Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Elektroda.pl
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

padus 10 Paź 2020 23:31 3114 19
  • Postanowiłem w końcu opisać moje maszyny do produkcji PCB.

    Na początek wytrawiarka.
    Wytrawianie w chlorku żelaza lub BC237 to fajna sprawa, ale wymaga potrząsania. Jest wiele niezłych rozwiązań, które bazują na pompkach akwariowych. Niby wszystko w porządku ale jeżeli robię płytki w domu (czyli ok. 60 % użytkowników) to pompowane powietrze powoduje wydostawanie się na zewnątrz gazów, delikatnie mówiąc nie pachnących zbyt ładnie. Zrobiłem wytrawiarkę, która eliminowała ten efekt. Mieszanie roztwory odbywało się mechanicznie - śmigłem w kształcie śruby okrętowej.

    Zasilanie - zasilacz impulsowy 12V 1A taki za 7 zł. Do tego LM317 z radiatorem i regulacja na potencjometrze. Wszystko zamknięte w standardowej obudowie plastikowej.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wspomniana śruba. Wyfrezowałem ją z plexi na CNC i wygiąłem na gorąco podgrzewając opalarką.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Do napędu użyłem przekładni z zabawki - samochodziku dziecka. Całość obudowałem aby nie rdzewiała.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Na pierwszym planie przekładnia. Główne koło napędowe ma długą ośkę, na końcu której jest śmigło. Na drugim planie widać grzałkę. Kupiłem w sklepie zoologicznym 100W i delikatnie wykrzywiłem mechaniczny termoregulator w środku. Dzięki modyfikacji mam utrzymywaną temperaturę ok. 60 stopni.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wyeliminowanie oparów umożliwia dopasowana szybka z plexi. Druty ułatwiają otwieranie wytrawiarki.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Tak się to prezentuje w całości.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Jeszcze muszę uzupełnić informacje o akwarium. Wszystkie szybki zamawiałem u szklarza. Koszt niewielki - parenaście złotych, grubość szkła 4mm. Sklejałem sam przy pomocy bezbarwnego silikonu zakupionego w supermarkecie budowlanym. W pierwszej wersji zastosowałem klej do akwarium ale po pewnym czasie zaczął puszczać. Silikon bezbarwny plus kątowniki takie do paneli ściennych to lepsze rozwiązanie.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Maszyna działa super. Nic nie cieknie. Trawi rewelacyjnie. Utrzymuje stałą temperaturę i niewiele generuje smrodu. Mieszkam w wielorodzinnym domu więc użytkuję ją w piwnicy. Ostrożności nigdy za wiele, tak na wszelki wypadek.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Tak wygląda wersja 1.0.
    Teraz 2.0.
    Przeanalizowałem za i przeciw i doszedłem do wniosku - po co kombinować z wydostawaniem się żrącego gazu na zewnątrz. Przecież można to wszystko uszczelnić. Wiem, że proces trawienia wyzwala gazy ale w krótkim czasie, czyli przez 15-30 min szczelne zamknięcie nie powinno nic zniszczyć.

    Fajne! Ranking DIY
    Potrafisz napisać podobny artykuł? Wyślij do mnie a otrzymasz kartę SD 64GB.
    O autorze
    padus
    Poziom 10  
    Offline 
    padus napisał 65 postów o ocenie 53, pomógł 0 razy. Jest z nami od 2007 roku.
  • TermopastyTermopasty
  • #2
    maras52
    Poziom 14  
    Cytat:
    delikatnie mówiąc nie pachnących zbyt ładnie.


    Nie zauważyłem, czyt. nie wyczułem. Dekielek mam, ale w celu unikania rozprysku i żeby mi syf do roztworu nie leciał.
  • TermopastyTermopasty
  • #3
    pikarel
    Poziom 33  
    Pomysł z turbinką, prosta modernizacja termostatu, wszystko w jednej bryle - to mi się podoba.
    Czekam teraz na wersję ostateczną, z "ładniejszym" rozwiązaniem uchwytów pokrywki.

    Jeśli chodzi o zapach; nie jest odczuwalny do 40°C, bo chyba jest cięższy od powietrza, więc snuje się po podłodze, lecz trawienie długo trwa.
    Jednak opary dobrze "czuć" przy 50°C i więcej; po prostu jest ich tak dużo, że wypełniają całe pomieszczenie.
  • #4
    maras52
    Poziom 14  
    Cytat:
    nie jest odczuwalny do 40°C


    Może dlatego, sterownik u siebie mam zawsze ustawiony na max 40st ;)
  • #5
    timothy1989
    Poziom 11  
    Dziwne, bo ja nie czułem jakichkolwiek zapachów przy wytrawianiu (b327) w temperaturze 50 C. Kiedyś też posklejałem wytrawiarkę silikonem bezbarwnym, po pewnym czasie zaczęło puszczać. Postanowiłem porozcinać, poczyścić octem i zupełnie przez przypadek wpadł mi w ręce silikon wysokotemperaturowy (czerwony, taki na occie), po ponownym posklejaniu już nic nie cieknie, a minęło ponad 6 miesięcy. A z tą śrubą to super pomysł, jestem pełen podziwu.
  • #6
    zgierzman
    Poziom 27  
    Zawiodłem się trochę na tytule wątku. Kolejna, kompletnie nie odkrywcza i średnio wykonana wytrawiarka mnie nie interesowała.
    Chciałem poczytać o tym cynowaniu - chemiczne, czy galwaniczne, a może zanurzeniowe czy inne HASL. A tu ZONK. :-(
  • #7
    pier
    Poziom 23  
    Jakie wymiary ma pojemnik? Widzę że trochę dziwne. Nie widać też niczego co trzyma płytkę podczas wytrawiania.
  • #8
    padus
    Poziom 10  
    Trawienie, wywoływanie i cynowanie najwygodniej wykonuje w takim zamykanym pudełku. Jest ono szczelne i łatwo się zamyka.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Cykliczne machanie może się znudzić i stąd się wzięło moje rozwiązanie.

    Napęd ze starego xero.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Dorobiłem mimośród z MDF i dopasowałem łożysko
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Reszta istotnych komponentów, zasilacz i pudełko
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania
  • #10
    padus
    Poziom 10  
    Oczywiście, że możesz. Ale z biegiem czasu może zacząć ono puszczać. Proponuję zakupić za parę złotych kątownik wąski w supermakecie i wzmocnić łączenia. Silikon taki za 10 zł też będzie ok. po za tym wtedy będziesz miał gładkie krawędzie.

    Akwarium jest szerokie. Proponuje rozciąć szybki nożem i boczne zwęzić.

    Dodano po 13 [minuty]:

    Projekt obudowy powstał w Rhino.
    Po wyfrezowaniu elementów zabrałem się za składanie. Materiał to HDF.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Pierwsza wersja popychacza do mimośrodu była bez regulacji.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Podstawa z regulatorami do różnych obudów.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    No i moje pudełko dopasowane do max wielkości płytki czyli 100x80 mm
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Podstawa też ma łożyska
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    mocowane w bokach obudowy
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Całość zaczyna powoli nabierać kształtów
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Podobno lubię przesadzać z łożyskami....
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    ale za to maszyna będzie praktycznie niezniszczalna.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Czarny mat na wykończenie.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Teraz wersja popychacza 2.0.
    Ta dodatkowa regulacja powoduje, że idealnie ustawiam wachlowanie względem poziomu.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Musi być pięknie
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania
  • #11
    Olkus
    Poziom 16  
    padus napisał:
    Oczywiście, że możesz. Ale z biegiem czasu może zacząć ono puszczać. Proponuję zakupić za parę złotych kątownik wąski w supermakecie i wzmocnić łączenia. Silikon taki za 10 zł też będzie ok. po za tym wtedy będziesz miał gładkie krawędzie.

    Akwarium jest szerokie. Proponuje rozciąć szybki nożem i boczne zwęzić.


    To nie wiem czy nie lepiej zamówić u szklarza. On to wszystko ładnie dotnie i będzie lepiej niż jak ja bym się męczył.
  • #12
    padus
    Poziom 10  
    Ja ciąłem sam.
    Robiłem kiedyś sztuczną rzekę w domu do próbowania przynęt na ryby i tam musiałem wyciąć boczne szyby . Nie jest to takie straszne.

    Dużo lepszym rozwiązaniem jest ta maszyna do wachlowania, lepiej trawi, nie śmierdzi i nie chlapie. Na Twoim miejscu zrobiłbym wachlowanie a nie zamawiał akwarium. Po za tym jak będziesz chciał wywoływać płytki czy cynować chemicznie to tylko zmieniasz pojemniki. Szybko i schludnie.
  • #13
    zgierzman
    Poziom 27  
    Olkus napisał:
    To nie wiem czy nie lepiej zamówić u szklarza. On to wszystko ładnie dotnie i będzie lepiej niż jak ja bym się męczył.


    Nie wiem ile szklarz wziąłby za taka robotę, ale można kupić gotowe zbiorniki.
    Szybki pocięte i sklejone równo i estetycznie, a co najważniejsze: skutecznie. Ja od kilku lat mam podobny zbiornik kupiony na Allegro, i nic mu nie dolega. Nie rozkleja się, nie cieknie...

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania
  • #14
    padus
    Poziom 10  
    Płaciłem u szklarza za same szybki o gr. 4mm bez szlifowania ok. 10 zł, Do tego kątownik aby zabezpieczyć ostre krawędzie - pewnie ze 6 zł plus silikon budowlany przeźroczysty za jakieś 14 zł. Odradzam kupowanie gotowców na szklanej podstawie. Lepiej zrobić ją z drewna - nie rozbije się i można do niej przykręcić niezbędne elementy.
  • #15
    padus
    Poziom 10  
    Na zdjęciach nie widać wszystkich szczegółów dlatego przedstawiam model w Rhino obudowy

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Do zasilania użyłem trafo z mostkiem i LM317 ze sporym radiatorem.
    Na zewnątrz wyjąłem potencjometr do zmiany obrotów i wyłącznik.

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    No to chyba już wszystko jeżeli chodzi o budowę, teraz jak się to używa.
    W tytule jest maszyna do trawienia/wywoływania/cynowania. Istotnie wszystko tutaj się da zrobić.

    Na początek metoda fotograficzna i wywołanie płytki naświetlonej. Pierwszy pojemnik węglanem wapnia.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Jak ścieżki są wywołane to można zabierać się za trawienie (ot taki bikmilk :-) )
    Płytka wędruje do kolejnego pudełka z wytrawiaczem.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Teraz należy zmyć fotopolimery w roztworze NaOH - kolejne pudełko.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Mamy gotową płytkę. W moich warunkach tak już wspominałem tą metodą uzyskiwałem powtarzalne płytki, gdzie ścieżki miały 8 mils a odstępy na magistralach 10 mils (bez żmudnego sprawdzania czy nic się nie zwarło).

    Surową płytkę czyszczę a następnie nakładam soldermaskę. Po nałożeniu soldermaski pora na cynowanie.
  • #17
    padus
    Poziom 10  
    Używam dwóch rodzajów soldermaski:
    - chińska - na zimno
    - Peters - wygrzewana w piecu

    Po nałożeniu i wywołaniu Peters
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    płytka musi być wygrzana np. w takim piecyku
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Nawet jeżeli używam chińskiej soldermaski to przy nanoszeniu napisów płytka musi przejść przez laminator
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Podgrzana płytka nawet najlepiej wyszlifowana pokrywa się związkami miedzi, które praktycznie uniemożliwiają cynowanie. Najpierw należy pozbyć się tych zabrudzeń i tutaj znowu maszyna idzie w ruch. Tez sposób podał mi gościu u którego kupowałem Peters'a.

    Stężony kwas octowy 80%. Należy zachować bardzo dużą czujność ponieważ jest to najbardziej żrąca substancja w całym procesie.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Kilka minut delikatnego wachlowania na maszynie (w zależności od intensywności zabrudzeń) daje niezłe efekty. Oczywiście pudełko jak przy każdym etapie musi być szczelnie zamnięte.

    Na czystą płytkę mogę nanosić warstwę cyny.

    Znowu w warunkach domowych mamy dwie metody:
    1) stop Lichtenberga
    2) cynowanie chemiczne

    Do cynowania stopem Lichtenberga używam maszynki elektrycznej za 30zł, wyciągu oparów, kawałka grubego laminatu i spożywczej silikonowej łyżki do nakładania masy. Płytki wychodzą mniej więcej tak:
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Niestety jak dla mnie podczas całego procesu wytwarza się zbyt dużo pary wodnej i za bardzo paruje mi szyba ochronna. Jakość cynowania może i niezła ale zbyt dużo zachodu...

    Druga metoda to cynowanie chemiczne.
    Oczyszczoną w kwasie mrówkowym płytkę należy włożyć do odpowiedniego roztworu. Nie wiem jak wasze roztwory ale mój jest jakiś bardzo odporny na współpracę :-) . Oczywiście w ruch znowu idzie maszyna.

    Najpierw na kwadransik lub dwa trafia sama butelka z chemią (bardzo intensywne mieszanie). Powoduje to, że mniej więcej 60% substancji w środku rozpuszcza się.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Dopiero później przelewam to do pudełka, wkładam płytkę i na maszynę. Grubość warstwy zależy od czasu, optymalnie to kilkanaście minut i delikatne wachlowanie.

    No to już chyba wyjaśniłem wszystkie operacje, które wykonuje ma moim prościutkim kombajnie do płytek.

    Reasumując opisana na początku wytrawiarka (akwarium) służyła mi przez długi okres. Niemniej odkąd mam maszynę do wachlowania wytrawiarka siedzi nieużywana w kącie. Jeżeli ktoś teraz zapytałby mnie o to co bardziej polecam to raczej skłoniłbym się do wachlownicy. Ma dużo więcej możliwości. Nawet jeżeli ktoś zrobi wytrawiarkę akwariową to maszyna do wachlowania bardzo poprawi komfort i jakość wykonywanych obwodów drukowanych.

    Dodano po 20 [minuty]:

    Cytat:
    Ten zasilacz to taki zwykły regulowany?


    Najzwyklejszy. Podstawowy układ pracy LM350. Można zastosować LM317 ale trzeba sprawdzić czy nie będzie się za bardzo grzał.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Zasilacz:
    - transformator ok.1-2A i napięcie odpowiadające zastosowanemu silnikowi
    - mostek Graetza 5A
    - kondensatory filtrujące ceramiczny 100nF + elektrolityczny 2200uF/35V (na każdy amper po 1000uF)
    - stabilizator regulowany LM317 lub lepiej LM350 + duży radiator jeżeli ma być przeznaczony do pracy ciągłej
    - potencjometr do regulacji obrotów
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Cytat:
    Zawiodłem się trochę na tytule wątku. Kolejna, kompletnie nie odkrywcza i średnio wykonana wytrawiarka mnie nie interesowała.
    Chciałem poczytać o tym cynowaniu - chemiczne, czy galwaniczne, a może zanurzeniowe czy inne HASL. A tu ZONK. :-(

    Mam nadzieję, że teraz po opisaniu wszystkiego do końca opis cynowana jest jasny....

    Cytat:
    Jakie wymiary ma pojemnik? Widzę że trochę dziwne. Nie widać też niczego co trzyma płytkę podczas wytrawiania.

    Mniej więcej akwarium ma wymiary 20x20x5 cm.

    Do uchwytu płytki używałem przylutowanego drutu.
    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania

    Drut był bardzo pomocny szczególnie jeżeli zaraz po trawieniu płytka szła do NaOH na rozpuszczanie polimerów w metodzie fotograficznej. Wymyślanie uchwytów a później męczenie się w roztworze sody żrącej jakimiś patyczkami było dla mnie niewygodne.

    Może jeszcze zamieszczę film z pracą:

    Link
  • #18
    pawelcb33
    Poziom 24  
    Ciekawy opis, cynowałem kiedyś bezprądowo ale po czasie cyna robi się ciemna i kiepsko się lutuje. Najlepszy jest stop Lichtenberga nawet po paru latach nadal cyna jest ładna. Zamiast drutu polecam zrobić kosztk z plexi, mam tak i u mnie się sprawdza super.
  • #19
    zgierzman
    Poziom 27  
    pawelcb33 napisał:
    cynowałem kiedyś bezprądowo ale po czasie cyna robi się ciemna i kiepsko się lutuje


    To dlatego, że jest to proces wymiany pomiędzy metaliczną miedzią, a cyną zawartą w Chlorku Cyny(II). W momencie, kiedy cała miedź przykryta jest już warstwą atomów cyny, proces się zatrzymuje. Nie mówię, że to jest pojedyncza warstwa atomów, ale pokrycie jest tak cienkie, że bardzo szybko się utlenia. Niewykluczone, że z powodu niewystarczającego pokrycia zachodzi też korozja elektrochemiczna (chociaż tu trzeba by zapytać jakiegoś chemika).
    I wtedy lutuje się chyba gorzej, niż gdyby cynowania w ogóle nie było...

    Moim zdaniem z domowych sposobów najlepszy jest ten z użyciem pasty do lutowania rur. Można znaleźć dobre opisy ze zdjęciami, na szybko wpadł mi w przeglądarkę taki film:


    Link


    Sposób tani (jedna buteleczka pasty Bisan, za 25 zł z jakiegoś marketu budowlanego, wystarcza na lata), dość prosty (wymaga tylko odrobiny wprawy), szybki (cała operacja pokrycia płytki to kilka minut). Potrzebna jest tylko opalarka albo hotair.
    Ważne jest aby pasty nie przegrzać - trzeba doprowadzić do wyschnięcia (z ciemnoszarej staje się jasno szara) a potem do lekkiego zbrązownienia powierzchni. Jeśli się przesadzi, to na miedzi zostają brzydkie krosty z nadmiaru cyny. Poniżej taka płytka, widać, gdzie przesadziłem z grzaniem...

    Wytrawiarka do PCB / maszyna do wywoływania / maszyna do cynowania
  • #20
    padus
    Poziom 10  
    Szczerze to nie cynuję płytek, Nie nakładam warstwy opisowej ale tylko samą soldermaskę, na zimno, bez podgrzewania PCB.
    Miedź się nie utlenia. Lutuję maksymalnie na drugi dzień. Do miniaturowych układów scalonych stosuję pastę lutowniczą.
    Nie mam żadnych problemów z lutowaniem. Niemniej cynowanie fajnie wygląda.