logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Prosta regulacja obrotów wentylatora

cobra695 29 Lip 2007 13:23 11061 28
REKLAMA
  • Do zbudowania tej regulacji potrzeba zaledwie 3 elemantów takich jak:
    T1:BD 243C
    PR1:5k
    R1:1,3k
    Należy je połączyc według schematu1 który zamieściłem i wszystko powinno działać bez zastrzeżeń. Jeżeli w wentylatorze brak żóltego przewodu to nie powód do zmartwień ponieważ nie jest on potrzebny. Kolory połączen na rysunku śą takie same jak w rzeczywistości. Zestaw zasilany jest z zasilacza AT lub ATX.
    Konstrukcja jest sprawdzona. Ja użytkuje ją już od ponad roku.
    = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

    Prosta regulacja obrotów wentylatora

    Fajne? Ranking DIY
    O autorze
    cobra695
    Poziom 12  
    Offline 
    cobra695 napisał 61 postów o ocenie 21, pomógł 2 razy. Mieszka w mieście Rzeszów. Jest z nami od 2007 roku.
  • REKLAMA
  • #2 4125472
    djskate8
    Poziom 19  
    Posty: 407
    Pomógł: 28
    Ocena: 43
    Podłączamy oczywiście pod 3pinowe wejście na płycie głównej, lecz niekoniecznie.
  • #3 4125806
    xifyh
    Poziom 20  
    Posty: 513
    Pomógł: 3
    Ocena: 66
    djskate8 napisał:
    Napisz, że chodzi o zasilanie z zasilacza AT lub ATX lub innego komputerowego.


    autorowi raczej chodzi o 3-pinowe złacze na płycie głównej a ten żółty kabelek jest od pomiaru rpm
  • #4 4125830
    djskate8
    Poziom 19  
    Posty: 407
    Pomógł: 28
    Ocena: 43
    To jest bardzo proste i bezawaryjne rozwiązanie- sam je zastosowałem jakiś czas temu w swoim komputerze i sprawdza się doskonale.
  • #5 4125865
    ro_beri
    Poziom 23  
    Posty: 744
    Pomógł: 11
    Ocena: 28
    Układ prosty i skuteczny w swojej prostocie. Mam złożony sterownik wentyli w kompie oparty o trzy takie układy.. Chodzi już od dobrych kilku lat.

    Jako tranzystora użyłem BD139, ale może być również każdy inny NPN średniej mocy.

    Maksymalne napięcie jakie można uzyskać to (Uin-Ube) gdzie Uin to napięcie wejściowe ( w przypadku kompa 12V), a Ube to spadek napięcia na złączu BE tranzystora (0.6V-0.7V) - maksymalne w górę położenie potencjometru.

    Minimalne napięcie wynika z dzielnika rezystorowego P1 i R1 ( napięcie w punkcie połączenia rezystora i potencjometru) oczywiście pomniejszone o te "Ube" - minimalne położenie w dół potencjometru.

    A ten żółty przewód jest od pomiaru prędkości i ew. sterowania wentyla, tu w układzie akurat nie gra roli.

    Pozdrawiam
    Bercik
  • #6 4125888
    riddyk
    Poziom 21  
    Posty: 358
    Pomógł: 34
    Ocena: 109
    ja wykonałem sobie najzwyklejszy dzielnik napięć, z potencjometru i rezystora. tak dobrane aby otrzymać zakres 12-5V .
  • REKLAMA
  • #7 4126140
    gniadziu
    Poziom 12  
    Posty: 57
    Ocena: 2
    a da sie tym sterowac wiertarke modelarska ? taka na 12 v zeby zmniejsazac zwiekszac obroty ?
  • REKLAMA
  • #8 4126330
    Logan
    Poziom 30  
    Posty: 2198
    Pomógł: 126
    Ocena: 121
    Nie lepiej zamiast R1 wstawic termistor ?
  • #9 4126396
    eXcLiFe
    Poziom 14  
    Posty: 169
    Pomógł: 4
    Ocena: 4
    gniadziu napisał:
    a da sie tym sterowac wiertarke modelarska ? taka na 12 v zeby zmniejsazac zwiekszac obroty ?

    Nie bardzo bo wiertarka ma różny pobór mocy i nie trzymała by stałych obrotów ... Nie jest to stabilizator tak więc nie bardzo się nada... Aczkolwiek sterować dać się da tylko trzeba dobrać odpowiedni tranzystor do mocy wiertarki ...
  • #10 4126502
    riger
    Poziom 24  
    Posty: 810
    Pomógł: 23
    Ocena: 9
    Wlasnie wykonalem cos takiego na BD139, sprawdza sie znakomicie, nie wymaga radiatora, sam tranzystor przy pelnym wysterowaniu jest ledwo cieply. Jezeli ktos jeszcze skusi sie o uklad na takim tranzystorze jak ja to niech zwroci uwage na odwrotne polaczenie bazy i emitera niz na schemacie autora tematu.
  • #11 4126759
    dowodca_armii
    Poziom 30  
    Posty: 1762
    Pomógł: 105
    Ocena: 63
    Nie rozumiem jednej rzeczy - po co wrzucac na elektrode kolejny taki sam schemat - jest tego pelno.
    Co do autora - mysle ze sie dopiero uczysz i bardzo dobrze ze chciales sie podzielic swoim projektem lecz takicj jest juz duzo :D
    Jednak ja wole uklady na termistorach poniewaz same dostosowuja obroty do temperatury.
  • #12 4126876
    Tomekddd
    Poziom 23  
    Posty: 829
    Pomógł: 1
    Ocena: 35
    a jak to wogóle dziala??
  • #13 4126970
    lukasb9
    Poziom 28  
    Posty: 1421
    Pomógł: 56
    Ocena: 69
    Tomekddd- to jest zwykły wtórnik emiterowy

    PS Rozwadów pozdrawiam Turbie
  • #14 4127630
    Pth
    Poziom 26  
    Posty: 1080
    Pomógł: 9
    Ocena: 39
    nie chcę nic mówić, ale jeśli przekręcimy potencjometr maksymalnie "w stronę zasilania) to przez bazę npn'a popłynie na tyle duży prąd, że powinno zjarać wszytko... Widać, że ktoś tu się w ogóle nie zna na tranzystorach...
  • #15 4127858
    lukasb9
    Poziom 28  
    Posty: 1421
    Pomógł: 56
    Ocena: 69
    Pth jak przekręcisz potencjometr do plusa (potencjał kolektora) to Ub równe Uc, natomiast Ib = Ic/B, jeśli tylko tranzystor jest na tyle mocny aby wytrzymac prąd Ic jaki pobiera obciązenie bezpośrednio podłączone do zasilania tego układu nic sie nie spali
  • #16 4127903
    Tomekddd
    Poziom 23  
    Posty: 829
    Pomógł: 1
    Ocena: 35
    lukasb9 napisał:
    Tomekddd- to jest zwykły wtórnik emiterowy

    PS Rozwadów pozdrawiam Turbie


    a mozesz mi to przetlumaczyc na chlopski rozum??

    Dodano po 12 [minuty]:

    a nie prościej dać zwykły potencjometr??
  • #17 4128024
    lukasb9
    Poziom 28  
    Posty: 1421
    Pomógł: 56
    Ocena: 69
    Niewiem ile prądu pobiera taki wentylator, zakładam że 50mA, chcesz potencjometrem obnizyć napięcie na nim do 5V z 12V, wobec tego spadek na potencjometrze masz 12V-5V = 7V, sta moc wydzielona na potencjometrze (i to wcale nie na całej scieżce tylko na kawałku) P=U*I=7V*0,05A=0,35W - sporo jak na mały potencjometr...
    W obec tego dajemy wtórnik emiterowy jak wyżej - prąd kolektora jest beta razy wiekszy od prądu bazy, stąd jesli przez wiatrak płynie prąd 50mA a beta tranzystora jest powiedzmy 100, to prąd bazy jest równy 500uA i teraz jest to prąd płynący przez potencjometr, prawda że mniejszy? - 100 razy, a prąd kolektora, co za tym idzie i wiatraka jest nadal 50mA. Napięcie miedzy bazą a emiterem tranzystora w tym przypadku odłozy sie na obciążeniu jakim jest wiatrak, stąd regulujac napiecie na bazie regulujesz napięcie na emiterze (obciążeniu)
  • REKLAMA
  • #20 4129709
    telemah
    Poziom 27  
    Posty: 919
    Pomógł: 81
    Ocena: 62
    dowodca_armii napisał:
    Nie rozumiem jednej rzeczy - po co wrzucac na elektrode kolejny taki sam schemat - jest tego pelno.
    Co do autora - mysle ze sie dopiero uczysz i bardzo dobrze ze chciales sie podzielic swoim projektem lecz takicj jest juz duzo :D
    Jednak ja wole uklady na termistorach poniewaz same dostosowuja obroty do temperatury.


    Przypomnij sobie twoje "dokonania" nie wiem jak Wy ale ja mam szczerze dość kąśliwych uwag i kręcenia nosem.Najlepiej jeszcze zrobić to na Uc
    i dodać wyświetlacz na którym by pisało ile obrotów wykonał wiatraczek
    od czasu pierwszego włączenia.Ja nie widzę problemu , konstrukcja może
    i prosta ale przecież związana z elektroniką, a jak się komuś nie podoba
    to niech się nie wypowiada , jeśli jego komentarze mają być o tym co ktoś lubi a co nie, i nie Tobie kolego oceniać kto robi lepsze/gorsze rzeczy i kto się uczy a kto jest wielkim fachowcem.Kol. Dowódca Armii popatrz na swoją "karierę" na Elce , niestety większość twoich postów jest dość pobieżnych
    i jakoś nijak nie widać w nich twojego "zawodowstwa".Jest takie mądre przysłowie , że zanim usuniesz z czyjegoś oka drzazgę to dobrze
    jest wpierw wyrzucić ze swojego belkę.

    Sam układ jest prosty i skuteczny - i o to właśnie chodzi.Do regulowania
    obrotów wentylatora nie jest koniecznie potrzebny stabilizator , gdyż
    wentylator nie podlega typowo zmiennym obciążeniom, a ew pulsowanie czy skoki napięcia nie są zbyt widoczne i zupełnie nie przeszkadzają.
    Należy tylko dobrać odp. tranzystor ażeby wytrzymał prąd który jest najbardziej uzależniony od mocy silnika, ew wrzucić na tranzystor jakiś sprytny radiatorek w miarę potrzeby.Ten sposób jest znany od dawna
    wystarczy poczytać jakąś książke w stylu "Adam słodowy -sam majsterkuję" aby się natknąć na taki prosty sposób regulacji obrotów
    miniaturowych silniczków małej mocy na prąd stały.


    Proszę Was nie czepiajcie się tak wszystkiego, ja sam powstrzymuję się
    od dłuższego czasu od kąśliwych komentarzy gdyż niszczą one czyjś zapał do pracy.Zresztą w tym wypadku nie widzę potrzeby krytykowania tego że
    ktoś zastosował znany i prosty sposób.Właśnie cała kreatywność i inteligencja w tym aby nie przekombinować i umieć zastosować to czy
    tamto w praktyce.

    Pozdrawiam
  • #22 4143381
    elektronik999
    Poziom 26  
    Posty: 1205
    Pomógł: 8
    Ocena: 85
    telemah napisał:


    Przypomnij sobie twoje "dokonania" nie wiem jak Wy ale ja mam szczerze dość kąśliwych uwag i kręcenia nosem.Najlepiej jeszcze zrobić to na Uc
    i dodać wyświetlacz na którym by pisało ile obrotów wykonał wiatraczek
    od czasu pierwszego włączenia.Ja nie widzę problemu , konstrukcja może
    i (...)

    Pozdrawiam

    Masz w 100% racji
  • #23 4144069
    legionus-infernus
    Poziom 11  
    Posty: 17
    Ocena: 1
    czy układ autora tematu można zastosować do silniczka z rotorem - też wiatraczek
  • #24 4157721
    uniok
    Poziom 13  
    Posty: 31
    Pomógł: 3
    proste, fajne i dziala. własnie tego mi brakowało w moim niecodziennym kompie:) dzieki
  • #25 4183975
    legionus-infernus
    Poziom 11  
    Posty: 17
    Ocena: 1
    Ponawiam pytanie!!! Czy mogę zastosować ten układ do silnika z rotorem????
  • #26 4185465
    telemah
    Poziom 27  
    Posty: 919
    Pomógł: 81
    Ocena: 62
    Możesz zastosować to do każdego miniaturowego silniczka
    zasilanego prądem stałym.Jednak musisz wiedzieć jaką moc ma ten twój silniczek , bo może się okazać że jego moc prekroczy moc którą może oddawać ten tranzystor , i wtedy pomimo nawet ogromnego radiatora , tranzystor odejdzie do krainy wiecznych łowów.Jeśli okaże się że ten tranzystor sobie nie poradzi , to wrzuć mocniejszy, tyle tylko że może się
    okazać że za dużo prądu będzie tracone w tranzystorze i przetwarzane na ciepło, wtedy warto pomyśleć o innym bardziej wydajnym układzie ....no chyba że nie szkoda Ci prądu a gratisowo zechcesz mieć niewielki grzejnik :D
  • #27 4186452
    legionus-infernus
    Poziom 11  
    Posty: 17
    Ocena: 1
    Silnik to 12v DC 0,6A ale nie stety nie spisałem jaką ma moc zanim go przykleiłem ;( i jest z wiatraczka do samochodu - takiego przyklejanego do szyby.
  • #28 5091420
    kondonja
    Poziom 11  
    Posty: 6
    Ocena: 2
    dowodca_armii napisał:
    Nie rozumiem jednej rzeczy - po co wrzucac na elektrode kolejny taki sam schemat - jest tego pelno.
    Co do autora - mysle ze sie dopiero uczysz i bardzo dobrze ze chciales sie podzielic swoim projektem lecz takicj jest juz duzo :D
    Jednak ja wole uklady na termistorach poniewaz same dostosowuja obroty do temperatury.

    A moge prosić o schemat z wykorzystaniem tego termistora, nie mam pojęcia jak to ma wyglądać.
    Z góry dzięki.
  • #29 5093044
    dowodca_armii
    Poziom 30  
    Posty: 1762
    Pomógł: 105
    Ocena: 63
    kondonja napisał:
    dowodca_armii napisał:
    Nie rozumiem jednej rzeczy - po co wrzucac na elektrode kolejny taki sam schemat - jest tego pelno.
    Co do autora - mysle ze sie dopiero uczysz i bardzo dobrze ze chciales sie podzielic swoim projektem lecz takicj jest juz duzo :D
    Jednak ja wole uklady na termistorach poniewaz same dostosowuja obroty do temperatury.

    A moge prosić o schemat z wykorzystaniem tego termistora, nie mam pojęcia jak to ma wyglądać.
    Z góry dzięki.


    Zobacz tutaj: https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic239174.html http://web.pertus.com.pl/~andyk/

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy prostego układu regulacji obrotów wentylatora zbudowanego z trzech elementów: tranzystora BD243C (lub zamiennie BD139), potencjometru 5k oraz rezystora 1,3k, zasilanego z zasilacza AT lub ATX. Układ działa jako wtórnik emiterowy, gdzie potencjometr reguluje napięcie bazy tranzystora, co pozwala na kontrolę napięcia i prądu na wentylatorze, a tym samym jego prędkości obrotowej. Żółty przewód wentylatora, służący do pomiaru prędkości (RPM), nie jest konieczny do działania układu. Wskazano, że układ jest prosty, skuteczny i bezawaryjny, stosowany z powodzeniem przez użytkowników. Poruszono kwestie doboru tranzystora do mocy obciążenia, zwłaszcza przy zastosowaniu do innych silników DC, np. wiertarek modelarskich, gdzie układ może nie zapewnić stabilnych obrotów ze względu na zmienny pobór mocy. Zasugerowano możliwość zastąpienia rezystora termistorem dla automatycznej regulacji obrotów w zależności od temperatury, jednak wymaga to innego schematu. Omówiono również zalety stosowania wtórnika emiterowego w celu zmniejszenia strat mocy na potencjometrze i poprawy efektywności sterowania. Pojawiły się pytania o zastosowanie układu do silników z rotorem oraz dyskusje na temat poprawności połączeń i bezpieczeństwa tranzystora. Wskazano, że układ nadaje się do miniaturowych silników DC o odpowiedniej mocy, a w przypadku większych obciążeń konieczne jest zastosowanie mocniejszych tranzystorów lub bardziej zaawansowanych układów sterujących.
Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
REKLAMA