logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

EL84 push-pull – pytania o połączenie katod, rezystory i symetryzację żarzenia

rosomak19 07 Mar 2026 15:41 450 9
  • #1 21856558
    rosomak19
    Poziom 23  
    Posty: 1081
    Pomógł: 2
    Ocena: 392
    Cześć

    Od jakiegoś czasu noszę się z zamiarem zrobienia trochę czegoś mocniejszego niż mój 2-watowiec na ECL86SE. Pierwszy zamysł był, aby skopiować układ końcówki mocy z B&O 608 na ECL85 (ja posiadam w zasobach PCL805). Niestety internety milczą na temat traf głośnikowych, szczególnie jakie jest Raa. Sądzę, że przy zasilaniu 300 V to będzie bardziej w okolicach 8 k omów. I tu wpadł kolejny pomysł, zamówię trafa o impedancji 8 k, i zobaczę, jakby to grało na tych PCL805 P-P, a jak będzie marnie, to chciałbym wykorzystać układ na EL84 push-pull. Znalazłem taki oto schemat i mam kilka pytań. O co chodzi z tym "y" na schemacie tam, gdzie jest połączenie katod pentod, czy to ma się łączyć z potencjometrem symetryzacji uzwojenia żarzenia? Czy lepiej dać pomiędzy katody potencjometr drutowy z 50 omów, i z suwaka na ten 130 omów, który można byłoby zmniejszyć do około 120 omów, ustawić równe prądy lamp? Tak samo, wstawić potencjometr i rezystor, zamiast rezystora 0,068 (680 k) zasilającego jedną z triod 12AU7, do poprawy symetryzacji obu połówek sygnału? Może ktoś poradzić, bo nie jestem aż takim znachorem od lamp.
    Załączniki:
    • EL84 push-pull – pytania o połączenie katod, rezystory i symetryzację żarzenia 646947870_10231898107142772_7049485523186172890_n.jpg (1.37 MB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #2 21856733
    Andrzej Maciejewski
    Poziom 21  
    Posty: 510
    Pomógł: 34
    Ocena: 63
    rosomak19 napisał:

    O co chodzi z tym "y" na schemacie tam, gdzie jest połączenie katod pentod, czy to ma się łączyć z potencjometrem symetryzacji uzwojenia żarzenia?

    Zasilanie żarzenia prądem przemiennym powoduje pojawianie się pasożytniczego przydźwięku (pojawia się poprzez pasożytniczą pojemność włókna żarzenia do katody). Podłączając y do suwaka potencjometru masz możliwość skompensowania tego przydźwięku, bo przydźwięki napięcia żarzenia z jednego x mają przeciwną fazę niż z drugiego x (można by na schemacie zaznaczyć je x' oraz x'').
    Największy wpływ na pasożytniczy przydźwięk ma żarzenie pierwszej lampy 6AU6
    Jeśli masz możliwość, to zasil to żarzenie z akumulatora 6V i zobaczysz różnicę.

    Podłączenie y do katod EL84 służy tylko do wstępnej polaryzacji.
    Błędnie zasugerowałeś się, że skoro podłączone do katod EL84 to symetryzuje prądy EL84. Nie symetryzuje, więcej, nie wpływu na prądy katod.
  • #3 21856900
    rosomak19
    Poziom 23  
    Posty: 1081
    Pomógł: 2
    Ocena: 392
    Tak przeglądam i są różne rozwiązania. Przykładowo, czy ma to jakiś znaczący wpływ, jeśli tak jak tutaj na schemacie, katody są połączone i przez wspólny rezystor bocznikowany kondensatorem jest połączony do masy? Czy jak katody są rozdzielone i każda ma swój rezystor połączony do masy bocznikowany kondensatorem ?
  • #4 21857049
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 8936
    Pomógł: 1668
    Ocena: 2998
    W lampowym wzmacniaczu push-pull (PP/PP) lepiej jest stosować oddzielne rezystory katodowe dla każdej lampy.Kompensuje to rozproszenie parametrów lamp, poprawia stabilność, zmniejsza zniekształcenia i wydłuża żywotność lamp.Jeśli jedna lampa zacznie "odchodzić" od parametrow, nie wpłynie to na tryb pracy drugiej. W przypadku wspólnego rezystora lampy należy dobrać z identycznymi parametrami, w przeciwnym razie jedna lampa będzie działać z przeciążeniem, a druga będzie działać z niedoobciazeniem.
  • #5 21857483
    Andrzej Maciejewski
    Poziom 21  
    Posty: 510
    Pomógł: 34
    Ocena: 63
    >>21856558

    Symetria lamp EL84 i stopni sterujących (I2AU7) to zawsze bonus.
    Jednak główną robotę utrzymania symetrii robi sprzężenie zwrotne z wtórnego uzwojenia trafa wyjściowego
    poprzez rezystor 5000 om na rezystor 100 om w katodzie 6AU6.
    Określa wzmocnienie całości na ok Uwej/Uwyj = 5000 /100=50
    Kondensator równoległy do 5000 om ogranicza górę przenoszonego pasma i zapewne zapobiega wzbudzeniu układu.
  • #6 21857744
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Posty: 48963
    Pomógł: 3205
    Ocena: 4228
    rosomak19 napisał:
    Niestety internety milczą na temat traf głośnikowych, szczególnie jakie jest Raa.

    Może już wiedza na ten temat zaczęła zanikać, zanim pojawił się Internet. Ale są książki.
    rosomak19 napisał:
    zamówię trafa o impedancji 8 k, i zobaczę

    A nie wiem, czy to jest określenie trafa - raczej potrzeba więcej parametrów.

    Transformator jest przeznaczony na określone napięcie i prąd przy określonym paśmie przenoszenia - ten sam transformator, jeśli ma działać przy niższej częstotliwości granicznej, będzie na niższe napięcie. Poza tym, musi mieć odpowiednią przekładnię - tu chyba chodzi o to, by przekładnia z impedancji głośnika 15Ω robiła 8kΩ, czyli uzwojenie pierwotne powinno mieć 23x więcej zwojów, niż wtórne - i przypuszczam, że tu chodzi o całe uzwojenie, od anody do anody.

    Tu może być jeszcze jedna sprawa: górna granica pasma, i pojemności pasożytnicza - ze względu na ujemne sprzężenie zwrotne z uzwojenia wtórnego obejmujące cały wzmacniacz. Jeśli transformator będzie zanadto różnić się od założeń projektanta, układ może się wzbudzać, taczej na wysokich częstotliwościach, bo w tym sprzężeniu zwrotnym pojawi się zbyt duże przesunięcie fazy. Zmiana opornika katodowego na dwa odrębne może zmniejszyć tendencję do wzbudzania się wzmacniacza.

    Aha, lampa EL84 jest w stanie przewodzić prąd około 140mA (Link) - to sporo, jak na impedancję obciążenia 8kΩ, i pewnie możliwości EL84 nie będą w pełni wykorzystane. Ze 4W może wyciągniesz.
  • #8 21858231
    CYRUS2
    Poziom 43  
    Posty: 17854
    Pomógł: 1234
    Ocena: 3494
    _jta_ napisał:

    Aha, lampa EL84 jest w stanie przewodzić prąd około 140mA (Link) - to sporo, jak na impedancję obciążenia 8kΩ, i pewnie możliwości EL84 nie będą w pełni wykorzystane. Ze 4W może wyciągniesz.
    Nie !
    W w/w linku podają 17W mocy.
  • #10 21858304
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Posty: 48963
    Pomógł: 3205
    Ocena: 4228
    CYRUS2 napisał:
    W w/w linku podają 17W mocy.

    Myślisz, że pomyliłem się z liczeniem mocy? Powiedzmy, że każda z lamp daje na anodzie amplitudę napięcia 200V, w sumie (bo to jest układ mostkowy) 400V; 400V²/(2*8kΩ)=10W, rzeczywiście więcej, ale nie 17W - na 17W potrzebna jest amplituda 260V z każdej lampy (520V w sumie), i do tego, ponieważ musi to być klasa A, prąd spoczynkowy 65mA - przy zasilaniu 300V (ale czy przy napięciu anodowym 40V da się wyciągnąć prąd 65mA?) to oznacza moc strat z samego prądu anody 19,5W - za dużo. Nawet 10W będzie problematyczne przy zasilaniu 250V: potrzebna jest amplituda prądu 50mA, 250V*50mA = 12,5W - wciąż za dużo.

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy budowy wzmacniacza mocy lampowego push-pull na lampach EL84, z zamiarem uzyskania większej mocy niż w dotychczasowym wzmacniaczu 2W na ECL86SE. Autor rozważał kopiowanie układu końcówki mocy z B&O 608 na lampy ECL85 lub PCL805, jednak brak danych o impedancji uzwojenia wtórnego transformatora głośnikowego (Raa) skłonił go do zamówienia transformatora o impedancji 8kΩ. W przypadku niezadowalających efektów planuje zastosować układ push-pull na EL84. Pojawiły się pytania dotyczące schematu: znaczenie oznaczenia "y" przy połączeniu katod pentod, które może odnosić się do potencjometru symetryzacji prądu żarzenia; możliwość zastosowania potencjometru drutowego 50Ω między katodami oraz regulacji rezystora 130Ω w celu wyrównania prądów lamp; a także zastąpienia rezystora 0,068Ω (680mΩ) potencjometrem i rezystorem w celu precyzyjnej regulacji. Dyskusja skupia się na optymalizacji symetryzacji prądów katodowych w układzie push-pull oraz doborze transformatora głośnikowego o odpowiedniej impedancji dla lamp EL84 i PCL805 przy zasilaniu około 300V.
REKLAMA