LG 920218
ECHO TAŚMOWE MONO
Założenia wstępne.
Spotyka się różne rozwiązania elektronicznego opóźniania dźwięku, efektu echa; – od wykorzystywania wielkich (długich) pomieszczeń z głośnikami i mikrofonami, poprzez rury propagujące dźwięk, skomplikowane układy czysto elektroniczne analogowe i cyfrowe, aż po wielogłowicowe systemy taśmowe (magnetofonowe). I właśnie takie rozwiązanie przedstawiam poniżej.
Celem sprawdzenia działania prototypu, zasadnym może być częściowe wykorzystanie mechaniki – silnik, napęd ciągnący taśmę, sprzęgła, itd. - starego magnetofonu szpulowego, np. ZK140T. W układach fabrycznych stosuje się taśmę bez końca (sklejony początek z końcem), jednak przy małej długości obwodu takiej taśmy jej zużycie jest błyskawiczne, poza tym miejsce sklejenia jest słyszalne podczas przechodzenia przez głowice odtwarzające (stuk). Mimo największej staranności wykonania połączenia. Najlepiej więc stosować standardowe krążki 120 min. używane w magnetofonach szpulowych. Po „wykręceniu się” krążka, wystarczy go przełożyć na lewą rolkę odwijającą.
Przedstawiona konstrukcja charakteryzuje się maksymalną prostotą wykonania – tak mechanicznie, jak i elektronicznie. Z uwagi na liczbę nieruchomych głowic odtwarzających GO1 – GO3 zbyteczna jest jakakolwiek regulacja mechaniczna (regulowane, przesuwane głowice, zmiana prędkości przesuwu taśmy, itp.). Potencjometry R1÷R3 pozwalają ustawiać poziom sygnału zwrotnego niezależnie dla każdej głowicy i w połączeniu z również niezależną regulacją poziomu sygnału wyjściowego W1÷W3, daje to praktycznie nieograniczone możliwości brzmieniowe efektu echa.
Jeżeli odległość ltime między głowicą nagrywającą GN a ostatnią głowicą odtwarzającą GO3 będzie wynosić 9,5 cm, to przy standardowej prędkości przesuwu taśmy TAPE wynoszącej 9,5 cm/s, daje to maksymalne opóźnienie 1 sek.. To dużo jak na amatorski efekt tego typu,
Głowica kasująca GK zasilana jest f≈100kHz z klasycznego, stosowanego w układach fabrycznych generatora, który jest również generatorem podkładu dla głowicy nagrywającej GN. Wartość prądu podkładu można regulować rezystorem nastawnym 22kΩ, aż do uzyskania minimum zniekształceń i szumów zapisu.
W układzie zastosowano klasyczne, nisko szumiące wzmacniacze operacyjne TL071 i uniwersalny, „przemysłowy” układ TL081 w torze głowicy GN. Zasilanie symetryczne ±12V, z dobrze odfiltrowaną składową zmienną (zasilacza nie pokazano, z uwagi na oczywistość jego istnienia i standardową konstrukcję). Wszystkie kondensatory elektrolityczne tantalowe.
Przy uzyciu dobrych głowic GN i GO, można uzyskać szerokie pasmo przenoszenia, rzędu 50Hz÷14kHz i małe (do -60dB), praktycznie niesłyszalne szumy. Nic też nie stoi na przeszkodzie, by zbudować ten układ w wersji stereo, jednak trzeba wtedy „zdublować” elektronikę i stosować głowice 2 śladowe. Odległości między głowicami:
GK do GN – nie ma znaczenia.
GN do GO1≈5cm,
GN do GO2≈7cm,
GN do GO3≈9cm,
Mechaniczny układ aż 5-ciu głowic i koniecznych wtedy minimum 6 kołków (rolek) prowadzących taśmę, daje w sumie duże opory przesuwu taśmy - może to powodować szybkie jej zużywanie, dlatego też jakość wykonania tych rolek musi być odpowiednio duża (gładkości), a ich sposób rozmieszczenia minimalizować opory tarcia.
Można też zrezygnować np.: z GO2, ale będzie to skutkować mniejszymi możliwościami brzmieniowymi efektu echa, choć i tak, nawet okrojony do 2 głowic odtwarzających układ, bije brzmieniowo na głowę rozwiązania pozostałe. W sumie, przy dostępie do dobrze wyposażonego zakładu mechaniki precyzyjnej, można dość tanio zbudować profesjonalne urządzenie pogłosowe o wielkich możliwościach brzmieniowych i dobrym paśmie przetwarzania.
UWAGA ! - Układ z różnych powodów nie wykonany, a więc nie sprawdzony.
ECHO TAŚMOWE MONO
Założenia wstępne.
Spotyka się różne rozwiązania elektronicznego opóźniania dźwięku, efektu echa; – od wykorzystywania wielkich (długich) pomieszczeń z głośnikami i mikrofonami, poprzez rury propagujące dźwięk, skomplikowane układy czysto elektroniczne analogowe i cyfrowe, aż po wielogłowicowe systemy taśmowe (magnetofonowe). I właśnie takie rozwiązanie przedstawiam poniżej.
Celem sprawdzenia działania prototypu, zasadnym może być częściowe wykorzystanie mechaniki – silnik, napęd ciągnący taśmę, sprzęgła, itd. - starego magnetofonu szpulowego, np. ZK140T. W układach fabrycznych stosuje się taśmę bez końca (sklejony początek z końcem), jednak przy małej długości obwodu takiej taśmy jej zużycie jest błyskawiczne, poza tym miejsce sklejenia jest słyszalne podczas przechodzenia przez głowice odtwarzające (stuk). Mimo największej staranności wykonania połączenia. Najlepiej więc stosować standardowe krążki 120 min. używane w magnetofonach szpulowych. Po „wykręceniu się” krążka, wystarczy go przełożyć na lewą rolkę odwijającą.
Przedstawiona konstrukcja charakteryzuje się maksymalną prostotą wykonania – tak mechanicznie, jak i elektronicznie. Z uwagi na liczbę nieruchomych głowic odtwarzających GO1 – GO3 zbyteczna jest jakakolwiek regulacja mechaniczna (regulowane, przesuwane głowice, zmiana prędkości przesuwu taśmy, itp.). Potencjometry R1÷R3 pozwalają ustawiać poziom sygnału zwrotnego niezależnie dla każdej głowicy i w połączeniu z również niezależną regulacją poziomu sygnału wyjściowego W1÷W3, daje to praktycznie nieograniczone możliwości brzmieniowe efektu echa.
Jeżeli odległość ltime między głowicą nagrywającą GN a ostatnią głowicą odtwarzającą GO3 będzie wynosić 9,5 cm, to przy standardowej prędkości przesuwu taśmy TAPE wynoszącej 9,5 cm/s, daje to maksymalne opóźnienie 1 sek.. To dużo jak na amatorski efekt tego typu,
Głowica kasująca GK zasilana jest f≈100kHz z klasycznego, stosowanego w układach fabrycznych generatora, który jest również generatorem podkładu dla głowicy nagrywającej GN. Wartość prądu podkładu można regulować rezystorem nastawnym 22kΩ, aż do uzyskania minimum zniekształceń i szumów zapisu.
W układzie zastosowano klasyczne, nisko szumiące wzmacniacze operacyjne TL071 i uniwersalny, „przemysłowy” układ TL081 w torze głowicy GN. Zasilanie symetryczne ±12V, z dobrze odfiltrowaną składową zmienną (zasilacza nie pokazano, z uwagi na oczywistość jego istnienia i standardową konstrukcję). Wszystkie kondensatory elektrolityczne tantalowe.
Przy uzyciu dobrych głowic GN i GO, można uzyskać szerokie pasmo przenoszenia, rzędu 50Hz÷14kHz i małe (do -60dB), praktycznie niesłyszalne szumy. Nic też nie stoi na przeszkodzie, by zbudować ten układ w wersji stereo, jednak trzeba wtedy „zdublować” elektronikę i stosować głowice 2 śladowe. Odległości między głowicami:
GK do GN – nie ma znaczenia.
GN do GO1≈5cm,
GN do GO2≈7cm,
GN do GO3≈9cm,
Mechaniczny układ aż 5-ciu głowic i koniecznych wtedy minimum 6 kołków (rolek) prowadzących taśmę, daje w sumie duże opory przesuwu taśmy - może to powodować szybkie jej zużywanie, dlatego też jakość wykonania tych rolek musi być odpowiednio duża (gładkości), a ich sposób rozmieszczenia minimalizować opory tarcia.
Można też zrezygnować np.: z GO2, ale będzie to skutkować mniejszymi możliwościami brzmieniowymi efektu echa, choć i tak, nawet okrojony do 2 głowic odtwarzających układ, bije brzmieniowo na głowę rozwiązania pozostałe. W sumie, przy dostępie do dobrze wyposażonego zakładu mechaniki precyzyjnej, można dość tanio zbudować profesjonalne urządzenie pogłosowe o wielkich możliwościach brzmieniowych i dobrym paśmie przetwarzania.
UWAGA ! - Układ z różnych powodów nie wykonany, a więc nie sprawdzony.

