Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY

zaxoniec 16 Jun 2011 20:21 18092 20
  • Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY

    Założenia:
    ZX Spectrum 48 nie posiada praktycznie dźwięku, powyższy interfejs umożliwia uzyskanie stereo dźwięku w przyzwoitej jakości przy użyciu zewnętrznego układu Yamaha YM 2149 lub AY3-8910, po zastosowaniu adaptera dip 40 do dip 28 można też podłączyć układ AY 3-8912 .

    Prototyp:


    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


    Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY

    Konstrukcja:

    Układ bazowany na starym, ale doskonałym rozwiązaniu o nazwie Melodik.

    Schemat:



    Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY

    Zmiany: Usunięty wzmacniacz i głośnik, przejście na elementy smd, dodanie szyny krawędziowej do podłączenia innych rozszerzeń. Interfejs jest w pełni przelotowy.

    Układ można także podłączyć do innych modeli ZX Spectrum i Timex. Co prawda modele +2 i +3 mają już swój układ AY na płycie, ale wyjście audio jest mono.
    Interfejs powstał na prośbę kolegi Yerzmyeya z grupy AY-Riders i tu podziękowania dla niego za wsparcie i poganianie oraz dla kolegi Candle za projekt płytki.
    Jako że bazowałem na sprawdzonym schemacie, większych problemów z uruchomieniem nie było .Gorzej jest z częściami, układy Yamaha lub AY są co prawda nadal dostępne, ale ceny są spore.

    Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY

    Krótki pokaz możliwości: AY magic podłączony do mojego zx48, muzyka z dema:
    http://www.youtube.com/watch?v=egPw160DiRs

    A tu: Co kolega Yerzmyey potrafi wyciągnąć z ZX48 i tego interfejsu. Utwór Kaminari
    http://chipmusic.org/yerzmyey/music/kaminari

    Cool? Ranking DIY
    Can you write similar article? Send message to me and you will get SD card 64GB.
    About Author
    zaxoniec
    Level 14  
    Offline 
    zaxoniec wrote 172 posts with rating 727, helped 0 times. Been with us since 2007 year.
  • #2
    Ronin64
    Level 35  
    W utworze Yerzmyey'a słychać sample ;) AY-grekowych brzmień w nim chyba wcale nie ma. A czy były próby podłączenia do Spectrumów SID'a?
  • #3
    SylwekK
    Level 32  
    Wow, aż się łezka w oku zakręciła :) Miałem kiedyś podobną przystawkę (w sumie to leży na strychu) na tym układzie (AY3-8910) podłączoną do ...Commodore+4. Zrobiłem parę melodyjek, zacząłem pisać edytor (tracker), żeby było łatwiej, bo żadnego nie było (przystawka jak i komputer był mało popularny), interfejs był praktycznie gotowy, player czekał już od dawna też, praktycznie niewiele zostało do napisania i... kupiłem Amigę :)
    Warto dodać, że te układy posiadają dodatkowo dwa porty 8-o bitowe dwukierunkowe, które bardzo łatwo można programować. To był między innymi powód posiadania interfejsu. Ja ciągle coś lubię podłączać do kompa :P

    @Ronin64 => wiem, że SID'a na pewno podłączyli do wspomnianego przeze mnie Commodore+4 (16,116). Pokazało się nawet jakieś oprogramowanie i dema. Niestety z braku czasu osobiście już nie kombinowałem.
  • #4
    dondu
    Moderator on vacation ...
    Zachęciliście mnie do wygrzebania mojego gumiaka z pawlacza, by pokazać moje dzieło sprzed lat wielu lata (około 1986r.) :)

    Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY

    Robiony o ile dobrze pamiętam na bazie tego artykułu (+ moje przeróbki):
    http://www.datasheets.pl/A/AY/AY38910-2.pdf

    Działał wyśmienicie, niestety gumiak mi padł - kiedyś trzeba będzie go naprawić :)

    SylwekK wrote:
    Miałem kiedyś podobną przystawkę (w sumie to leży na strychu...

    Poszukaj i pokaż :)
  • #5
    leonow32

    Level 30  
    Świetna rzecz. Takie rzeczy mają swój niepowtarzalny klimat - chociażby dlatego, że już nigdy nie wrócą ;)

    Fanów ZX Spectrum i reaktywatorów ;) zapraszam na stronę http://tarjan.uw.hu/zx_clone_gallery.htm - tutaj ludzie pokazują własne reaktywacje albo i nawet rozwinięcia Spectrumienki. Np Cristian Secara to jest dopiero wysoki stopień scalenia ;)
  • #6
    SylwekK
    Level 32  
    Kurcze, nawet nie wiecie ile może się kurzu uzbierać na pudełku, które nieruszane co najmniej od trzech lat leży na strychu... :D

    @dondu dla Ciebie :)

    Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY

    To zielone to wyprowadzone obydwa porty na zewnątrz a metalowe 0,1 to też bity portu A - przy testach łatwiej mi było kabelki podkręcać :P Kabel, który wystaje z dziury to wyjście audio zlepione na szybko zamiast gniazda DIN 5 duże - ostało się po ostatnich testach... Aha ten przełącznik to aktywacja lub deaktywacja karty - miała w sobie dodatkowy eprom z rozbudowaną wersją basica o komendy sterujące AY'a i oryginalny ROM był podmieniany. Czasem mi to przeszkadzało, bo wolałem programować w assemblerze i przez to nie widziałem oryginalnego ROM'u (problem co prawda do obejścia ale upierdliwy).
  • #7
    krru
    Level 33  
    SylwekK wrote:
    Warto dodać, że te układy posiadają dodatkowo dwa porty 8-o bitowe dwukierunkowe, które bardzo łatwo można programować.


    Kiedyś kolega robił (na giełdę) interfejsy z AY do Spectruma. Któregoś dnia kupił sobie klawiaturę muzyczną. Oczywiście najprostsze rozwiązanie to było podłączyć tę klawiaturę do portów AY. Tak też zrobiliśmy, do tego program w Basicu, który przeglądał klawiaturę i odpowiednio sterował generatorami. Nawet fajnie działało, tyle, że normalny Basic był za wolny, ale po użyciu kompilatora już było OK. Najbardziej twórczą częscią programu był algorytm przydzielania generatorów do kolejnych naciskanych klawiszy.
  • #8
    Sebastian.R
    Level 20  
    Jakże milo że jeszcze ktoś pamięta o tym 8bitowcu. Kiedyś wpadł mi w ręce ten AY tyle, akurat wtedy co już te spektrumy wymarły. Pierwszy komp jaki ja miałem to ZX81 a potem , po jakimś roku za średnią 4 dostałem od ojca ZX_Spectrum+ .Jaka to była radość! Jedynie mogę to porównać do narodzin córki (jakby zastosować skalę porównawczą). Na giełdzie komputerowej widziałem jakieś rozwiązanie ale na innym układzie niż w/w wymieniony.
    Na pewno to nie był AY. Wiem że była drabinka rezystorów R-2R. Dawne czasy.
    W ZX81 w romie była ukryta gra SCRABBLE. Leciało się rakietką i strzelało. Z dołu leciały "A" i trzeba było uważać by się nie władować na nie czy nie przyglebić.
  • #9
    krru
    Level 33  
    Oczywiście 'kartę dźwiękową' można zrobić na wiele różnyc sposobów, jednak AY miał jedną podstawową zaletę - oprogramowanie. Nowocześniejsze modele Spectrumów (+2, +3 itp) miały właśnie tę kostkę. Jeśli podłączyło się AY do ZX Spectrum 48 pod takimi samymi adresami jak w +2 to niektóre (nieliczne) programy potrafiły zadziałać z AY.
  • #10
    User removed account
    User removed account  
  • #11
    zaxoniec
    Level 14  
    Witam, ciesze sie ze wzbudzilem zainteresowanie. Demoscena istnieje i ma sie dobrze a nawet coraz lepiej :) Komputery 8-16 bit nie wymarly. Ludzie spotykaja sie na zlotach, powstaja nowe dema , gry i rozszerzenia sprzetu. Na ostatnim zlocie Forever C, 8 bit , na Slowacji bylo ok 100 + osob .# dni ze Spectrum, Commodore ,Atari.

    Sam oprocz AY Magica montuje wiele innych rozszerzen do Atari 8 i 16 bit oraz do Commodore C64 .
    Aktualnie koncze rysowac AY interface do ZX 81, trwaja prace nad SIDE czyli HDD do Atari 8 bit w cardridge,produkuje zewnetrzne HDD do Atari ST,karty sieciowe do Atari ST .Jestem tez naciskany o interfejs sid do commodore plus 4.
    Pozdrawiam sympatykow starych komputerow.

    Pare fotek rozszerzen ktore montuje : SD2Iec, emulator stacji dyskow do c64, Netusbee karta sieciowa do atari 16/32 bit ,divide plus do spectrum, Ultrasatan do Atari 16/32 bit
    Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY Ożywienie ZX Spectrum, interfejs AY
  • #12
    Rafraf
    Level 16  
    Posiadam to SD2IEC, z Twojego zamówienia bodajże ale zmontowane przez kogoś innego (Zyga). Na Foresterze również bylem ale do party typowo scenowego to temu coraz dalej, impreza wygląda jak "jarmark" komputerowy ;) (na stronie c64power znajdują się raporty z Forever w 2006 i 2011 roku, jakby ktoś chciał sobie porównać :) )

    Tak z ciekawości po co interface HDD do Atari w postaci catridge skoro jest tyle fajnych rozwiązań na SIO? Czyżby ktoś pozazdrościł 1541 ultimate albo ide64? :)

    3.1.10. (2) Zabronione jest rozpowszechnianie, bez zgody Usługodawcy, reklamy w każdej postaci, w tym kryptoreklamy.
    [DJpopak;)]
  • #13
    zaxoniec
    Level 14  
    Tak, Zyga kiedys bral ode mnie plytki i je montowal.
    SIO w atari jest szeregowe a port cartridge rownolegly wiec duzo szybszy (jakies 65 kb/sek), do tego ten cart bedzie mial od razu sparte dos x we flashu na plytce (29f040) .
  • #14
    pch
    Level 14  
    Pamieta ktoś grę Agent X na ZX-a!! Gra była bez sensu ale dźwięk jak z C-64.

    PC
  • #15
    damik
    Level 15  
    Szkoda tylko ,że kupno AY praktycznie graniczy z cudem, a ich ceny są trochę wysokie.
    Ale niedawno szukając w sieci informacji o ZX Spectrum znalazłem ciekawy rosyjski projekt emulatora układu AY za pomocą procesora AVR.

    Projekt wygląda obiecująco jest w kilku wariantach AVR, posiada schematy, rysunki płytki przecokołowania pod pinout AY i wsady do AVR'a.
    Układ łączy się z magistralą ZX Spectrum poprzez takie sygnały jak w układzie AY i dodatkowo jest możliwość wysyłania muzyki z PC za pomocą RS232 i dołączonego programu.

    W załączniku demonstracyjny plik mp3 oraz spakowany projekt dla AVR.
  • #16
    damik
    Level 15  
    Sebastian.R wrote:

    W ZX81 w romie była ukryta gra SCRABBLE. Leciało się rakietką i strzelało. Z dołu leciały "A" i trzeba było uważać by się nie władować na nie czy nie przyglebić.


    Hmmm , dziwna sprawa , analizowałem kiedyś pełną dissasemblację romu ZX81 i na nic podobnego tam nie udało mi się trafić...
    Mam ZX81 do dzisiaj, już co prawda trochę poprzerabiany (rozbudowany o grafikę HI-RES,definiowalne fonty,keyclick, Video out i statyczną pamięć RAM podtrzymywaną baterią) i jeśli pamiętasz adres pod jakim to było lub wiesz jak to zainicjować to chętnie sobie zobaczę na własne oczyska tę gierkę z romu :)
  • #19
    Mikrob
    Level 17  
    Czy ktoś z kolegów wie gdzie można znaleść jakiś kompletny projekt podłączenia jakiegoś dysku do ZX-Spectrum 48 .Mam działające dwie sztuki , jedna ma uszkodzony port ULA do obsługi magnetofonu , oraz trochę rozebraną stację FDD3000 , kiedyś wszystko działało . Szukam jakiejś prostej opcji typu Spestrum z kartą SD lub CF . Jeżeli ktoś może pomóc będę bardzo wdzięczny . Co do tego AY-3-8910 to kiedyś (ok.1991r) kupiłem takiego w niemczech za 26 DM , niestety nigdy go nie użyłem bo niedługo kupiłem AMIGE 600 .
    Ja miałem kilka przystawek do tego ZX-a do sprawdzania układów TTL i CMOS , oraz programator EPROM , to jeszce chodzi i było chyba opisane w gazecie Czeskie Radio :idea:
  • #20
    krru
    Level 33  
    Kartę SD to w zasadzie nie problem można podłączyć. Prosty interfejs z kilkoma liniami IO, reszta jak przy Atmegach - wielokrotnie opisywane na forum. CF za skomplikowany i za drogi (zarówno interfejs jak i karta).
    Trudniejsza sprawa z sensownym oprogramowaniem i najprościej byłoby wymienić ROM.
  • #21
    Sebastian.R
    Level 20  
    @Damik to było wieki temu . Wiem że to były 3 czy 4 linijki z ostatnią Randomize USR ... i jakiś adres. Pamiętam, że absolutnie nic się nie wgrywało (no z kasety). Odpalało wtyczką ZX81 , wklepywało krótki programik w BASICu i po chwili grało. Jakbym miał ZX81 to pewnie starałbym się przypomnieć. Wiem że Ride Over Moscow odpalało się Randomize USR 33333 i latało się jakby Kolumbią i strzelało to do jakiś zbiorników to do jakiejś rakiety co chciała przyładować (jakby samo nakierowywała się ). Oczywiście jak się dało z hangaru wylecieć bez wpadki na otwierające się wrota czy stojące z lewej samoloty.