Czy wiecie do czego służy ten element elektroniczny?
Ja źle obstawiałem, że jest to generator kwarcowy. Na starych płytach głównych komputerów często widziałem kilka generatorów o różnych częstotliwościach, zwykle były one zamknięte w metalowej obudowie. Widocznie wtedy nie były stosowane układy PLL i łatwiej było zastosować kilka generatorów o różnych częstotliwościach.
Po wpisaniu w google symbolu 14T5750 udało się znaleźć opisy płyt głównych 286 gdzie wykorzystywany był ten element:
https://theretroweb.com/motherboards/s/auva-computer-baby-286-bam-12-g1
https://theretroweb.com/motherboards/s/morse-kp286hf
Poniżej zrzuty ekranu ze znalezionych stron z zaznaczonym elementem o nieustalonym przeznaczeniu. Obecnie w podobnych obudowach dostępne są miniaturowe przetwornice DC/DC, jednak ten komponent nie jest przetwornicą.
Udało się odszukać pdf opisujący parametry tego elementu:
http://www.datasheet.hk/view_download.php?id=1695449&file=0349%5C14t5750_2726584.pdf
Okazuje się, że producent dostarczał więcej modeli tego podzespołu: 14T5750 14HT5750 14HT5125 14HT5251 14HT5500 14T5451 14T5500
Zagadkę wyjaśnia treść pdf:
Jest to linia opóźniająca! Układ zasilany jest napięciem 5V, posiada wyjście oraz kilka "odczepów" z różnymi opóźnieniami względem sygnału wejściowego. Do czego mogła służyć taka linia opóźniająca na płycie głównej komputera z procesorem 286? Podejrzewam, że był to sposób na dystrybucję sygnałów taktujących, z określonym przesunięciem/opóźnieniem zboczy sygnału. Takie przesunięcie mogło mieć zastosowanie np. w sterowaniu pracą pamięci RAM. Gdyby dostępne były schematy płyty z taką linią, być może coś udałoby się potwierdzić.
Zobaczmy, czy linia nadal działa. Zasilamy układ napięciem 5V -> pobór prądu około 17mA. Podajemy na wejście sygnał 100KHz i pobór prądu wzrasta do około 32mA. Wygląda na to, że wbudowane w linię układy działają.
Tak wygląda sygnał wejściowy IN (ślad żółty) i wyjściowy OUT (ślad niebieski). Widoczne jest działanie linii opóźniającej.
Przesunięcie to około 76ns zgodnie z parametrami w opisie.
Tak wyglądają sygnały na kolejnych "odczepach" linii względem sygnału IN:
Nie znałem takiego rozwiązania dystrybucji sygnałów taktujących i opóźniania sygnałów cyfrowych. Widziałem wprawdzie rozwiązania gdzie stosowane były bramki do wpływania na propagację sygnału, jednak wtedy czasy opóźnień były krótsze.
Czy spotkaliście się z zastosowaniem linii opóźniających w urządzeniach cyfrowych?
Przy okazji umieszczam zdjęcia innej bardziej znanej linii opóźniającej, która znajdowała zastosowanie w analogowych odbiornikach telewizyjnych. Konkretnie takie linie opóźniające znajdowały się w dekoderach PAL. Opóźnienie linii wynosiło 64µs.
Podajemy na wejście impulsy (ślad żółty) i na wyjściu (ślad niebieski) można obserwować impulsy pojawiające się z opóźnieniem.
Opóźnienie wynosi 64µs:
Zajrzyjmy do wnętrza linii opóźniającej 64µs.
Sygnał pokonuje dość złożoną drogę w kwarcowej płytce, odbijając się na jej krańcach. Dzięki wielokrotnym odbiciom wymiary urządzenia mogą być mniejsze.
Oszacujmy pasmo przenoszenia oscyloskopem i przestrajanym generatorem, wynik jest dość przewidywalny, amplituda osiąga maksimum między 4-5MHz. Widać też, że linia obciąża wyjście generatora, amplituda sygnału wejściowego zmienia się w niewielkim zakresie.
W dekoderach SECAM znajdowała się także linia opóźniająca będąca długim cienkim drutem nawiniętym na rurce wielkości długopisu. Opóźnienie takiej linii było mniejsze niż linii 64µs. Poniżej przykładowy moduł z linią 560ns.
Linie opóźniające stosowane w telewizorach są nadal dobrze rozpoznawalne, jednak z upływem czasu podobnie jak 14T5750 mogą być zagadkowym obiektem dla ich znalazcy.
Linie opóźniające znajdowały zastosowanie w oscyloskopach z opóźnioną podstawą czasu. We wczesnych latach informatyki i maszyn liczących na podstawie linii opóźniających budowane były pamięci operacyjne. Bity krążyły w linii opóźniającej i po odebraniu były ponownie nadawane do linii. Tak działała pamięć rtęciowa.
Fajne? Ranking DIY
