Uziemienie domu i piorunochronu – jak poprawnie połączyć szpilki i wypust PE?

Mam dom, który nie ma własnego uziomu (otokowego czy szpilki.
Wypust w garażu przy ziemi (od którego idzie PE do rozdzielnicy) to wypust do drogi, gdzie jest wspólna bednarka dla wszystkich domów od przyłącza głównego.

Jakiś czas temu zamontowałem piorunochron.
Niestety instalatorzy zrobili 3 szpilki z dachu głęboko w ziemię (około 4 omy) i nie połączyli ich z uziomem domu.

Rozumiem, że istnieje ryzyko indukcji przy piorunie i przeskoczenia na dom (z powodu różnicy potencjałów).

Planuję to połączyć, zgłaszam im reklamację, mam kilka pytań:

1) Czy wystarczy połączyć jedną szpilkę piorunochronu z tym wypustem uziemienia w garażu? (Cała instalacja piorunochronu stanowi jedną całość na dachu).
Połączenie wszystkich szpilek to bardzo problematyczne, czy jedna to już duża poprawa?
2) Mam w rozdzielnicy markowe SPD T1/T2 AC. Mam też fotowoltaikę i tam SPD DC T2, czy powinienem wymienić na SPD DC T1/T2?
3) Jakim przewodem połączyć szpilkę z tym wypustem, wystarczy 25 mm² miedziane PE kilka cm pod kostką i dalej wejść do garażu po ścianie wewnątrz i do wypustu?

Uziomów/uziemień odgromowych nie łączy się z uziomami/uziemieniami ochronnymi.

Plumpi napisał:

Uziomów/uziemień odgromowych nie łączy się z uziomami/uziemieniami ochronnymi.

Wszystkie pobliskie uziomy są zawsze sprzężone, więc intencja ich izolowania jest utopią (bez względu na skądinąd racjonalne powody tej intencji).
Dlatego moim zdaniem wszystkie uziemienia powiązane z danym obiektem (to jak je nazwiemy to kwestia wtórna) powinny być co do zasady połączone POD ZIEMIĄ.

Mogą być wyjątki od tej reguły uzasadnione jakimiś nietypowymi względami, ale to wyjątek, a nie reguła.
Osobiście w systemach profesjonalnych spotkałem się z tym tylko raz, ale i w tym przypadku uziemienia wieży RTV i stojącego obok obiektu były podłączone pod ziemią , tyle że za pomocą iskrownika, żeby w przypadku wystąpienia dużego gradientu potencjału główny przepływ prądu pomiędzy systemami uziomów nastąpił w intencjonalnym, a nie przypadkowym miejscu.

Dodano po 13 [minuty]:

areq102 napisał:

1) czy wystarczy połączyć jedną szpilkę piorunochronu z tym wypustem uziemienia w garażu? (Cała instalacja piorunochronu stanowi jedną całość na dachu).
Połączenie wszystkich szpilek to bardzo problematyczne, czy jedna to już duża poprawa?
2) mam w rozdzielnicy markowe SPD T1/T2 AC. Mam też fotowoltaike, i tam SPD DC T2, czy powinienem wymienić na SPD DC T1/T2?
3) jakim przewodem połączyć szpilkę z tym wypustem, wystarczy 25mm miedziane PE kilka cm pod kostką i dalej wejść do garażu po ścianie wewnątrz i do wypustu?

Ad 1 - Co do zasady otok powinien łączyć (pod ziemią) wszystkie uziomy i wtedy mamy zapewnione maksymalnie duże wyrównanie potencjałów.
Natomiast na pewno nie wolno łączyć GSU/GSW z przewodem odprowadzającym (jeśli taka była intencja łączenia "szpilki piorunochronu z wypustem uziemienia"
Ad 2. Co do zasady SPD T1 powinny być na wszystkich przewodach (AC czy DC) wchodzących ze strefy bezpośrednio narażonej na wyładowanie do wnętrza obiektu.
Ad 3. por pkt 1 - to połączenie powinno być zrobione w ziemi i pełnić de facto rolę odcinka uziomu poziomego połączonego z otokiem. A przekrój taki jak dla uziomów. Czyli 50 mm2 jeśli ma to być linka albo taśma miedziana.

Dom nie ma własnej bednarki.

Wypust w garażu przy ziemi (od którego idzie PE do rozdzielnicy) to wypust do drogi gdzie jest wspólna bednarka dla wszystkich domów od przyłącza głównego.

W garażu przy ziemi mam rewizje w ścianie gdzie jest wypust do którego podłączony jest PE z rozdzielnicy głównej i inne przewody PE od tego idą.

Czy mogę połączyć szpilkę od piorunochronu do tego wypustu, czy lepiej nie?
A jeśli nie, to jak mogę wyrównać te potencjały w moim przypadku

Żadnych wyprowadzeń nie łączysz z sobą. Uziemienie ochronne to uziemienie ochronne, a odgromowe to odgromowe.
One już się łączą ziemią i to w zupełności wystarczy.

Właśnie nie mam żadnego połączenia między szpilkami piorunochronu z uziomem w drodze.

Ale rozumiem, że w sytuacji kiedy dom nie ma własnego uziomu otokowego, to lepiej nie łączyć szpilek z uziomem wspólnym w drodze, bo istnieje ryzyko przeskoku pioruna na rozdzielnice.

Czyli gdyby dom miał własny indywidualny uziom np. otokowy, to warto z nim połączyć szpilki, ale jak uziom jest w drodze, wspólny dla wielu domów, to w takim wypadku lepiej nie łączyć z nim piorunochronu?

Nie, szpilek także się nie łączy z otokiem.
Uderzenie pioruna to czasami przeogromna ilość energii, która może spowodować uszkodzenie zwodów i przewodów odprowadzających, nawet może nastąpić ich odparowanie. Czasami upalają się tylko złącza tych przewodów.
Ale nawet jak przewód odparuje to wyładowanie atmosferyczne i tak zostanie odprowadzone drogą tego przewodu do ziemi, ponieważ pozostanie tor zjonizowanego gazu w miejscu gdzie był wcześniej przewodów. Całe wyładowanie popłynie tym torem.

Uziemienie ochronne w postaci bednarki ma mniejszą oporność niż szpilki. Jeżeli szpilki połączysz z uziemieniem ochronnym w budynku to większość tego prądu wyładowania, popłynie tym połączeniem, powodując nie tylko uszkodzenie wewnętrznej instalacji elektrycznej czy też ochronnej, ale także doprowadzić do pożaru, a nawet śmiertelnego porażenia ludzi.
Oczywiście w chwili wyładowania atmosferycznego zwiększy się potencjał miejscowy ziemi pod i wokół domu, a potencjał ten też się przeniesie na uziemienie ochronne. Tyle, że w tym przypadku ściany budynku będą miały taki sam potencjał, dlatego dotykając ściany i obudowy urządzenia podłączonej do PE będzie bezpieczne.
Kiedy połączysz uziemienie ochronne z uziemieniem odgromowym to w przewodach PE powstanie bardzo duży, niebezpieczny potencjał względem ziemi oraz ścian, który może doprowadzić do porażenia śmiertelnego.

Dlatego też nie łączymy z sobą tych uziemień powyżej gruntu.

Hmm czy dobrze to rozumiem:

Ok, czyli teoretycznie połączenie od szpilki pod ziemią do tej bednarki w drodze - tak by było ok? (Kluczowe to nie łączyć do wypustu w domu)

Niestety podłączenie do drogi to duży problem w realizacji.

Piorunochron mam teraz niepołączony z domem, czyli nie ma ryzyka wprowadzenia pioruna do domu, a dom jest chroniony przed uderzeniem pioruna.

Jedyne ryzyko to ekstremalny piorun w dom, który z powodu braku połączenia z domem może przeindukowac na instalacje - ale tu powinno pomóc SPD T2 AC/DC (jakby był wyrównany potencjał piorunochronu z uziemieniem to nie byłoby ryzyka tego przeskoku).

Suma summarum, ten niepołączony piorunochron daje większe bezpieczeństwo niż brak piorunochornu, jedyne ryzyko to indukcja na dom w przypadku bardzo ekstremalnego wyładowania i pytanie czy SPD T2 sobie z tym poradzi?

Połączenie uziomów w ziemi nie ma znaczenia i jest stosunkowo bezpieczne.
Ale też nie ma takiej potrzeby. Szpilki i tak będą spełniały swoje zadanie odgromowe.
Z resztą i tak ziemia łączy już te uziomy.
Natomiast połączenie tych uziemień ponad ziemią stwarza niebezpieczeństwo i nie wolno ich tak łączyć.

P.S.
Łączenie szpilek z otokiem czy bednarką w ziemi jest niewykonalne.
Ponadto także nie jest wskazane i nie powinno się tego robić.
Dobry uziom ochronny powinien być wykonany jak najbliżej domu, dzięki temu wygenerowany potencjał PE podczas wyładowania atmosferycznego będzie zbliżony do potencjału jaki ma lokalnie ziemia pod i wokół domu i jaki uzyskają ściany.

Ok, czyli krótko - nie wolno łączyć szpilki z wypustem w garażu - ryzyko wpuszczenia pioruna do domu.

Połączenie ze wspólną bednarką w drodze, pod ziemią, jest niestety trudno wykonalne.

Jeszcze jeden pomysł, kotłownia ma osobną rozdzielnice na pompę ciepła i panele DC. Pod pompą jest szpilka do ziemi, która stanowi uziemienie kotłowni (pompa ciepła, panele). Przez instalacje domu, ta podrozdzielnica w kotłowni jest połączona z główną rozdzielnicą (PE pomiędzy nimi mają ciągłość).

Jakby tak połączyć szpilkę piorunochronu (tylko jedną) pod ziemią (60cm pod ziemią) ze szpilką tej kotłowni, może to by załatwilo temat potencjałów?

Czy może lepiej nie kombinować już i zostawić jak jest teraz (piorunochron nie połączony z uziomem domu)

Plumpi napisał:

Oczywiście w chwili wyładowania atmosferycznego zwiększy się potencjał miejscowy ziemi pod i wokół domu, a potencjał ten też się przeniesie na uziemienie ochronne.

Dlatego też nie łączymy z sobą tych uziemień powyżej gruntu.

I właśnie dokładnie z tego powodu ŁĄCZYMY POD ZIEMIĄ wszystkie uziemienia związane z danym obiektem!

Plumpi napisał:

...
Oczywiście w chwili wyładowania atmosferycznego zwiększy się potencjał miejscowy ziemi pod i wokół domu, a potencjał ten też się przeniesie na uziemienie ochronne. Tyle, że w tym przypadku ściany budynku będą miały taki sam potencjał, dlatego dotykając ściany i obudowy urządzenia podłączonej do PE będzie bezpieczne.
Kiedy połączysz uziemienie ochronne z uziemieniem odgromowym to w przewodach PE powstanie bardzo duży, niebezpieczny potencjał względem ziemi oraz ścian, który może doprowadzić do porażenia śmiertelnego....

Plumpi napisał:

...Z resztą i tak ziemia łączy już te uziomy....

A nie widzisz sprzeczności w swoich powyższych wypowiedziach?
Raz piszesz, że w chwili wyładowania atmosferycznego zwiększy się potencjał miejscowy ziemi pod i wokół domu, a potencjał ten też się przeniesie na uziemienie ochronne. Tyle, że w tym przypadku ściany budynku będą miały taki sam potencjał, dlatego dotykając ściany i obudowy urządzenia podłączonej do PE będzie bezpieczne"

a potem że "kiedy połączysz uziemienie ochronne z uziemieniem odgromowym to w przewodach PE powstanie bardzo duży, niebezpieczny potencjał względem ziemi oraz ścian, który może doprowadzić do porażenia śmiertelnego".

przecież oba przypadki wymuszają taki sam wysoki potencjał na PE.

To który przypadek jest prawdziwy?
a zresztą piszemy razem...

tyqva napisał:

Plumpi napisał:

...Z resztą i tak ziemia łączy już te uziomy....

przecież oba przypadki wymuszają taki sam wysoki potencjał na PE.

No właśnie to próbowałem koledze Plumpi uświadomić...

Plumpi napisał:

Uziomów/uziemień odgromowych nie łączy się z uziomami/uziemieniami ochronnymi.

Moja mowa będzie krótka. Fałsz.

Plumpi napisał:

Uziomów/uziemień odgromowych nie łączy się z uziomami/uziemieniami ochronnymi.

opornik7 napisał:

Moja mowa będzie krótka. Fałsz.

Do fachowca mi jeszcze daleko, ale śledząc tego typu tematy widzę jednak, że większość wypowiadających się raczej łączy je ze sobą oraz szpilki wbijane w ziemię autorzy postów również sugerują by je ze sobą łączyć.

Źle jest być znawcą wszystkiego, a jeszcze gorzej myśleć, że ma się we wszystkim rację.

Dodano po 4 [minuty]:

waski78 napisał:

...Do fachowca mi jeszcze daleko, ale śledząc tego typu tematy widzę jednak, że większość wypowiadających się raczej łączy je ze sobą oraz szpilki wbijane w ziemię autorzy postów również sugerują by je ze sobą łączyć.

W demokracji większość ma rację (w głosowaniu), a znających się jest niewielu. Cieszy mnie jednak ta większość w kwestii łączenia uziomów.
Ciężko zdalnie rozpoznać prawdę, a fachowiec pisze taką samą czcionką jak dyletant.

Kolego co do zasady zaleca się, aby w obrębie obiektu funkcjonował jeden wspólny układ uziemiający służący różnym celom, w tym np. ochronie odgromowej czy przeciwporażeniowej. Jest to zalecenie, a nie obligo celowo, gdyż nie zawsze jest to możliwe, a czasami niewskazane.
Norma PN-EN 62305-3, która dotyczy ochrony odgromowej dopuszcza osobne uziemienia na potrzeby ochrony odgromowej tzw. typu A.
Twój przypadek jest niestandardowy i poprawne rozwiązanie powinno zostać podane po dokładnym rozeznaniu w terenie i inwentaryzacji zastanej instalacji uziemiającej.
W szczególności, że zawiera on sporo innych zagadnień np. związanych z doborem odpowiedniej ochrony przeciwprzepięciowej.

cz4rnypan napisał:

Kolego co do zasady zaleca się, aby w obrębie obiektu funkcjonował jeden wspólny układ uziemiający służący różnym celom, w tym np. ochronie odgromowej czy przeciwporażeniowej. Jest to zalecenie, a nie obligo celowo, gdyż nie zawsze jest to możliwe, a czasami niewskazane.
Norma PN-EN 62305-3, która dotyczy ochrony odgromowej dopuszcza osobne uziemienia na potrzeby ochrony odgromowej tzw. typu A.
Twój przypadek jest niestandardowy i poprawne rozwiązanie powinno zostać podane po dokładnym rozeznaniu w terenie i inwentaryzacji zastanej instalacji uziemiającej.
W szczególności, że zawiera on sporo innych zagadnień np. związanych z doborem odpowiedniej ochrony przeciwprzepięciowej.

Tak, dlatego wyżej napisałem "Mogą być wyjątki od tej reguły uzasadnione jakimiś nietypowymi względami, ale to wyjątek, a nie reguła. "

Witam,

areq102 napisał:

wypust do drogi, gdzie jest wspólna bednarka dla wszystkich domów od przyłącza głównego.

nikt się nie zainteresował tą informacją?
Autorze:
- Ile jest domów podpiętych do tego przyłącza głównego?
- Gdzie jest granica własności ZE - na tym przyłączu, czy gdzieś wcześniej przed nim?
Jeśli na przyłączu, to nie możesz łączyć uziomu odgromowego z PE przyłącza, bo to nie twoje/wasze.

Pozdrawiam

>>21690719

Domów jest minimum 11.
Każdy właściciel domu jest współwłaścicielem drogi w której idzie wspólny uziom.
Nie wiem gdzie leży własność ZE.

Generalnie dochodzę do wniosku, że najlepiej nie łączyć jednak LPS (jego szpilki) z uziomem w drodze.
Odnośnie SPD, mam markowe na AC T1 i T2, na DC T2, cały dom jest zasilany z LOAD falownika, więc zawsze ten prąd przez niego przechodzi

Jarek Kordalewski napisał:

I właśnie dokładnie z tego powodu ŁĄCZYMY POD ZIEMIĄ wszystkie uziemienia związane z danym obiektem!

Zapewne kolega jest elektrykiem? Proszę więc wytłumaczyć w jaki sposób połączyć pod ziemią szpilki uziemienia ochronnego oraz uziemienia odgromowego?

areq102 napisał:

Domów jest minimum 11.
Każdy właściciel domu jest współwłaścicielem drogi w której idzie wspólny uziom.

Wspólny uziom nie będzie działał.

Plumpi napisał:

Jarek Kordalewski napisał:

I właśnie dokładnie z tego powodu ŁĄCZYMY POD ZIEMIĄ wszystkie uziemienia związane z danym obiektem!

Zapewne kolega jest elektrykiem? Proszę więc wytłumaczyć w jaki sposób połączyć pod ziemią szpilki uziemienia ochronnego oraz uziemienia odgromowego?

Można tak:

Plumpi napisał:

Jarek Kordalewski napisał:

I właśnie dokładnie z tego powodu ŁĄCZYMY POD ZIEMIĄ wszystkie uziemienia związane z danym obiektem!

Zapewne kolega jest elektrykiem? Proszę więc wytłumaczyć w jaki sposób połączyć pod ziemią szpilki uziemienia ochronnego oraz uziemienia odgromowego?

Tak, jestem m.in. elektrykiem. Połączenia spawane, zgrzewane lub w ostateczności skręcane, z odpowiednią ochroną antykorozyjną.

Widzę, Panowie, że czas już zweryfikować wiedzę

Jarek Kordalewski napisał:

Tak, jestem m.in. elektrykiem. Połączenia spawane, zgrzewane lub w ostateczności skręcane, z odpowiednią ochroną antykorozyjną.

Nie pytałem o metody wykonania połączeń, ale w jaki sposób chcesz to wykonać.
Aby Cię naprowadzić na odpowiedź:
Masz bednarkę poprowadzoną i to dość daleko od budynku jako uziom ochronny.
Masz uziomy szpilkowe wbite na jakąś głębokość dla potrzeb instalacji odgromowej. Dodam jeszcze, że te szpilki są blisko domu.
Takich uziomów absolutnie nie wolno z sobą łączyć z dwóch powodów:
1. Niebezpieczeństwo porażenia w czasie wyładowania atmosferycznego w instalację odgromową.
2. Ze względu na powstawanie elektrokorozji pogarszającej skuteczność uziemień.

Rzecz w tym, że podczas wyładowań atmosferycznych do uziomu płyną ogromne prądy, rzędu nawet setek tysięcy amperów. Na każdej oporności, która się znajduje na drodze tego prądu, powstają spadki napięć, a tym samym różnice potencjałów. Ściany budynku mają kontakt z ziemią i choć mają dużą oporność, to dla tak dużych wartości napięć, jakie występują podczas wyładowań atmosferycznych, one są po prostu przewodnikiem prądu.
Wyładowanie atmosferyczne poprzez uziom rozchodzi się w gruncie, a następnie przenosi się na ściany budynku. Na ścianach, podłogach pojawia się to napięcie, ale nic nam nie robi, bo wartość tego napięcia w chwili wyładowania jest jednakowa na każdym elemencie konstrukcyjnym budynku. Na przewodzie PE także pojawia się to napięcie, ponieważ prąd płynący w ziemi spowoduje także i różnicę potencjału na uziomie ochronnym. Im dalej będzie się znajdował uziom ochronny od budynku, tym ta różnica potencjałów będzie wyższa.
Teraz co się stanie, kiedy połączysz te uziomy, ale nie głęboko w ziemi, lecz tuż na jej powierzchni lub wręcz ponad powierzchnią, bo tylko tak jesteś w stanie to wykonać od strony technicznej.
Wtedy prąd wyładowania popłynie głównie w kierunku lepszego uziemienia, a takim zapewne będzie kilkadziesiąt metrów wkopanej bednarki niż wbita szpilka.
Prąd zacznie się rozpływać w gruncie głównie w okolicy tamtego uziomu.
Pomiędzy tym uziomem a punktem wejścia połączenia uziemiającego do budynku jest spora odległość. Jest też znacznie większa rezystancja tego połączenia pomiędzy uziomami. Dlatego na tym połączeniu powstanie duża różnica potencjałów, która się przeniesie na przewody PE w budynku.
Dla przykładu weźmy wyładowanie o natężeniu 100000 A. Przy rezystancji przewodu rzędu 0,01 Ω (jednej setnej oma) powstanie różnica potencjałów rzędu 1000 V pomiędzy przewodem PE i połączonych z nim obudów urządzeń, a ścianą.
Oczywiście uprościłem to, bo w rzeczywistości te zjawiska są bardziej złożone i na faktyczne potencjały ma wpływ wiele czynników.
Tak samo i na rozpływ prądów wyładowczych, gdzie długość przewodu wprowadza dodatkową impedancję, a prądy wyładowcze mają charakter impulsowy.

Czym innym jest uziom fundamentowy czy kratownicowy (stosowany w budynkach przemysłowych) lub też otokowy i użycie go jako wspólnego uziomu pełniącego rolę odgromową i ochronną. Jednak bezwzględnie od takiego uziomu muszą być wyprowadzone oddzielne podłączenia do GSU oraz do instalacji odgromowej.
W tych przypadkach w chwili uderzenia pioruna zarówno na ścianach jak i na PE pojawi się potencjał, ale będzie on jednakowy zarówno na PE, podłogach i ścianach.

Tutaj polecam zapoznać się z normą PN-EN 62305.

Reasumując:
Uziomy pełniące różne role mogą być łączone pod ziemią, o ile znajdują się dość blisko siebie oraz blisko budynku. Natomiast uziomów odległych nie powinniśmy łączyć, bo w ten sposób stwarzamy dodatkowe zagrożenie porażeniowe. Cały czas jest mowa o uziomach pełniących różne role tj. odgromowych i ochronnych.

Sam sobie zaprzeczasz, kolego Plumpi.
To mogą, czy nie mogą?
Zresztą od dzisiaj (przez kolejne 3 dni) mamy Targi Energetab 2025, przedstawiciele firmy RST są na Targach, można z nimi rozmawiać, może coś podpowiedzą.

elpapiotr napisał:

Sam sobie zaprzeczasz, kolego Plumpi.
To mogą, czy nie mogą?
Zresztą od dzisiaj (przez kolejne 3 dni) mamy Targi Energetab 2025, przedstawiciele firmy RST są na Targach, można z nimi rozmawiać, może coś podpowiedzą.

Może po prostu napisz co budzie Twoją wątpliwość z tego co napisałem, bo widać, że albo nie przeczytałeś tego co napisałem i czytasz wybiórczo, albo po prostu nie zrozumiałeś.

Plumpi napisał:

Uziomów/uziemień odgromowych nie łączy się z uziomami/uziemieniami ochronnymi

Plumpi napisał:

Uziomy pełniące różne role mogą być łączone pod ziemią,

Wystarczy?

A wiesz w ogóle o czym jest dyskusja?

Autor tematu ma odległy uziom w postaci zakopanej bednarki. Uziom poprowadzony gdzieś w drodze dojazdowej i poprowadzony wzdłuż wielu budynków (zapewne typowa deweloperka).
Do budynku do GSU doprowadzony jest przewód uziemiający od tego uziomu, który autor nazywa "wypustem PE".
Ma wbite trzy szpilki przy domu jako uziom odgromowy.
Obecnie jedyna możliwość w jaki można by było te uziomy z sobą połączyć to wykonać połączenie w domu od przewodu uziemiającego czy GSU (wypust ochronny) do uziomu szpilkowego. Takiego połączenia absolutnie nie wolno robić i do tego się odnosiło to pierwsze zdanie, bo o takie połączenie pytał autor.
Poprawnie żeby to wykonać to należałoby te trzy szpilki połączyć wprost do tego uziomu bednarkowego, ale nie do GSU.

Natomiast jeżeli mamy wiele różnych uziomów to możemy, a nawet powinniśmy je połączyć razem ale w ziemi, a następnie oddzielnymi wyprowadzeniami doprowadzić wypusty wprost od uziomów do budynku dla potrzeb GSU oraz poszczególnych przewodów odprowadzających instalacji odgromowej. Tego dotyczy ta drugie zdanie.
Niestety autor nie ma możliwości aby można było tak wykonać, dlatego w jego przypadku tych uziemień nie powinno się łączyć.

Czy naprawdę każdemu elektrykowi z osobna trzeba tłumaczyć tak oczywiste sprawy?

Plumpi napisał:

Czy naprawdę każdemu elektrykowi z osobna trzeba tłumaczyć tak oczywiste sprawy?

Ale dowcipny, no no.