logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Wnętrze linii opóźniającej 75ns z układu sterującego DRAM

TechEkspert 11 Paź 2025 19:54 1185 7

TL;DR

  • Rozebrano 14T5750, czyli linię opóźniającą 75ns z układu generującego sygnały sterujące dla DRAM na płytach głównych 286.
  • Wewnątrz miękkiej plastikowej obudowy znajduje się układ w DIL 14, zalany twardą masą i połączony z cienkim emaliowanym drutem.
  • Opóźnienia tworzą odcinki zwiniętego drutu o dobranej długości, a dodatkowy element SMD pełni rolę rezystora lub kondensatora wyjściowego.
  • Na oscylogramach część wyjść ma amplitudę kilku woltów, a część kilkuset mV, co sugeruje uszkodzone bufory wyjściowe.
  • Demontaż nie dał idealnego efektu; lepsze byłoby prześwietlenie RTG obudowy, aby wyraźniej pokazać konstrukcję wewnętrzną.
REKLAMA
📢 Słuchaj (AI):
  • Układ 14T5750 podłączony do płytki stykowej z kolorowymi przewodami
    W materiale o tajemniczym elemencie 14T5750 udało się ustalić, że takie linie opóźniające stosowane były w układach generujących sygnały sterujące dla DRAM. Tego typu układy znajdowały się na płytach głównych 286. Na oscylogramach w poprzednim materiale można zauważyć, że niektóre sygnały wyjściowe lini opóźniającej 75ns mają amplitudę kilku woltów a inne kilkuset mV. Prawdopodobnie w układzie uszkodzone są bufory wyjściowe. Spróbujemy otworzyć obudowę uszkodzonego układu i ustalić jak w 14T5750 generowane były opóźnienia.





    Układ opóźniający CTC 14T5750 w czarnej obudowie z widocznymi oznaczeniami pinów


    Zewnętrza obudowa plastikowa jest dość miękka, wewnątrz znajduje się twarda masa, która wypełnia wnętrze.

    Uszkodzony czarny układ scalony 14T5750 z widocznymi oznaczeniami na obudowie


    Wewnątrz zewnętrznej obudowy znajduje się układ scalony w obudowie DIL 14.

    Uszkodzony czarny układ scalony DIP na tle papieru w kratkę


    Widoczne są typowe połączenia między wyprowadzeniami obudowy a krzemową strukturą układu.

    Uszkodzony układ scalony DIP z widocznymi wewnętrznymi połączeniami drucianymi


    Układ w obudowie DIL 14 został umieszczony w większej obudowie a wolna przestrzeń wypełniona twardą masą.

    Dwa spalone fragmenty elektronicznego komponentu na tle w kratkę


    W przestrzeni nad układem znajdziemy cienki zwinięty drut emaliowany. Zgodnie z sugestią na schemacie w pdf opóźnienia generowane są przez odcinki drutu o odpowiedniej długości. Drut został zwinięty i zalany masą. Układ pod spodem najpewniej umożliwia kształtowanie impulsów na wyjściu głównym i kolejnych odczepach oraz pośredniczy między sygnałem wejściowym a liniami opóźniającymi.

    Złamany rdzeń ferrytowy z fragmentami cewki i obudowy


    Tutaj lepiej widoczne są kolejne zwoje drutu emaliowanego, którego odcinek wprowadza opóźnienie w propagacji sygnału.

    Złamany rdzeń ferrytowy z widocznym miedzianym uzwojeniem leży na kartce w kratkę


    Wewnątrz znajdował się także element SMD, kondensator lub rezystor wyjściowy widoczny na schemacie w pdf.

    Mały fioletowy kondensator SMD i kawałek szarego metalu na papierze w kratkę


    14T5750 to połączenie układu scalonego i dodatkowych elementów, które zostały umieszczone w jednej obudowie i zalane twardą masą. Przypomina mi to nieco układy hybrydowe grubowarstwowe.

    Nie do końca jestem zadowolony z efektów demontażu układu. Udało się ustalić jak generowane były opóźnienia jednak lepszy efekt dałoby np. prześwietlenie RTG obudowy. Wolę gdy można zaprezentować wnętrze układu tak jak w przypadku linii opóźniających 64µs dekoderów SECAM/PAL i można przedstawić wyraźnie szczegóły konstrukcji wewnętrznej tak jak na zdjęciu poniżej. Mimo to umieszczam materiał o wnętrzu 14T5750 jako ciekawostkę o tym, że w komputerach 286 w procesie generowania sygnałów dla pamięci DRAM brały udział zwoje zwiniętego drutu o odpowiedniej długości.

    Jestem pewien, że w czasach gdy obserwowałem terkoczące zliczanie RAM na ekranie startujących PC z 286/386 nie miałem pojęcia, że potrzebne są tam opóźnienia sygnałów, które zapewniają druty przycięte na odpowiednią długość.

    Mikroskopowy chwytak z przezroczystą płytką i cienkimi drutami na niebieskiej podstawce

    Fajne? Ranking DIY
    O autorze
    TechEkspert
    Redaktor
    Offline 
    W moich materiałach znajdziecie testy i prezentacje sprzętu elektronicznego, modułów, sprzętu pomiarowego, eksperymenty. Interesuje mnie elektronika cyfrowa, cyfrowe przetwarzanie sygnałów, transmisje cyfrowe przewodowe i bezprzewodowe, kryptografia, IT a szczególnie LAN/WAN i systemy przechowywania i przetwarzania danych.
    Specjalizuje się w: mikrokontrolery, rozwiązania it
    TechEkspert napisał 7184 postów o ocenie 5561, pomógł 16 razy. Jest z nami od 2014 roku.
  • REKLAMA
  • #2 21717435
    E8600
    Poziom 41  
    Posty: 8926
    Pomógł: 529
    Ocena: 2494
    Bardzo chętnie bym zobaczył taki element wykorzystywany we współczesnej technice cyfrowej. Rywalizacja otwiera szare umysły więc może jakiś mini konkurs? Dla mnie ten element niema dziś zastosowania ale ja nie jestem elektronikiem.
  • REKLAMA
  • #3 21717461
    ZbeeGin
    Poziom 39  
    Posty: 4320
    Pomógł: 602
    Ocena: 453
    Konstruktorzy pierwszych pamięci DRAM już wiedzieli, że apetyt na pamięć w systemach komputerowych będzie rosnąć wykładniczo. Stąd potrzeba zmniejszania fizycznych gabarytów takich pamięci. Wobec czego producenci kości wpadli na pomysł by adres rzeczywisty dzielić na dwie części: adresy rzędów oraz adresy kolumn. I właśnie dlatego jest potrzeba stosowania opóźnień - dwóch co najmniej.
    Cykl adresacji pamięci DRAM przebiega w trzech fazach:
    1. Wraz sygnałem RAS (Row Address Strobe) jest wprowadzanych 8/9/10 młodszych adresów do pamięci. Tu występuje pierwsze opóźnienie - zwykle krótsze.
    2. Za pomocą cyfrowego przełącznika trzeba przełączyć się na 8/9/10 starszych adresów. Tu występuje drugie opóźnienie - dłuższe.
    3. Wraz z sygnałem CAS (Column Address Strobe) jest wprowadzanych 8/9/10 starszych adresów do pamięci. Tym samym pamięć staje się aktywna i zgodnie z jej własnymi opóźnieniami wystawia ona dane lub je przyjmuje.

    Przykład zależności czasowych pamięci µPD41256-10 (czas dostępu 100ns) bardzo często występującej we wczesnych komputerach klasy XT i AT.
    Wykres sygnałów czasowych odczytu pamięci DRAM uPD41256-10 z sygnałami RAS, CAS i adresami
  • REKLAMA
  • #4 21717607
    TechEkspert
    Redaktor
    Posty: 7184
    Pomógł: 16
    Ocena: 5561
    Właśnie google mi podpowiedziało, że dostępne były bardziej scalone i bardziej 'cyfrowe' układy linii opóźniających DS1010-100 z odczepami co 10ns i sumarcznym opóźnieniem 100ns. Zrealizowane z wykorzystaniem bramek, układ ma dzięki temu mniejsze wymiary.

    Materiał z ZE 5/2023: https://piotr-gorecki.pl/e012-ds1010-cyfrowa-linia-opozniajaca/

    Były dostępne modele z opóźnieniem nawet 500ns:
    https://www.ftcelectronics.com/datasheets-1c/DS1010S-125.pdf

    Jak to zwykle bywa na elektrodzie komentarze i dyskusje pod artykułem często rozbudowują jego treść a czasem są ciekawsze od pierwszego postu w temacie 😀
  • #5 21719502
    123104
    Poziom 12  
    Posty: 22
    Ocena: 17
    Były też linie opóźniające z serii DS1000 z pięcioma "odczepami". Opóźnienia od 20 do 500 ns. Obudowy DIP14 i DIP8 oraz SOIC8.
    Załączniki:
    • DS1000.PDF (73.06 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #6 21719735
    JerzolEL
    Poziom 13  
    Posty: 63
    Pomógł: 1
    Ocena: 7
    TechEkspert napisał:
    prześwietlenie RTG obudow

    Ja troszeczkę odbiegnę i podpowiem, że kiedyś widziałem eksperyment gdzie gościu wyciągnął filtr IR z aparatu w smartfonie i świecił diodą IR na układy scalone i inne elementy i je prześwietlał jak małym RTG lub USG. Diody chyba były z długością fali coś koło 1030..1050 nm, trochę ciężkie do dostania, a gościu to na 100% był ten, co pierwszego XBoxa sprzętowo zcrackował.
  • REKLAMA
  • #7 21721292
    _ACeK_
    Poziom 15  
    Posty: 165
    Pomógł: 6
    Ocena: 195
    JerzolEL napisał:
    TechEkspert napisał:
    prześwietlenie RTG obudow


    :smile: Raz już polecałem kanał z filmami na YouTube zrobionymi przez Shahriara, oto kolejny ⬇️



    :idea: W którym naprawia Keithley 2001 7.5-Digit Multimeter 👀 a do diagnozy używa ⬇️

    Zbliżenie na panel sterowania urządzenia Faxitron X-ray z wyświetlonymi ustawieniami.
📢 Słuchaj (AI):

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy wnętrza i działania linii opóźniającej 75 ns stosowanej w układzie sterującym DRAM, oznaczonej jako 14T5750, używanej na płytach głównych komputerów 286. Wskazano, że linie opóźniające są niezbędne w cyklu adresacji pamięci DRAM, gdzie adres rzeczywisty dzielony jest na adresy rzędów i kolumn, co wymaga dwóch etapów opóźnień związanych z sygnałami RAS i CAS. W układzie 14T5750 zaobserwowano różne amplitudy sygnałów wyjściowych, co może wskazywać na uszkodzenie buforów wyjściowych. Wnętrze układu to plastikowa obudowa wypełniona twardą masą, zawierająca scalony układ w obudowie DIL 14. W dyskusji pojawiły się także informacje o bardziej nowoczesnych, cyfrowych liniach opóźniających, takich jak DS1010-100 z odczepami co 10 ns i sumarycznym opóźnieniem 100 ns, oraz o serii DS1000 oferującej opóźnienia od 20 do 500 ns w obudowach DIP14, DIP8 i SOIC8. Podano linki do materiałów i datasheetów, które rozszerzają tematykę linii opóźniających. Dodatkowo wspomniano o eksperymentach z wykorzystaniem diod IR do prześwietlania układów scalonych oraz o kanale YouTube prezentującym naprawy sprzętu pomiarowego.
REKLAMA