logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
Szukanie Zaawansowane
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Transile - TVS - zabezpieczenia przeciwprzepięciowe

TechEkspert 12 Wrz 2025 09:54 1173 20

TL;DR

  • Transile TVS omawiają zabezpieczenia przeciwprzepięciowe, pokazując ich miejsce między warystorami MOV a ochronnikami gazowanymi GDT.
  • Działają podobnie do diody Zenera i reagują szybciej niż MOV oraz GDT, w czasie dziesiątek–setek ns.
  • W sprzedaży są wersje jednokierunkowe i dwukierunkowe z napięciem zadziałania od kilku do kilkuset woltów.
  • Pochłaniają mniejsze energie i wytrzymują mniejsze prądy udarowe niż MOV, a ich pojemność jest mniejsza od warystorów, lecz większa niż GDT.
  • Wyjaśnia też oznaczenia fal przepięciowych, np. 10/1000µs, 8/20µs, 10/700µs i 10/350µs: pierwsza wartość to czas narastania, druga spadek do 50%.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA
Zgłoś naruszenie prawa
Odpowiedz Fajne? Ranking DIY | Nowy temat
Powiadamiaj o nowych artykułach
📢 Słuchaj (AI):
  • Kondensatory, warystory i inne elementy elektroniczne na kartce z symbolami
    Transile potrafią zareagować na przepięcie szybciej niż warystory i ochronniki gazowane. TVS pochłaniają mniejsze energie niż MOV i wytrzymują mniejsze prądy udarowe. Działanie transila zbliżone jest do diody Zenera. W sprzedaży dostępne są TVS jednokierunkowe i dwukierunkowe z napięciem zadziałania od kilku do kilkuset woltów. Pojemność transili jest mniejsza od warystorów lecz większa niż GDT. Poniżej materiał filmowy z praktycznymi próbami z transilami. Są to elementy szybkie reagujące w czasach dziesiątek-setek ns jednak łatwiej je uszkodzić w porównaniu do MOV i GDT.

    Gdzie stosowaliście lub widzieliście zastosowane transile?

    Warto wspomnieć co oznacza charakterystyka fali przepięciowej np. 10/1000µs, 8/20µs, 10/700µs, 10/350µs. Pierwsza wartość określa czas narastania napięcia/prądu przepięcia do wartości 100%, druga wartość określa czas w którym nastąpi spadek wartości do 50% wartości maksymalnej.

    Wykres narastania i opadania prądu impulsowego Ipp w czasie





    Fajne? Ranking DIY
    O autorze
    TechEkspert
    Redaktor  
    Offline 
    W moich materiałach znajdziecie testy i prezentacje sprzętu elektronicznego, modułów, sprzętu pomiarowego, eksperymenty. Interesuje mnie elektronika cyfrowa, cyfrowe przetwarzanie sygnałów, transmisje cyfrowe przewodowe i bezprzewodowe, kryptografia, IT a szczególnie LAN/WAN i systemy przechowywania i przetwarzania danych.
    Specjalizuje się w: mikrokontrolery, rozwiązania it
    TechEkspert napisał 7044 postów o ocenie 5455, pomógł 16 razy. Jest z nami od 2014 roku.
  • REKLAMA
  • #2 21687784
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #3 21688066
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #4 21688082
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #5 21688090
    TechEkspert
    Redaktor  
    Posty: 7044
    Pomógł: 16
    Ocena: 5455
    Są jeszcze wyróżniane ceradiody jako ochrona przed ESD.
  • #6 21688101
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • REKLAMA
  • #7 21688118
    TechEkspert
    Redaktor  
    Posty: 7044
    Pomógł: 16
    Ocena: 5455
    Nie jestem pewien czy to są warystory, ceradiody bardziej przypominają specjalizowane transile.
  • #8 21688173
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • REKLAMA
  • REKLAMA
  • #10 21688255
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #11 21688307
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #12 21688652
    Macosmail
    Poziom 35  
    Posty: 2839
    Pomógł: 227
    Ocena: 848
    Mnie zastanawia dlaczego w wielu przypadkach zabezpieczenia przeciwprzepięciowe nie są poprzedzone jakimś ograniczeniem prądu. Często jest tak w motoryzacji.
    Linie sygnałowe też tak potrafią być zabezpieczone.
    Ja w swoich projektach, które mają współpracować z niepewnym źródłem zasilania raczej stosuje niewielką rezystancję szeregową o ile pobór prądu to umożliwia.

    Fragment schematu zasilania z transilem i rezystorem szeregowym 20Ω

    Bez tej rezystancji transila reklamowanego jako 1,5kW 46A uszkadza zasilacz laboratoryjny o parametrach 30V 5A...
  • #13 21688664
    TechEkspert
    Redaktor  
    Posty: 7044
    Pomógł: 16
    Ocena: 5455
    Te parametry transili są podane dla określonego kształtu fali przpięciowej, ciągła moc strat to max. 5W lub mniej.
  • #14 21688755
    cranky
    Poziom 30  
    Posty: 2014
    Pomógł: 68
    Ocena: 372
    1 Porównujesz energię transila / warystora na zasadzie - "co na półce" czy np. objętościowo/ masowo?
    2 Transile nie są często stosowane, bo trudno im zrealizować "fail -safe". Spalony warystor co najmniej się grzeje. Wzrost temperatury i zwarcie łatwo wykryć. Dioda z trwałą przerwą trwa w obwodzie i nic nie zabezpiecza. Jak więc ją wymieniać? Co czasookres?
  • #15 21688812
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #16 21688818
    TechEkspert
    Redaktor  
    Posty: 7044
    Pomógł: 16
    Ocena: 5455
    Podczas prób z kondensatorem 470µF naładowanym do 100V transil uległ uszkodzeniu "na zwarcie".

    Kojarzę sytuację gdy zostało podane napięcie międzyfazowe i w listwie przeciwprzepięciowej zadziałały warystory, przepaliły się bezpieczniki 10A w listwie.

    Sprawdziłem stan warystorów były czarne i spalone "na zwarcie". Mimo, że nie takie było zastosowanie tych elementów to zabezpieczyły przed napięciem międzyfazowym.
  • #17 21688840
    tronics
    Poziom 38  
    Posty: 5019
    Pomógł: 358
    Ocena: 838
    Przecież i transil, i warystor w trakcie przepięcia reagują tak samo... ich rezystancja gwałtownie spada powodując, że energia z przepięcia zamiast płynąć przez zabezpieczony układ zamyka się przez transil/warystor. Oczywiście uzupełnieniem powinien być jakiś bezpiecznik (tudzież rezystor działający jak bezpiecznik). Przy czym transile jakkolwiek szybsze są zupełnie nieadekwatne do zabezpieczenia instalacyjnego, a warystory skalują się też "w dół" czyli można je stosować do zabezpieczania urządzeń, a nawet określonych obwodów w danym urządzeniu. Co do rzekomej "wielorazowości" TVS - biorąc pod uwagę selektywność zabezpieczeń teoretycznie tak powinno być, ale z mojej praktyki naprawy urządzeń falownikowych TVS są jednymi z częściej padających komponentów w trakcie przepięcia i to częściej niż warystory!
  • #18 21688864
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #19 21688892
    Macosmail
    Poziom 35  
    Posty: 2839
    Pomógł: 227
    Ocena: 848
    khoam napisał:
    Macosmail napisał:
    Bez tej rezystancji transila reklamowanego jako 1,5kW 46A uszkadza zasilacz laboratoryjny o parametrach 30V 5A...

    Rezystor szeregowy w układzie z transilem jest stosowany w celu ograniczenia prądu udarowego w momencie, gdy transil zaczyna przewodzić. Energia przepięcia jest częściowo rozproszona na rezystorze.

    No tak. Gdy zabezpieczany układ nie pobiera dużego prądu, ale jest zasilany ze źródła o wyjątkowo niskiej rezystancji wew. a jednocześnie podatnej na wysokoenergetyczne przepięcia, jak choćby instalacja samochodowa to nie ma sensu tego transila wpinać w tą niską impedancję bo prawdopodbieństwo uszkodzenia niepotrzebnie wzrasta.
    Dodatkowa rezystancja spowoduje znacznie łagodniejszą krzywą narastania prądu.

    Transil podobnie jak i inne półprzewodniki najczęściej uszkadza się na zwarcie.

    Co do zabezpieczeń instalacyjnych mających w zasadzie przepalić bezpiecznik to chyba zapomniano o takim genialnym w swojej prostocie zabezpieczeniu:

    Fragment schematu z tyrystorem SCR201, diodą ZD201 i cewką L201 w układzie zasilania 3.5V

    Tyrystor ma to do siebie, że otwiera się w pełni i moc wydzielana na nim jest minimalna.

    Transil można zastąpić też tranzystorem z diodą zenera (lub transilem małej mocy).
    Wg. takiej koncepcji:

    Schemat wewnętrzny tranzystora w obudowie TO-3 z zaznaczonymi pinami

    Często wyjdzie taniej niż mocarny specjalizowany transil, które tanie nie są.
  • #20 21688904
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #21 21688920
    Macosmail
    Poziom 35  
    Posty: 2839
    Pomógł: 227
    Ocena: 848
    Tak to prawda sprawdzi się tam, gdzie trzeba skutecznie przepalić bezpiecznik. Np. w listwach przepięciowych. Wg. mnie lepiej by się tam sprawdził niż warystory, które przy pewnym wzroście napięcia zanim przepalą bezpiecznik zaczną się silnie nagrzewać.
    W układzie z tyrystorem można tanio i w zasadzie dowolnie regulować próg zadziałania, a za pomocą prostego układu RC zwłokę zadziałania oraz odfiltrować krótkie impulsy. A dodając dodatkowy kondensator (układ różniczkujacy) można uzyskać wykrywanie szybko narastających impulsów zanim osiągną one swoją maksymalną wartość.
    Na schemacie, który zamieściłem wyżej to fragment przetwornicy, gdzie logika na stronie pierwotnej musi uwzględniać możliwość zwarcia wyjścia, ale to raczej standard.
Odpowiedz Fajne? Ranking DIY | Nowy temat
Powiadamiaj o nowych artykułach
📢 Słuchaj (AI):
Zgłoś naruszenie prawa

Podsumowanie tematu

✨ Transile (TVS) to szybkie elementy zabezpieczające przed przepięciami, reagujące szybciej niż warystory (MOV) i ochronniki gazowe (GDT). Ich działanie jest podobne do diody Zenera, dostępne są w wersjach jednokierunkowych i dwukierunkowych z napięciami zadziałania od kilku do kilkuset woltów. Transile absorbują mniejsze energie i wytrzymują mniejsze prądy udarowe niż MOV, mają mniejszą pojemność niż warystory, ale większą niż GDT. Czas reakcji transili wynosi dziesiątki do setek nanosekund, co czyni je skutecznymi w ochronie układów elektronicznych przed szybkim przepięciem, jednak są bardziej podatne na uszkodzenia w porównaniu do MOV i GDT. Charakterystyka fali przepięciowej, np. 10/1000µs czy 8/20µs, opisuje czas narastania i opadania impulsu przepięciowego, co jest istotne przy doborze odpowiedniego zabezpieczenia. Transile znajdują zastosowanie w ochronie zasilaczy, układów telekomunikacyjnych, elektroniki precyzyjnej oraz wszędzie tam, gdzie wymagana jest szybka reakcja na przepięcia o krótkim czasie trwania.
Wygenerowane przez model językowy.
Popularne dzisiaj
REKLAMA