadku remontu nie ma obowiązku dostosowania instalacji do obowiązujących norm.
W przypadku remontu instalacji - tak,
Tylko w przypadku modernizacji.
Proszę zaktualizować wiedzę w temacie: czym jest remont instalacji elektrycznej a czym modernizacja.
Prośba o to by w temacie wypowiadały się osoby posiadające odpowiednią praktykę i wiedzę w zawodzie.
Aż boję się cokolwiek napisać, ale zaryzykuję, w końcu mam zarówno odpowiednią praktykę jak i wiedzę...
Autor wyraźnie napisał, że jest w trakcie remontu domu, czyli jest to idealny czas na to, by dostosować instalację do współczesnych standardów.
Nie ma tu nad czym debatować.
osoby posiadające odpowiednią praktykę i wiedzę w zawodzie.
Osoby uważające, że "posiadają odpowiednią praktykę i wiedzę w zawodzie" to często te same osoby (elektrycy zawodowi, instalatorzy) którzy ciągną fazę do dwuowodowego punktu świetlnego przewodem 3 żyłowym z żyłą żółto zieloną, twierdząc, że jest OK, bo przewody do tej aplikacji są drogie i niedostępne. Podobne osoby podpisują fikcyjne odbiory na budowach albo przy odbiorze testują po jednym gniazdku w pomieszczeniu "bo się śpieszą".
Realny problem to inne rozumienie słów "remont" i "modernizacja" wg prawa a wg języka potocznego. W języku potocznym remont może, i często jest modernizacją. Za to nikt, potocznie, nie rozpatruje dodania gniazdka jako "modernizacji".
Osobiście zachęcam autora posta do "modernizacji istniejącej instalacji do współczesnych standardów" oraz "przeglądu istniejących gniazdek i wyłączników" bo w ciągu tylu lat mogły chociażby skorodować.
Osoby uważające, że "posiadają odpowiednią praktykę i wiedzę w zawodzie" to często te same osoby (elektrycy zawodowi, instalatorzy) którzy ciągną fazę do dwuowodowego punktu świetlnego przewodem 3 żyłowym z żyłą żółto zieloną, twierdząc, że jest OK, bo przewody do tej aplikacji są drogie i niedostępne. Podobne osoby podpisują fikcyjne odbiory na budowach albo przy odbiorze testują po jednym gniazdku w pomieszczeniu "bo się śpieszą
Kol. niesprawdzone rzeczy lub trudne do sprawdzenia nie są wiedzą, natomiast wypowiadanie się w temacie wymaga od odpowiadającego wiedzy w zakresie w którym się wypowiada i proszę nie odpowiadać na ten post ale się do tego zastosować.
P.S.
Doradzając nie mówimy co niektórzy "praktykują" tylko jak to ma zgodnie z prawem wyglądać.
✨ W dyskusji poruszono kwestię wymiany starej instalacji elektrycznej 2-żyłowej na nową 3-żyłową z uziemieniem w domu z lat 90. Użytkownik zastanawia się, czy istnieje możliwość pozostawienia obecnej instalacji, która była używana sporadycznie przez ostatnie 20 lat. Odpowiedzi wskazują, że zgodnie z aktualnymi normami bezpieczeństwa, wymiana na instalację 3-żyłową (L, N, PE) jest zalecana, ponieważ brak przewodu ochronnego stwarza ryzyko porażenia prądem, zwłaszcza przy podłączaniu nowoczesnych urządzeń. Wskazano również na konieczność przeglądu istniejącej instalacji oraz na to, że modernizacja instalacji podczas remontu jest bardziej opłacalna niż późniejsza wymiana. Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
