Życie w dzisiejszym świecie to nie tylko spokój i luksusy, to również zagrożenia. Ogólne uzależnienie od GSM oraz internetu może spowodować panikę gorszą niż zjawiska pogodowe. Różnego rodzaju katastrofy naturalne (pożary, powodzie, etc.) ze względu na rozległość obszarową bywają bardzo groźne. O wojnie nawet nie warto wspominać. Tu dochodzimy do sedna: jak komunikować się z innymi w takiej sytuacji przy braku internetu i sieci GSM? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć. W najlepszej sytuacji są radioamatorzy (pot. krótkofalowcy), wynika to z tego, że jako posiadacze licencji mogą używać sprzętu profesjonalnego oraz bardzo dużych mocy nadajników. A to daje im znacznie większe możliwości (zasięg łączności). A co może zwykły obywatel? W zasadzie niewiele, lecz nie jest całkowicie pozbawiony takich możliwości. Aby być w zgodzie z prawem, należy używać radiotelefonów na pasma CB oraz PMR. Są jednak pewne ograniczenia techniczne znacząco skracające odległość komunikacji;
• PMR (Personal Mobile Radio)
8 kanałów
Modulacja FM
"Cyfrowa blokada szumów" (CTCSS, DCS)
Wbudowana na stałe integralna antena
Moc 0,5 W
Pasmo 446 MHz
Lekkie i małe urządzenia
Zasięg teoretyczny: 0,5-10 km (zależnie od warunków)
• CB
40 kanałów
Pasmo 27 MHz (11 m), w Polsce 26,960-27,405 MHz
Modulacja AM, FM, SSB oprócz emisji cyfrowych
Antena praktycznie dowolna, bazowa, samochodowa, ręczna (w przypadku TRX ręcznych)
Moc 4 W AM/FM, 12 W SSB
Zdecydowanie większe gabaryty niż PMR
Można zasilać z instalacji pokładowej (12 V) auta lub łodzi
Zasięg teoretyczny: 0,5-80 km (zależnie od warunków oraz tzw. propagacji)
• Meshtastic (LoRa)
Ilość kanałów zależna od pasma
Pasma ISM (433, 868, etc.)
Modulacja tylko cyfrowa (krótkie wiadomości tekstowe, telemetria)
Zasięg teoretycznie nieograniczony
Dla laików elektronicznych najlepszym wyborem będzie któraś z dwóch pierwszych opcji. Potrzebna jest minimalna wiedza techniczna.
PMR
Kanał 2 – 446,01875 MHz podstawowy.
Kanał 12 – 446,14375 MHz rezerwowy.
CB
Kanał 11 – 27,080 MHz, USB (SSB) – duży zasięg,
Kanał 13 – 27,110 MHz, FM – komunikacja lokalna.
Kanał 9 - 27,060(5) MHz, AM - tradycyjny kanał "ratunkowy".
Podczas łączności awaryjnej nie należy używać CTCSS oraz DCS. Może to uniemożliwić jakąkolwiek łączność, w przypadku CB należy Squelch ustawić w pozycji odblokowanej.
Starajmy się mówić spokojnie i wyraźnie, warto też poprosić korespondenta o potwierdzenie poprawnego odbioru. Po nawiązaniu łączności warto również przejść na inny ustalony kanał, tak aby nie blokować kanału alarmowego.
Pamiętać należy o kulturze wypowiedzi, każdy, kto dysponuje radiotelefonem i jest w zasięgu, może nas usłyszeć. Stosuje się tzw. KZT, Krótko Zwięźle Tematycznie.
Przykład łączności:
- Wywołanie awaryjne, potrzebna pomoc!
- Zgłasza się inna stacja, ustalamy kanał i przechodzimy. Tam ustalamy szczegóły potrzebnej pomocy oraz lokalizację.
13. dnia każdego miesiąca są prowadzone testy łączności. Nasłuch oraz wywołania prowadzi się o godzinach 8:00 i 20:00. Testy mają na celu sprawdzenie łączności oraz sprawdzenie, dokąd "dolatujemy". Warto sobie zanotować, gdzie nas słychać, a także orientacyjną ocenę, czytelności. Można to zrobić np. Artur, Grajewo, 5 (czytelność w skali 1-5).
Na podstawie notatek można w przybliżeniu ocenić swój zasięg. Często przy kiepskiej łączności bardzo pomocne może przydać się literowanie;
Meshtastic. To ciekawa alternatywa, teoretycznie nieograniczony zasięg, jednak nie pozwala na łączność głosową. Przypomina to tzw. trunking stosowany w profesjonalnych systemach łączności radiowej. Każde urządzenie pracujące w tym systemie może być jednocześnie przekaźnikiem (repeaterem). To daje ogromne możliwości. Bazuje na otwartoźródłowym kodzie i w głównej mierze wykorzystuje pasma nielicencjonowane ISM (ang. Industrial, Scientific, Medical – „przemysłowe, naukowe, medyczne”) w technologii LoRa (ang. Long Range). Dzięki różnym rodzajom rozpraszania widma sygnału radiowego, przy stosunkowo małej mocy zapewnia łączność odporną na zakłócenia oraz znaczny zasięg.
Jeśli ma to być nasz pierwszy kontakt ze sprzętem radiokomunikacyjnym, warto "osłuchać" się aby złapać zasady prowadzenia łączności. Pamiętajmy, to nie rodzinna wycieczka na grzyby. Szukamy ratunku. Często może chodzić o życie czy zdrowie! Nie powtarzajmy w kółko wywołania, róbmy kilku minutowe przerwy między wywołaniami. Zapobiegnie to nieumyślnej blokadzie kanału.
Może też trafić się sytuacja, gdzie w wyniku zbiegu okoliczności uzyskamy dostęp do profesjonalnego sprzętu łączności. Warto z niego skorzystać. Dlaczego? W sytuacji zagrożenia, przecież nikt nie będzie zawracał sobie głowy licencjami, pozwoleniami radiowymi etc. W takiej sytuacji "wszystkie chwyty dozwolone". A co na to prawo?
Art. 16. Kodeksu wykroczeń:
§ 1. Nie popełnia wykroczenia, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcone nie przedstawia wartości oczywiście większej niż dobro ratowane.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli sprawca poświęca dobro, które ma szczególny obowiązek chronić nawet z narażeniem się na niebezpieczeństwo osobiste.
Art. 26. Kodeksu karnego:
§ 1. Nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcone przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego.
§ 2. Nie popełnia przestępstwa także ten, kto, ratując dobro chronione prawem w warunkach określonych w § 1, poświęca dobro, które nie przedstawia wartości oczywiście wyższej od dobra ratowanego.
§ 3. W razie przekroczenia granic stanu wyższej konieczności, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Nawet jeśli udzielając innym pomocy z/łamiemy prawo, to i tak mamy obowiązek jej udzielić. W razie konsekwencji możemy mieć nadzieję na łagodne potraktowanie przez władze.
Już w przyszły czwartek odbędą się kolejne testy. Spróbuję je przeprowadzić i zaprezentować w kolejnym tekście. Zachęcam również czytelników do prób oraz podzielenia się ich efektami.
Cool? Ranking DIY
