Jak zbudować prosty nadajnik AM na fale długie z elementów przewlekanych do odtwarzania dźwięku na lampowych odbiornikach w jednym pomieszczeniu?
Najprościej zbudować go na CD4060, bo łączy generator i dzielniki częstotliwości, a z kwarcem 10–18,432 MHz i odpowiednim podziałem można trafić w zakres fal średnich i długich; do tego da się dołożyć modulator z projektu EP albo z opisu z Instructables zamiast osobnego generatora tonu [#21709157][#21709475][#21709291] Alternatywnie można użyć XR2206, bo ma wejście AM na pinie 1, ale trzeba dodać polaryzację, separację i regulację głębokości modulacji [#21710175] Przy zasięgu 2–3 m największym ograniczeniem nie jest sama moc, tylko antena: 1,5 m drutu jest skrajnie nieefektywne na LW, więc lepiej zastosować antenę magnetyczną/ferrytową albo pętlę, ewentualnie antenę strojoną z cewką dopasowującą [#21713444][#21711515] Jeśli zostaje przebieg prostokątny z dzielników, trzeba go dobrze odfiltrować i najlepiej użyć liniowego wzmacniacza mocy, bo inaczej układ będzie silnie siać harmonicznymi [#21713379]
Witam. Chciałbym zbudować prosty, mały nadajnik AM o zasięgu kilku metrów (kilka odbiorników lampowych bez UKF w jednym pomieszczeniu). Kłopotliwe jest podłączanie każdego odbiornika do anteny czy też za każdym razem podłączanie wejść gramofonowych. Znalazłem sporo wątków o takowych nadajnikach, ale żaden bez potwierdzenia działania. Może ktoś z Kolegów ma schemat bądź sam zbudował taki nadajnik? Jedyne założenia projektu to elementy przewlekane oraz nadajnik musiałby nadawać na falach długich. Za wszelką pomoc i informację serdecznie dziękuję – pozdrawiam Forum!
Ten zestaw AVT wymaga rezonatora kwarcowego. Kwarce na częstotliwości fal długich nie występują w standardowej ofercie sprzedawców części. Czasem można trafić np. na jakieś upłynniane zapasy magazynowe z wojska. Trzeba się naszukać albo naczekać na pojawienie się oferty.
W książce "Proste radioodbiorniki" był schemat generatora modulowanego na zakres fal długich i średnich. Komuś tutaj przesyłałem ten schemat. Trzeba będzie dorobić wejście sygnału m.cz. przełączane na wbudowany generator albo zrezygnować z generatora. Układ nadajnika to generator LC.
Czy to nie jest właśnie schemat z #2? To była książka z cyklu "Biblioteka Młodego Technika", zbierającego artykuły, jakie ukazały się wcześniej w tym miesięczniku, w zbiory tematyczne. Cały (? - 29 książek) cykl dostępny jest w jednym archiwum tutaj.
Możliwe, że to samo. Koledzy wspominali, że odbiorniki z tej (mojej) książki pokazywały się w Młodym Techniku. W mojej książce był chyba trochę innych rysunek płytki drukowanej.
Pobrałem i sprawdziłem. Ten sam układ — schemat w książce jest minimalnie przerysowany (ten zespół cewek na wspólnym pręcie ferrytowym, żeby wszystkie cewki miały jednolicie u dołu kropkę określającą początek uzwojenia).
Witam i dziękuję za tak szybkie i konkretne odpowiedzi. Będąc szczerym, najbliższy sercu wydaje się być nadajnik z zestawu AVT, może udałoby się zmodyfikować układ tak, by nadawał na falach długich, poprzez modyfikację kwarcu oraz cewki? Pozdrawiam serdecznie!
Dodano po 3 [godziny] 58 [minuty]:
Dodatkowo dodam, iż sprawdziłem, że rezonator 32,768 kHz dostępny jest od ręki w lokalnym sklepie. Wątpię, czy zmiana samego kwarcu wystarczy (z 1 MHz na ten 32 kHz), chyba że jestem w błędzie i innych elementów nie muszę zmieniać. Pozdrawiam!
Od kiedy to kwarców na LW zabrakło? Fale długie zaczynają się od 30 kHz. Nawet kwarc zegarkowy 32,768 kHz można użyć.
Paweł JotJot napisał:
rezonator 32,768 kHz dostępny jest od ręki w lokalnym sklepie
Fale długie (kilometrowe) zaczynają się od 30 kHz w podręczniku i Wikipedii, a na skali odbiorników radiofonicznych od około 150 kHz. Dla kwarcu 32,768 kHz generator przebiegu z założenia sinusoidalnego (zawsze będą jakieś zniekształcenia) nie będzie miał zbyt silnych harmonicznych (tutaj interesują nas piąta, szósta, siódma i ósma — prawdopodobnie im wyższa, tym słabsza). Trzeba by obwodem rezonansowym (zamiast cewki L2), nastrojonym do wybranej harmonicznej, wyselekcjonować ją i dodatkowo wzmocnić w kolejnym stopniu. Układ więc robi się bardziej skomplikowany. Ponadto w układzie Janeczka trzeba jeszcze zadbać o zewnętrzny przebieg modulujący, bo nie ma generatora 1 kHz obecnego w układzie Zalota.
Tak, przy standardowych kwarcach 10-20 MHz i przy podziale przez 64 trafia się w częstotliwości radiofonii długofalowej:
Najfajniejsze są te dwa kwarce zaznaczone na grubo, bo częstotliwości nośne trafiają w raster 9 kHz przyjęty dla fal długich. Można też próbować wykorzystać dostępne typowe kwarce z zakresu 1-9 MHz i użyć dzielników przez 32 bądź 16, żeby trafić w radiofoniczny podzakres fal długich.
Ale... Generator nośnej dostarcza przebiegu prostokątnego, który jest następnie jeszcze wzmacniany przez tranzystor Q1. Ten filtr dolnoprzepustowy (od C4 w prawo, elementy podane w bardzo szerokim zakresie - jak je dobrać bez sprzętu pomiarowego?) będzie dalece niewystarczający i układ będzie tragicznie siać harmonicznymi. Prawdopodobnie momentalnie pojawią się "zadowoleni" sąsiedzi. Trzeba by dla wybranej częstotliwości nośnej wyliczyć filtr, który będzie mieć więcej niż jedną sekcję π (pi). A potem go uczciwie zestroić.
Tylko że sercu kolegi @Paweł JotJot najbliższe są najprostsze układy, a tu trzeba się jednak trochę namęczyć i mieć trochę sprzętu...
Witam, chyba udało mi się odnaleść najciekawszy i najskuteczniejszy układ, który jest możliwy ro wykonania w domowym zaciszu, bez spechalizowanego sprzętu. Zostawiam link dla innych zainteresowanych- z opisu zawartego w projekcie, jest on bardzo fajnym projektem, choć poznam i waszą opinię- Pozdrawiam.
Nadajnik AM | EP.com.pl https://share.google/4TMYWvrqQ2lxNEzPu
Możesz "skrzyżować" projekty ze sobą. Generator z projektu nr 1 spośród zaproponowanych przez kolegę @M.Konopka (ten blok z układem CD4060) - jeden układ scalony będący równocześnie generatorem i dzielnikiem częstotliwości zamiast dwóch. I stąd wyprowadzić sygnał do filtru dolnoprzepustowego z układu z EP na prawo od JP1.
W układzie z EP nie masz źródła sygnału akustycznego. Jeśli wystarczy Ci ton o częstotliwości akustycznej, to możesz go pobrać z dalszego podziału na układzie CD4060 i również poddać filtracji dolnoprzepustowej na układzie RC (kalkulatory filtrów RC dostępne w sieci; tylko R powinien być co najmniej o rząd wielkości mniejszy od rezystancji potencjometru na wejściu audio, żeby potencjometr zanadto nie obciążał filtru). Np. taki kwarc i podział:
Ton 400 Hz jest znacznie przyjemniejszy (mniej piskliwy) niż typowy ton 1 kHz stosowany w testowaniu torów audio. Najlepszy byłby kwarc 7,2 MHz - mógłbyś wtedy stroić instrumenty muzyczne https://pl.wikipedia.org/wiki/A%C2%B9 za pomocą swojego nadajnika i swoich odbiorników lampowych tworzących razem kamerton - ale zagłuszysz wtedy Warszawę I na falach długich...
Swoją drogą część multimetrów ma na pokładzie miernik częstotliwości, więc ze stopnia dalekiego podziału (na częstotliwościach akustycznych) można łatwo wyznaczyć częstotliwość nośną podczas strojenia generatora (jakimś trymerem zamiast stałego kondensatora przy kwarcu).
Wotaj- zależy mi na podaniu własnego sygnału audio na ten transmiter. Projekt ma na celu ułatwienie życia posiadacza kilku odbiorników z okresu międzywojennego, z słabymi możliwościami wystawienia anteny za okno/balkon (mieszkanie w bloku). Także głównie chodzi o podanie dzwięku na takowy transmiter, i swobodne słuchanie na wybranym sprzęcie. Znaleziony przezemnie transmiter daje możliwość wyboru kilku pozycjii na skali, na falach długich i średnich- co jest ideałem w moim mniemaniu. Pozdrawiam
No to możesz wybrać którykolwiek z dostępnych w sklepie kwarców, który wraz z odpowiednim stopniem podziału da nośną w paśmie radiofonii długofalowej oraz średniofalowej. Moim zdaniem warto te dwa projekty „skrzyżować”, nawet jeśli nie korzysta się z tonu akustycznego do modulacji. Układ CD4060 w jednej obudowie realizuje funkcję dwóch układów na schemacie z EP.
Fale średnie od 522 kHz do 1611 kHz i długie od 144 kHz do 288 kHz; jakiś kwarc dobierzesz.
Tu jest modulator od kolegi @M.Konopkahttps://www.instructables.com/AM-Transmitter-Modulator-for-Long-Wave-LW/ — w nim jest generator kwarcowy wraz z blokiem dzielników częstotliwości na jednym układzie scalonym CD4060 — prościej i zajmuje mniej miejsca. I ma jeszcze jedną kolosalną zaletę - możliwość dostrojenia częstotliwości kwarcu trymerem, do tego jeszcze przyłączonym jednym wyprowadzeniem do masy.
Kwarcem z przedziału 10 MHz–18,432 MHz pokryjesz zarówno zakres średniofalowy (podział przez 16), jak i długofalowy (podział przez 64). Kilka kwarców to będzie kilka par częstotliwości ŚR/DŁ.
>>21709249 Też ciekawy i też do skrzyżowania z porządniejszym generatorem nośnej. Tutaj jest generator kwarcowy na inwerterze i podział częstotliwości przez 4. Czyli do użycia bardziej na falach średnich, ewentualnie na długich z kwarcem 1 MHz (do dostania, chociaż rzadziej i sporo drożej) bądź rezonatorem ceramicznym 960 kHz. Można też zrezygnować z jednego stopnia podziału przez 2 - są w ofertach sklepów internetowych rezonatory ceramiczne 375-480 kHz. Układ nie jest szerokopasmowy - ma strojony obwód rezonansowy w kolektorze TR2.
No i jest w układzie generator tonu akustycznego i wzmacniacz dla zewnętrznego źródła sygnału akustycznego jako przełączane źródła sygnału modulującego. Skoro chcesz podać własny sygnał, to konstrukcja się upraszcza.
Też ciekawa konstrukcja. Ja jednak pozostane przy użyciu układu z mojego linku, wykorzystując CD4069 oraz CD4024- moim zdaniem to chyba najlepszy i najkorzystniejszy układ, układy bez problemu do zdobycia, kwarc 4mhz również, reszta elementów to już tak zwany pikuś Ja raczej nic nie będe w nim przerabiał, i stworze go takim, jak konstruktor go wymyślił- ale dziękuje z Pańskie zaangarzowanie- ogromny szacunek za posiadaną wiedzę. Pozdrawiam
Moderowany przez c2h5oh:
Kwarc 4 miliherce nie zadziała. Spróbuj z kwarcem 4 megaherce .
Jasne! Tylko że to nie będą wtedy fale długie, które były w założeniach na początku wątku. Ale z drugiej strony, im krótsze fale, tym mniejszy kłopot z wymiarami i masą anteny. Ja bym mimo wszystko pomyślał o lepszej filtracji sygnału nośnego, bo jedyny w układzie obwód rezonansowy ma jeszcze dodatkowo pogorszoną dobroć przez równoległy opornik. Ale żeby to sprawdzić, przydałby się oscyloskop i namiastka analizatora widma w postaci modułu USB z odbiornikiem SDR (nawet takim do odbioru TV, niekoniecznie oryginalnym RTL-SDR). Fale średnie są też bezpieczniejsze z punktu widzenia emisji zakłóceń, bo mało kto w Polsce słucha na nich radia; raczej jak nie na UKF, to już tylko Warszawy I na falach długich.
Powodzenia!
Moderowany przez c2h5oh:
Regulamin punkt 3.1.11. Publikowanie wpisów... zawierających szkodliwe porady...
To, że ktoś nie słucha na falach średnich nie znaczy, że można tam produkować zakłócenia i przeszkadzać w pracy innym.
Trochę nie rozumiem, czemu to nie są takie fale długie jak z założenia na początku tematu - w moim rozumieniu podane wartości wartości znajdują się już na skali radiowej.
Zamiast CD4069+CD4024 można użyć CD4060 - on jest dostosowany do podłączenia kwarcu. A można i bez kwarcu - przy niskich częstotliwościach nie trzeba mieć bardzo stabilnego generatora, jakkolwiek dobrze jest przewidzieć, jaką wygeneruje częstotliwość.
CD4060 zawiera generator i dzielnik częstotliwości, ma wyjścia z dzielenia przez 16, 32, 64, 128, 256, 512, 1024, 4096, 8192, 32768. Z kwarcem 4 MHz i dzieleniem przez 16 dostaniesz 250 kHz, z dzieleniem przez 32 dostaniesz 125 kHz (oj, to już poniżej zakresu odbiorników - typowy zakres fal długich w zwykłym odbiorniku to od 150 do 280 kHz; Warszawa I nadaje na 225 kHz).
Duże znaczenie będzie miała antena - przy 250 kHz dla odległości poniżej około 100 metrów masz strefę bliską, gdzie dominuje sprzężenie anten, a nie fale, na które nie ma dość miejsca, by się rozwinęły (na to przy 250 kHz trzeba setek metrów; odległość około 190 metrów uważa się za strefę pośrednią, gdzie sprzężenie anten daje wkład porównywalny do fali). Krótki kawałek drutu będzie miał dużą impedancję - standardowa antena ćwierćfalowa dla 250 kHz powinna mieć wysokość 300 metrów, co raczej jest niewykonalne. Aha, w strefie bliskiej konstrukcja budynku (zwłaszcza, jak jest żelbetowa) może bardzo przeszkadzać w odbiorze.
Ten układ z https://ep.com.pl/projekty/miniprojekty/11310-nadajnik-am nie da na wyjściu sygnału większego niż około 2 Vskut. Z małą anteną moc będzie poniżej 1 mW, w odległości 10 metrów sygnał będzie słabszy niż Warszawy I z setek km.
A ci posiadacze odbiorników nie mogą odbierać Warszawy I?
Po namowach kolegów scaliłem w warunkach bardzo polowych dwa schematy - w moim mniemaniu najkorzystniej wypadałaby taka konfiguracja. Proszę o ewentualne uwagi. Pozdrawiam.
✨ Dyskusja dotyczy budowy prostego nadajnika AM na fale długie z elementów przewlekanych, o zasięgu kilku metrów, do zasilania lampowych odbiorników bez UKF w pomieszczeniu. Wskazano różne rozwiązania, m.in. zestaw AVT na fale średnie z montażem powierzchniowym, który wymaga kwarcu, jednak kwarce na fale długie są rzadko dostępne i trudne do zdobycia. Proponowano wykorzystanie generatora LC z książki "Proste radioodbiorniki" lub generatora kwarcowego z układem CD4060, który łączy funkcję generatora i dzielnika częstotliwości, umożliwiając dostrojenie częstotliwości nośnej w zakresie fal długich i średnich. Dyskutowano o problemach z harmonicznymi sygnału prostokątnego i konieczności filtracji dolnoprzepustowej, aby ograniczyć zakłócenia. Poruszono temat modulacji sygnału audio, z możliwością podania własnego sygnału przez wejście modulacyjne, oraz regulacji głębokości modulacji za pomocą potencjometru. Wskazano na trudności z anteną dla fal długich ze względu na dużą długość fali i konieczność stosowania obwodów rezonansowych LC do dopasowania. Zaproponowano także alternatywne generatory, takie jak XR2206 i ICL8038, z wbudowaną modulacją AM, choć wymagające dodatkowej stabilizacji i filtracji. Autor ostatecznie zdecydował się na układ z CD4069 i CD4024, z kwarcem 4 MHz, z możliwością regulacji częstotliwości wieloobrotowym potencjometrem, pozostawiając kwestię anteny do dalszej dyskusji. Podkreślono, że dla krótkiego zasięgu (2-3 m) moc wyjściowa i prostota układu są wystarczające, ale należy zwrócić uwagę na jakość sygnału i ograniczenie zakłóceń harmonicznych. Wygenerowane przez model językowy.
- ale zagłuszysz wtedy Warszawę I na falach długich...
.
