Dlaczego za PRL rozmowy telefoniczne były złej jakości?

Słyszałem że za komuny jakość rozmów telefonicznych była tak niska że trzeba było krzyczeć do telefonu żeby druga strona mogła coś usłyszeć. Z czego wynikał ten problem - brak wzmacniaczy na liniach? Czy podobne problemy występowały w innych krajach?

Nie było tak źle, chociaż czasami były problemy po zestawienia połączenia. Zauważ, że nie było czegoś takiego jak światłowód, w centralach wybieraki były na stykach mechanicznych, a i kable miedziane niejednokrotnie różnej jakości. Połączenie żył na skrętkę też powodowały straty, ale czasy były za to fajne.

Czy jak komuna upadła to jakość infrastruktury została poprawiona? Pamiętam że jak byłem dzieckiem to korzystałem często z telefonu stacjonarnego w Warszawie i nie trzeba było krzyczeć.

Z czasem na pewno zaczęli poprawić infrastrukturę kablową, ale są lepszej jakości urządzenia, filtry, wzmacniacze (mniejszy szum) i jakość jest lepsza. Nie wiem czy jeszcze gdzieś są centrale telefoniczne gdzie połączenia są zestawiane na stykach mechanicznych. Ostatnio na centrali telefonicznej byłem w 1989 roku to trochę się zmieniło. Chociaż i dzisiaj jest jeszcze masę tras kablowych z lat 70-80 tych i to chodzi.

c921575 napisał:

Słyszałem że za komuny jakość rozmów telefonicznych była tak niska że trzeba było krzyczeć do telefonu żeby druga strona mogła coś usłyszeć. Z czego wynikał ten problem - brak wzmacniaczy na liniach? Czy podobne problemy występowały w innych krajach?

Na początek, to tak na prawdę, to u nas ,,komuny' nie było. Co do jakości połączeń, to warto zadać pytanie: o jaki okres chodzi Nie zapominaj, że ta wredna ,,komuna" musiała po zniszczeniach wojennych odbudować telekomunikację praktycznie od zera. Przykładem może być Warszawa, gdzie działania wojenne ( czytaj powstanie) doprowadziły do tego, że cała infrastruktura telekomunikacyjna była kompletnie zniszczona. Telekomunikacja analogowa, a taka była, miała swoje prawa i ni jak nie da się porównać do obecnej. Jedno Ci powiem, że połączenia telefoniczne pomiędzy abonentami w obrębie jednej, czy też kilku central były lepszej jakości niż obecnie, a to z powodu braku kompresji głosu. Większy problemem od jakości, był nagminny brak wolnych łączy ( kanałów) w relacjach MM.

madamsz1 napisał:

Nie było tak źle, chociaż czasami były problemy po zestawienia połączenia. Zauważ, że nie było czegoś takiego jak światłowód, w centralach wybieraki były na stykach mechanicznych, a i kable miedziane niejednokrotnie różnej jakości. Połączenie żył na skrętkę też powodowały straty, ale czasy były za to fajne.

Było w PRL coś takiego jak światłowód, co prawda początki, ale było, ze światłowodem było podobnie jak będzie z opracowanym "grafen", Polacy wymyślili, a kto inny wprowadził na skalę światową. W Łodzi był drugi po poznaniu światłowód, łącząc trzy centrale na Dąbrowie [jeden obiekt] z centralą na Retkini, 120 kanałów. Jak padł, co się bardzo rzadko zdarzało, to połączenia szły przez ACMM.
"Połączenie żył na skrętkę też powodowały straty."
Gdyby były lutowane było by inaczej, wykonałem połączenia lutowane na kablach na trasie do mojego domu.
Później były zamienione na skocz-loki.
"ale czasy były za to fajne." i tu trzeba przyznać rację.

krzysiozak napisał:

... W Łodzi był drugi po poznaniu światłowód, łącząc trzy centrale na Dąbrowie [jeden obiekt] z centralą na Retkini, 120 kanałów. Jak padł, co się bardzo rzadko zdarzało, to połączenia szły przez ACMM...

Małe sprostowanie. Pierwszy światłowód został ułożony w 1979r nie w Poznaniu a w Lublinie i miał aż 2,5 km łączący dwie centrale miejskie. Drugi kabel uruchomiono faktycznie w Łodzi ale dopiero w 1982 roku o długość 5 km.

Odpowiem tak łącza i sprzęt w nich był prymitywny, w PRL były testowane te łącza przez dyżurnych central telefonicznych. Obecnie łącza są testowane i sprawdzane przez "roboty". I jest to robione o wiele częściej. Teraz zdarza się słyszalność w jedną stronę ale dużo rzadziej niż kiedyś.
Może koledzy opowiedzą jak są testowane łącza bo ja zostałem jeszcze w czasach PRL. I wiadomości moje są szczątkowe. Mogę opowiedzieć ja kto było za PRL.

Główną przyczyną złej jakości - zniekształceniami dźwięku były powszechnie stosowane mikrofony węglowe.
Słuchawki elektromagnetyczne w następnej kolejności.

krzysiozak napisał:

Było w PRL coś takiego jak światłowód, co prawda początki, ale było (...).W Łodzi był drugi po poznaniu światłowód, łącząc trzy centrale na Dąbrowie [jeden obiekt] z centralą na Retkini, 120 kanałów. Jak padł, co się bardzo rzadko zdarzało, to połączenia szły przez ACMM.

Możesz coś więcej napisać na ten temat?

Jakiego typu były połączone centrale za pomocą światłowodu. Było to 120 kanałów cyfrowych? Jeśli tak to musiał być zastosowany jakiś przetwornik analogowo cyfrowy i cyfrowo analogowy. Jaki był to przetwornik, na jakich podzespołach wykonany.

W jaki sposób było to łącze testowane przez dyżurnego centrali?

W razie uszkodzenia światłowodu to automatycznie połączenia szły przez ACMM?

Słyszałem ,że w tych czasach były zastosowane światłowody ale nie znałem jak było zrealizowane od strony technicznej i przez to się tym zainteresowałem.

Grzegorz740 napisał:

krzysiozak napisał:

Było w PRL coś takiego jak światłowód, co prawda początki, ale było (...).W Łodzi był drugi po poznaniu światłowód, łącząc trzy centrale na Dąbrowie [jeden obiekt] z centralą na Retkini, 120 kanałów. Jak padł, co się bardzo rzadko zdarzało, to połączenia szły przez ACMM.

Możesz coś więcej napisać na ten temat?

Jakiego typu były połączone centrale za pomocą światłowodu. Było to 120 kanałów cyfrowych? Jeśli tak to musiał być zastosowany jakiś przetwornik analogowo cyfrowy i cyfrowo analogowy. Jaki był to przetwornik, na jakich podzespołach wykonany.

W jaki sposób było to łącze testowane przez dyżurnego centrali?

W razie uszkodzenia światłowodu to automatycznie połączenia szły przez ACMM?

Słyszałem ,że w tych czasach były zastosowane światłowody ale nie znałem jak było zrealizowane od strony technicznej i przez to się tym zainteresowałem.

Z jednej strony była centrala PENTACONTA 120 kanałów na osiedlu Retkinia, z drugiej stony były trzy centrale, podziału ilościowego nie pamiętam, ale było po wielokrotność po 30 kanałów, i były to centrale PENTACONTA, K-66, i E-10.
Przetwornikiem była krotnica.

Testowanie polegało, że w nocy jak był minimalny ruch lub wcale dyżurny kołkami blokował łącza zostawiając jeden kanał i telefonował na automatycznego abonenta w odległej centrali po jego zgłoszeniu rozłączał się i sprawdzał następne łącze. Lub po kablach miedzy centralami brał sygnał z odległej centrali i zestawiał połączenie. Była taka zasada że każda centrala sprawdza swoje Łącza i kanały wychodzące.

Z tym ACMM było tak tylko na naszej Centrali, Sam tak przystosowałem przeliczniki że jakikolwiek kierunek padł [oprócz ACMM] był kierowany drugą drogą wyboru. Kiedyś wyszła afera, po zainstalowaniu bilingu, była burza i padło kilka kierunków i przełączyły się na ACMM, A na ACMM burza zniszczyła taryfikator, tak że wysyłał po kilka impulsów taryfikacji w ciągu sekundy na wszystkie połączenia jakie szły przez ACMM. I wyobraźcie sobie zdziwienie obsługi naszej centrali jak zobaczyli po kilkaset impulsów taryfikacyjnych za połączenia lokalne [te które szły tranzytem przez ACMM]. Ale w tedy wydało się co zrobiłem na przelicznikach, to było nie oficjalnie. Przyszło polecenie na wszystkie CA PENTACONTA żeby zrobić drugą drogę wyboru w przypadku awarii centrali. Zrobiłem coś czego nie przewidzieli projektanci, i musieli pójść w moje tropy, Może nie zdawali sobie sprawy że taka możliwość była.
Druga droga wyboru była też jak na danym kierunku były wszystkie kanały zajęte przez abonentów. Za to na każdym kierunku odpowiadał jeden przekaźnik w każdym przeliczniku.

Dodano po 5 [godziny] 33 [minuty]:


Gdy pracując zakupiłem multimetr, bawiłem się nim na centrali wyszukując różne usterki, jedną z nich była przerwa po jednej żyle w torze rozmownym, okazało się że jedna pani [kartka kto montował translacje] robiła systematycznie jeden i ten sam błąd podczas montażu translacji. Był to taki błąd trudny do wykrycia przez urządzenia testujące zarówno w fabryce jak i na centrali telefonicznej. Postanowiłem mierzyć poziom sygnału i okazało się że niektóre translacje przychodzące mają o połowę zaniżony sygnał toru rozmównego. Ponieważ przewody od tego toru znalazły się nie na tych stykach tego przekaźnika co powinny. Znalazłem jedną taką usterkę, a potem już bez pomiarów wszystkie translacje sprawdzając pod tym kontem, z 500 translacji w połowie sprawnych było ich kilkanaście.

PENTACONTA, to już było coś, pamiętam jeszcze całe centrale na wybierakach unoszących to był sprzęt i hałas . A zabawy przy tym podczas czyszczenia styków i rozbierania

krzysiozak napisał:

Gdy pracując zakupiłem multimetr, bawiłem się nim na centrali wyszukując różne usterki, jedną z nich była przerwa po jednej żyle w torze rozmownym, okazało się że jedna pani [kartka kto montował translacje] robiła systematycznie jeden i ten sam błąd podczas montażu translacji. Był to taki błąd trudny do wykrycia przez urządzenia testujące zarówno w fabryce jak i na centrali telefonicznej. Postanowiłem mierzyć poziom sygnału i okazało się że niektóre translacje przychodzące mają o połowę zaniżony sygnał toru rozmównego. Ponieważ przewody od tego toru znalazły się nie na tych stykach tego przekaźnika co powinny. Znalazłem jedną taką usterkę, a potem już bez pomiarów wszystkie translacje sprawdzając pod tym kontem, z 500 translacji w połowie sprawnych było ich kilkanaście.

Pamiętasz co to za multimetr sobie kupiłeś? Multimetr miał funkcję do pomiaru poziomu sygnału w decybelach i na tej podstawie pomiaru stwierdziłeś zaniżony poziom sygnału? Czy inną metodą wykryłeś zaniżony poziom sygnału.

Jak była ta usterka to nie było możliwości zestawienia prawidłowo połączenia, rozmowy?

Dzięki za wyjaśnienie.

Jesteś a raczej byłeś mistrzem i fachowcem od centrali PENTACONTA. Dokonywać przeróbek czy wykryć usterkę za pomocą multimetru to mało kto by potrafił.

madamsz1 napisał:

PENTACONTA, to już było coś, pamiętam jeszcze całe centrale na wybierakach unoszących to był sprzęt ..

Może coś więcej o centralach z wybierakach unoszonych

Grzegorz740 napisał:

Jesteś a raczej byłeś mistrzem i fachowcem od centrali PENTACONTA. Dokonywać przeróbek czy wykryć usterkę za pomocą multimetru to mało kto by potrafił.

Mistrzem nie byłem, połączyłem hobby z pracą, Elektryką się interesowałem od momentu owinięcia gwoździa drutem i podłączeniu do płaskiej baterii, później szkoła zasadnicza Łączności, technikum, i wojska Łączności, w wojsku byłem na dwie kompanie jedyny z takim wykształceniem, podczas wypełniania papierów do MON napisałem że chcę do Łączności.
Multimetr posiadam do dziś, jest to CHY 21. Prawdopodobnie sygnał mierzyłem wartość jego napięcia, dokładnie nie pamiętam. Nie używane wiadomości się zapomina. Tylko te usterki wykryłem na 10 lat przed likwidacją centrali, czyli 10 lat po jej budowie, abonenci się trochę męczyli z tymi usterkami. .

madamsz1 napisał:

PENTACONTA, to już było coś, pamiętam jeszcze całe centrale na wybierakach unoszących to był sprzęt i hałas .

Raczej na podnosząco obrotowych. Pracowałem na takiej centrali, a ściślej na Strowger 32AB z próbą na potencjał. Hałas był dość spory ale można było się przyzwyczaić.

zybex napisał:

Raczej na podnosząco obrotowych.

Dokładnie coś takiego , ale tak jak pisałem na centrali byłem gdzieś w okolicach 1989 roku - szkoła zawodowa , a później drogi moje się rozeszły w innym kierunku

krzysiozak napisał:

Grzegorz740 napisał:

Jesteś a raczej byłeś mistrzem i fachowcem od centrali PENTACONTA. Dokonywać przeróbek czy wykryć usterkę za pomocą multimetru to mało kto by potrafił.

Mistrzem nie byłem, połączyłem hobby z pracą, Elektryką się interesowałem od momentu owinięcia gwoździa drutem i podłączeniu do płaskiej baterii, później szkoła zasadnicza Łączności, technikum, i wojska Łączności, w wojsku byłem na dwie kompanie jedyny z takim wykształceniem, podczas wypełniania papierów do MON napisałem że chcę do Łączności.
Multimetr posiadam do dziś, jest to CHY 21. Prawdopodobnie sygnał mierzyłem wartość jego napięcia, dokładnie nie pamiętam. Nie używane wiadomości się zapomina. Tylko te usterki wykryłem na 10 lat przed likwidacją centrali, czyli 10 lat po jej budowie, abonenci się trochę męczyli z tymi usterkami. .

Początki zainteresowania się elektrycznością miałeś fajne . Fajnie jest łączyć hobby z pracą.

Jeśli chodzi o multimetr to fajnie ,że się zachował do dziś. Pewnie jeszcze dobry i nim wykonujesz pomiary.

Dzięki za wyjaśnienie.

madamsz1 napisał:

Dokładnie coś takiego , ale tak jak pisałem na centrali byłem gdzieś w okolicach 1989 roku - szkoła zawodowa , a później drogi moje się rozeszły w innym kierunku

Pewnie o takie wybieraki Ci chodziło. Wolałem się upewnić.

Tak, coś takiego, ale jeszcze były takie tylko obrotowe i podobne do tych tylko bez przekaźników na górze - Strowger 32AB (własnie znalazłem)

Te jedno obrotowe, były montowane, jako szukacze abonenta, który podniósł mikrotelefon.

krzysiozak napisał:

Te jedno obrotowe, były montowane, jako szukacze abonenta, który podniósł mikrotelefon.

U nas, na "moim" Strowgerze były szukacze liniowe z ruchem podnosząco obrotowym, które mimo iż miały tylko dwa przekaźniki (HA i HB), miały najbardziej skomplikowany schemat.

zybex napisał:

krzysiozak napisał:

Te jedno obrotowe, były montowane, jako szukacze abonenta, który podniósł mikrotelefon.

U nas, na "moim" Strowgerze były szukacze liniowe z ruchem podnosząco obrotowym, które mimo iż miały tylko dwa przekaźniki (HA i HB), miały najbardziej skomplikowany schemat.

Możesz napisać coś więcej na ten temat, co było najbardziej skomplikowanego w schemacie? Skoro miały tylko dwa przekaźniki to dlaczego schemat był najbardziej skomplikowany?

Grzegorz740 napisał:

Możesz napisać coś więcej na ten temat, co było najbardziej skomplikowanego w schemacie? Skoro miały tylko dwa przekaźniki to dlaczego schemat był najbardziej skomplikowany?

Dla przypomnienia zdjęcie szukacza, a w zasadzie tych dwóch przekaźników HA i HB

oraz dla ułatwienia opisu, zdjęcie fragmentu grupy przekaźników sterujących pracą szukaczy.

Jako ciekawostkę dodam, że były wersje stojaków szukaczy liniowych z trzema przekaźnikami liniowymi, oraz różne wersje stojaków SL zarówno z wybierakami podnosząco obrotowymi jak i tylko z szukaczami obrotowymi. Uprzedzam, nie chodzi o stojaki abonenckie gdzie występowały tylko stojaki z szukaczami obrotowymi.
Ps.
Przepraszam za jakość zdjęć, ale robione były aparatem w telefonie komórkowym.

Zutket napisał:

Na początek, to tak na prawdę, to u nas ,,komuny' nie było.

Chyba u Ciebie na podwórku, bo dookoła była siermiężna.

Liczył się też sposób wzmacniania sygnału. Wtedy nie mieliśmy dobrej jakości wzmacniaczy operacyjnych, teraz są powszechne.

yogi009 napisał:

Wtedy nie mieliśmy dobrej jakości wzmacniaczy operacyjnych

A szczytem techniki było wysłanie dwóch rozmów jedną parą przewodów.

Jak pracowałem na centrali 14 000 NN a byłem dyżurnym centrali, to ilu abonentów mogłem podsłuchać, jednocześnie, jednego. A tak na prawdę wcale, podsłuchiwałem jak miałem praktyki na CA, a potem mi przeszło.
Jak abonent założył sobie 5 aparatów i miał czworo braci i sióstr, to pewnie pięć osób go podsłuchiwało, i stąd się brała słaba słyszalność, Na centrali były takie możliwości że nawet wytrawne ucho nie zorientowało się że jest na podsłuchu.

madamsz1 napisał:

A szczytem techniki było wysłanie dwóch rozmów jedną parą przewodów.

Czy ja wiem? W latach 80 się to dosyć często zdarzało. Gadałem sobie z kumplem i jeszcze ktoś z kimś w tym samym czasie.
Trzeba się było się przekonywać, kto się ma rozłączyć.

krzysiozak napisał:

Na centrali były takie możliwości że nawet wytrawne ucho nie zorientowało się że jest na podsłuchu.

A po co się domyślać, z założenia przyjmowałem, że jakiś ubek, albo zastępca ubeka i tak słucha. Taki był ten system, który tu z rozrzewnieniem niektórzy wspominają. Resorty siłowe, uczelnie, sądy, kuratoria, wszystko pod kontrolą mafijnej czerwonej siatki. A infrastruktura na bazie złota i ruskiego krzemu.

W tym czasie na tak zwanym zgniłym zachodzie wdrażano właśnie wzmacniacze operacyjne, które były rewolucją technologiczną w przesyłaniu sygnałów analogowych. Jak pisze niejaki Ron Mancini (spytajcie w Texas Instruments, kto to taki), w połowie lat sześćdziesiątych Fairchild wprowadził uA709 - pierwszy komercyjny wzmacniacz operacyjny. Jego wady były tak liczne, że dzisiaj opowiada się kawały o tym układzie, ale następna - uA741 - jest używany do dzisiaj. Na sam pomysł wykorzystania nadmiarowego wzmocnienia wpadł w 1934 roku (!) niejaki Harry Black z laboratorium telekomunikacyjnej firmy Bell. Istotą rozwiązania było nadmiarowe wzmocnienie sygnału i skierowanie części wzmocnionego sygnału z powrotem na wejście. Powstało w ten sposób tzw. sprzężenie zwrotne, stabilizujące pracę wzmacniacza, uniezależniono jakość sygnału od rozrzutu technologicznego użytych elementów aktywnych, polegając na stabilniejszych elementach pasywnych. Przez to wzmacniacze stały się łatwiejsze w użytkowaniu, nie trzeba ich było poddawać ciągłym regulacjom, itd.

A w połowie lat siedemdziesiątych w peerelu pani na centrali wkładała wtyk bananowy w dziurkę, to był taki socjalistyczny odpowiednik produktów Fairchild'a. A ja w tamtych czasach byłem szczęśliwy, kiedy udało mi się kupić TG5... i kostkę masła.

W 89 roku była taka linia na naszej centrali że rozmawiało ze sobą 10 osób lub nawet więcej. Na pewno mogło rozmawiać dziesięciu abonentów [dziesięć linii telefonicznych].

Dodano po 7 [minuty]:

yogi009 napisał:

A po co się domyślać, z założenia przyjmowałem, że jakiś ubek, albo zastępca ubeka i tak słucha. Taki był ten system, który tu z rozrzewnieniem niektórzy wspominają. Resorty siłowe, uczelnie, sądy, kuratoria, wszystko pod kontrolą mafijnej czerwonej siatki. A infrastruktura na bazie złota i ruskiego krzemu.

Teoria spiskowa. Gierek gdyby nie kupił Francuskich Central, i technologii na budowę bloków, to dalej byśmy byli w lesie.
Ale tu nie o polityce, tylko z jakiego powodu były złej jakości.