Zasilacz wtyczkowy Unitra Zatra ZS 0,15/9/2 wersja z płytką TORAL i tranzystorem pnp, wnętrze i opis

Ale 99% zasilaczy było na tranzystorze n-p-n (BD135), niekiedy BC211, wersja na BD136 to wersja zasilacza a). Były też wersję z bezpiecznikiem topikowym po stronie pierwotnej transformatora.

Te zasilacze występowały też na inne napięcia 3V, 6V, 7,5V, z różnymi wtykami (Jack 2,5, Jack 3,5, wtyk NZZ), oraz różną polaryzacją.

Zasilacze oprócz ZATRA bez zmian produkował też MANTEX.

Z czego wynika moc podana na obudowie urządzenia? Trochę sporo jak na transformatorek 2VA. Podany prąd znamionowy nie sugeruje możliwości użycia transformatora o większej mocy. Użycie takowego wiązało by się z zastosowaniem większej obudowy, można zatem wykluczyć uniwersalność obudowy. Błąd produkcyjny w nadruku?

Na obudowie nie ma podanej mocy (wyjściowej) ZS 0,15/9/2 to model. Jest podany prąd - 150mA. Trafo TS2/15 katalogowo dawało 180mA przy 10,1V więc jest ok. Parametry wejściowe (5,5VA) oznacza pewnie maksymalną chwilową moc pozorną - dla użytkownika bez znaczenia.

Temat mnie rozczulił - mama taki kupiła w połowie lat 80tych do jakiegoś radyjka. Przejąłem go szybko - baterie 9V były deficytowe i miały jakąś symboliczną pojemność.

Miałem kontakt z podobnymi zasilaczami, teraz raczej mało kto używa, wydajność też kiepska.
Ale trafa TS2/15 zdarzało mi się używać, mam nawet dwa NOS, nigdy nie lutowane ale z przerwanym uzwojeniem pierwotnym, zapewne jakiś błąd w produkcji.

Pozdrawiam,
A.

Przy ostatniej inwentaryzacji swojego śmietnika, okazało się że mam TS2/15 z 10, niektóre nieużywane. Z bólem serca wywaliłem połowę do elektrośmieci. Jakby ktoś potrzebował i chciało mu się odebrać osobiście to mam jeszcze kilka.

Przerwy na pierwotnych powstawały (pękały - efekt upadków!) zwykle w miejscu owinięcia końcówki drutu nawojowego wokół trzpienia lutowniczego. Z reguły niewidoczne pęknięcie - zerwanie dało się sztukować - jak się chciało komuś to naprawiać.

Mateusz_konstruktor napisał:

Rezystor wstępny, oznaczony R1, posiada rezystancję znamionową wynoszącą 330Ω.

To nie jest rezystor wstępny tylko rezystor w obwodzie polaryzacji diody Zenera. Wstępny byłby gdyby był w szeregu z tranzystorem i przejmował na siebie część spadku napięcia oraz wydzielanej mocy na tranzystorze szeregowym. Czasami tak się robi, ale nie tutaj.
Swoją drogą nie wiem jak z odpornością na zwarcie i uszkodzenie tranzystora w tym zasilaczu ale można go było zrobić ze stabilizacją równoległą a nie szeregową. Wtedy byłby bardziej odporny. Co prawda transformatorek ma małą wydajność prądową ale ładunek zgromadzony w kondensatorze filtrującym potrafi już ubić tranzystor BD przy krótkotrwałym, pełnym zwarciu.

A ja mam taki ,stabilizator na BD135, służy jako ładowarka do akumulatorów radia Koliber 3.

Mam w swoim zeszycie wklejony schemat tegoż typu zasilaczy. Poniżej załączam zdjęcia.







Na środkowej kartce napisałem sobie dane transformatorów stosowanych w tych zasilaczach.

U mnie leżą jeszcze resztki z produkcji tych zasilaczy, ojciec pracował w lokalnej filii Zatry kilkadziesiąt lat i czasami jak sprzątali poprzynosił trochę złomu. Tych transformatorków z serii TS 2/xx ponad 100kg sprzedałem kiedyś na skupie, a jeszcze i tak kilkadziesiąt kg mi zostało, kiedyś chciałem to posprzedawać na jakim olx czy allegro, tylko nie mam pewności czy są na pewno sprawne, czy może to jakieś odrzuty z produkcji lub testowe serie. Na przestrzeni lat powyrzucałem obudowy i puste płytki bez elementów jako praktycznie nieprzydatne, ale jeszcze gdzieś leży pudełko wtyczek i po garści elementów.

Jacekser napisał:

Przerwy na pierwotnych powstawały (pękały - efekt upadków!) zwykle w miejscu owinięcia końcówki drutu nawojowego wokół trzpienia lutowniczego. Z reguły niewidoczne pęknięcie - zerwanie dało się sztukować - jak się chciało komuś to naprawiać.

Właśnie nic nie widać a na omomierzu przerwa.... Poprawiałem lutowania drutów do wyprowadzeń, bez efektu. Może faktycznie jakieś mikro uszkodzenie.

Pozdrawiam,
A.

Jak nie przy trzpieniu to wzdłuż wyprowadzenia po krawędziach karkasu, w miejscach podlania impregnatem.Najlepiej odizolować zakończenia z dwóch stron wydłubując z impregnatu i sprawdzić. Jak brak przejścia-ok 1500 om (jak pamiętam) to dać sobie spokój-do śmieci. Sorry-recyklingu !

Kiedyś takiego znalazłem u kogoś w piwnicy. Zabrałem go do warsztatu tylko z względu na sentyment do tamtych czasów. Naprawiłem go i gdzieś go położyłem.
Mam nadzieję, że za parę lat wnuki jak będą robić porządki po mnie to go nie wyrzucą i zostawią dla potomnych.

Te zasilaczyki przynajmniej nie siały taką ilością zakłóceń jak niektóre współczesne impulsowe. Naprawić je też jest dużo łatwiej.

Jak spotykam na swojej drodze bezpański zasilacz liniowy zawsze go zabieram z sobą.
Mam jakiś sentyment do nich z względu na swój wiek i łatwiejszy sposób ich naprawy.

Specjalnie zszedłem do piwnicy, bo mi kiedyś mignęły szczątki w jakimś pudle ze szpargałami.... i jest! Ocalał jakimś cudem z masowego utylizowania moich dokonań, przy wyprowadzce z domu rodzinnego.


Jakoś w drugiej połowie lat 80-tych, będąc w podstawówce, dorabiałem sobie produkcją i dystrybucją w szkole takich zasilaczy, z tym że na 3V. Teoretycznie były na takie napięcie produkowane oryginalne, ale w handlu, przynajmniej w moim mieście, dostępne były tylko te 9V. A trafiało wtedy z zachodu już trochę walkmanów na dwie "erszóstki". Ówcześnie dostępne "paluszki" (jeśli w ogóle udało się je kupić) były tak nędzne, że często nie starczały na jedną kasetę. Oczywiście jest to kopia bohatera tego tematu (skopiowana z zagarniętego rodzicom oryginału), z tym że ten egzemplarz był w wersji rozwojowej. Miał gniazdo jack i odpinany kabel, a na górze dokręcony uchwyt na dwa akumulatorki ni-cd zrobiony z obciętego pojemnika z jakiegoś radyjka. Przyjrzałem mu się teraz, bo oczywiście nic nie pamiętam - napięcie ładujące brane było sprzed stabilizacji, prąd ograniczany. Oryginalne obudowy zasilaczy dało się kupić w sklepach z częściami rtv, płytka wymalowana zapałką, podkradzionym mamie lakierem do paznokci..., wiercone zeszlifowaną igłą, itd.
Swoją drogą refleksja - ilu z dzisiejszych trzynastolatków ogarnęło by coś takiego (a nie byłem na tamten czas specjalnie wybijającą się jednostką), począwszy od włóczenia się po całym mieście by kupić części (rezystory w Krakowie, gdzie je na całą Polskę produkowano, dostępne były tylko w jednym sklepie, w samym centrum) poprzez trawienie (chlorek żelaza to był rarytas - trawiło się w dość stężonym kwasie azotowym, pilnując by na czas przerwać i spłukać wodą - inaczej na płytce nie pozostawało nic) wiercenie, lutowanie i uruchamianie urządzenia podłączonego pod 220V. Nie mówiąc o tym że żaden normalny rodzić by pewnie na to nie pozwolił. Signum temporis...

szeryf3 napisał:

Jak spotykam na swojej drodze bezpański zasilacz liniowy zawsze go zabieram z sobą.

A ja nawet staram się gdzie się tylko da wstawiać u siebie zasilacze liniowe. Czy to na zasilaniu routerów lub nawet pasków LED na 12V. Taki zasilacz jest praktycznie bezawaryjny w przeciwieństwie do impulsowych gdzie to albo jakiś kondensator z czasem napuchnie/wyschnie albo też puści jakiś lut bezołowiowy. To tak na przekór ekoterrorystom, no bo ile taki niewielki zasilacz liniowy więcej pobierze energii w stosunku do impulsowego?
Tylko z ładowarkami do telefonów jest problem bo muszą być lekkie i małe. Chociaż pamiętam czasy jak niektóre Nokie miały takie niewielkie, ale "ciężkie" transformatorowe ładowarki na 3,7V. Nawet gdzieś jeszcze taką mam.

kris8888 napisał:

...To tak na przekór ekoterrorystom, no bo ile taki niewielki zasilacz liniowy więcej pobierze energii w stosunku do impulsowego?
Tylko z ładowarkami do telefonów jest problem bo muszą być lekkie i małe. ...

Już dajcie spokój z tymi zasilaczami bo odstraszymy młodzież tymi reliktami.Teraz większość zasila się z USB.Dzieciaki dojdą do wniosku że same dziadki tu się produkują.Było,minęło.Publikujcię współczesność.

No bo tak jest. Fora wymierają. Skupiają dziadków - boomers-ów. Sam takim poniekąd jestem, ale staram się nie tracić kontaktu z rzeczywistością i przynajmniej szanować inny punkt widzenia. A tu w kółko jak wszystko co stare było lepsze, solidniejsze itd itd. A radia najlepiej słuchać na falach długich mając 40 metrów anteny i wkopane na trzy metry uziemienie...

Jak nawali zasilacz liniowy to się go naprawia, jak nawali impulsowy to się go wywala do śmieci, no i mamy ekologię w szerokim pojęciu, transformatory w/g znawców są za ciężkie i za drogie w produkcji.

dzg4 napisał:

Jak nawali zasilacz liniowy to się go naprawia, jak nawali impulsowy to się go wywala do śmieci, no i mamy ekologię w szerokim pojęciu, transformatory w/g znawców są za ciężkie i za drogie w produkcji.

Tak samo się naprawia wymieniając elektrolity(przeważnie)-jeśli jest to możliwe.Wprawdzie producenci utrudniaja jak mogą(zalewanie,SMD itp) ale też sie dają naprawiać .Zajmowanie sie czymś takim jak w/w tu poza sentymentem nic nowatorskiego nie wnosi.

Ekologia bierze się z oszczędności energii. Raz - poboru trafa na biegu jałowym, dwa - strat na stabilizacji liniowej. W przeciętnym domu pracuje non stop kilkadziesiąt zasilaczy. Dobre zasilacze impulsowe bez obciążenia mieszczą się z poborem poniżej 0,1W. W skali roku to ogromne różnice. Podobnie jak sama trwałość. Te dobrze skonstruowane są więcej niż trwałe. Przeciążony zasilacz impulsowy się wyłączy, transformatorowy po jakimś czasie padnie. I to często w sposób nienaprawialny - bo rzadko już kiedy stosuje się wymienne bezpieczniki, a jedynie te termiczne - przeciwpożarowe wbudowane w uzwojenia. Z resztą nawet gdyby był łatwy do naprawienia, to kto to zrobi? Majsterklepka z elektrody? 99,9% ludzi wywali od razu do śmieci, a na pewno nie pójdzie do serwisu.
Mało kto sobie już zdaje sprawę z tego że ładowarka do komórki ma i z 20W, a do laptopa 100, bo wszyscy przywykli że jest maleńka i mieści się w kieszeni spodni. A teraz sobie wyobraźcie takie zasilacze z "transformatorkami" plus chłodzenie liniowego stabilizatora. Nie wspominając o 1000 watowych zasilaczach do PC-tów. Taki to by już trzeba z dostawą i rozładunkiem HDS-em zamawiać. Pamiętam swój pierwszy komputer - PSPD-90 wynalazek z KFAP-u z zasilaczem transformatorowym. Sam zasilacz ważył z 20kg, a chyba nie miał 300W. Nie wspominając o hałasie chłodzenia.
Sentyment do starego zasilacza - bohatera tego odcinka, sentymentem, ale zasilacze impulsowe to przełom podobny do tego jak oświetlanie led-ami, czy wyparcie kineskopów. Poza specyficznymi zastosowaniami jak np sprzęt audio, zasilacze transformatorowe sensu nie mają.

Temat rzeka, w obu przypadkach są opcje za i przeciw, zależnie która nogą ktoś wstał, może i era zasilaczy liniowych mija, jednak w wybranych zastosowaniach pozostaną bez względu na życzenia malkontentów.

A ja mam zasilacz oparty na TS 18/8 w centralce włamaniowej, działa bezawaryjnie dzień po dniu już piętnaście lat, centralka DSC.

puchalak napisał:

W przeciętnym domu pracuje non stop kilkadziesiąt zasilaczy. Dobre zasilacze impulsowe bez obciążenia mieszczą się z poborem poniżej 0,1W. W skali roku to ogromne różnice

Z tym kilkadziesiąt to chyba lekko przesadziłeś. Poza tym jaki jest sens żeby zasilacz pracował cały czas pod napięciem ale bez żadnego obciążenia? Pomijam oczywiście te wbudowane na stałe, np. w sprzęcie AGD. Chyba jedynie ma to sens dla leniwych którym nie chce się wyciągać ładowarki telefonu z gniazdka.
Natomiast z obciążeniem i w przypadku zasilaczy małej mocy to już aż tak wielkiej różnicy w sprawności nie ma. Zysk jest jedynie na materiałach (tradycyjnym transformatorze). W przypadku zasilaczy większej mocy to owszem, bezapelacyjnie wygrywają tu zasilacze impulsowe. Choć też nie zawsze bo np. zasilacz warsztatowy wolę mieć tradycyjny, ciężki, w wersji ze stabilizacją liniową, która nie generuje absolutnie żadnych zakłóceń.

kris8888 napisał:

Choć też nie zawsze bo np. zasilacz warsztatowy wolę mieć tradycyjny, ciężki, w wersji ze stabilizacją liniową, która nie generuje absolutnie żadnych zakłóceń.

Nie sposób się nie zgodzić.

CMS napisał:

kris8888 napisał:

Choć też nie zawsze bo np. zasilacz warsztatowy wolę mieć tradycyjny, ciężki, w wersji ze stabilizacją liniową, która nie generuje absolutnie żadnych zakłóceń.

Nie sposób się nie zgodzić.

A i owszem.Ale to specyficzne zasatosowanie-regulacja,ograniczenie prądowe.Mam też Z3020 ale ten do "cichych"nie należy(zakłócenia w.cz.).Poza tym po wyłączeniu z sieci podbija ustawione napięcie-!Może to z racji wieku(ok.40 lat !)-?Ale trzeba uważać i o tym pamiętać.Uratował (czasowo) kilka znanych firm gdzie przetwornice dały ciała.

No racja, nie w każdym. Liczyłem swój dom. Każda roleta zewnętrzna, każdy termostat w pomieszczeniu, jednostki wewnętrzne klimatyzatorów, pompa ciepła, piec, ogrzewacz wody, parę telewizorów, radia, sterowniki oświetlenia w puszkach, pralka, suszarka, zmywarka, mikrofala, piekarnik, ekspres, lodówki, oświetlenie pod szafkami, monitoring, routery, bramki zigbee i yooda, kilka mikroinwerterów fotowoltaiki, kilka ładowarek, sterowniki mat podgrzewających w łóżkach, dystrybutor karmy dla kotów, klapka z czytnikiem chipów, brama, filtr powietrza, sterowanie wentylacją. Tak na szybko licząc. Część z nich to zasilacze bez separacji, czyli przetwornice step-down. Co z tego mógłbym odłączać? ładowarki? Dom bez mieszkańców dobowo pobiera ok 1,5-2kWh z czego podejrzewam że w dużej mierze jest to zasługa kamer i ich podświetlaczy ir - zużycie rośnie gdy dni się skracają.

PS
Zasilacz warsztatowy uznaję wyłącznie z trafem.

Jacekser napisał:

Mam też Z3020 ale ten do "cichych"nie należy(zakłócenia w.cz.)

Pewnie przez ten sterowany prostownik tyrystorowy w zasilaczu. Ale przypuszczam że gdyby nad tym problemem trochę "popracować" to można wyeliminować te zakłócenia oraz chwilowe podbijanie napięcia. Poza tym to porządny zasilacz.

puchalak napisał:

sterowniki oświetlenia w puszkach

Faktycznie gdyby tak policzyć to kilkadziesiąt zasilaczy się zbierze. Nie wiem czy widziałeś "zasilacz" w takim sterowniku dopuszkowym? Ja ostatnio taki rozebrałem bo coś chciałem w nim przerobić i przeprogramować no i się lekko przeraziłem. Przetwornica step-down owszem i to akurat ok, ale separacja na płytce pomiędzy stroną wysokonapięciową a niskonapięciową znikoma. Tak samo odległości pomiędzy ścieżkami L i N. Kondensatorki elektrolityczne najgorszego sortu. Wszystko oczywiście bez żadnego zabezpieczenia nadprądowego lub przeciwprzepięciowego (ewentualnie cieniutkie ścieżki robią za takie zabezpieczenie). W najlepszym przypadku po prostu taki sterownik się prędzej czy później uszkodzi a w najgorszym zrobi zwarcie i wyrzuci zabezpieczenie w rozdzielnicy. Trochę chyba obawiałbym się montować to w puszce w ścianie, choć takie w sumie jest tego przeznaczenie.