Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Elektroda.pl
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Jak naprawić impulsator, enkoder?

tomybb 01 Paź 2020 21:52 3522 21
  • Jak naprawić impulsator, enkoder?

    Impulsatory obecnie występują w bardzo wielu urządzeniach, czy to warsztatowych, sprzętach audio, różnego rodzaju modułach itp. Aktualnie coraz trudniej spotkać współczesny sprzęt muzyczny w którym regulacja głośności nie byłaby zrealizowana na enkoderze. Niektórzy błędnie mylą go z potencjometrem, a z nim impulsator ma wspólnego tylko tyle, że oba działają na ruch obrotowy. :) Przewagą stosowania enkodera jest to, że odpadają wszystkie bolączki potencjometrów: trzeszczenie, nierówna praca kanałów itp. Oczywiście w dobrej klasy komponentach usterki takie objawiają się dopiero po kilku, kilkunastu latach. W tanich - zjawisko takie, przy intensywnej eksploatacji może już wystąpić przy kilkunastu miesiącach użytkowania.
    Enkodery, także jednak się psują. Ale w inny sposób. W znakomitej większości przypadków jesteśmy w stanie naprawić je praktycznie bez kosztowo i w 100 procentach.

    Na filmie poniżej widać jeden z przypadków takiej usterki. Pod wpływem ruchu obrotowego, zmieniają nam się wskazania głośności. Niestety często skala przeskakuje o kilka pozycji na raz, nie reaguje pomimo kręcenia, zmienia się tylko w jedną stronę lub nie działa w ogóle pomimo kręcenia gałką. Tutaj nie jest jeszcze ekstremalny przypadek, spotykałem już w dużo gorszym stanie.


    Sposób naprawy przedstawię na kilku egzemplarzach, różniących się nieco budową. Na początek przypadek najprostszy.

    Tutaj elementu nie musimy nawet wylutowywać z płytki. Wystarczy podważyć delikatnie cztery blaszki i ściągnąć obudowę. Uwaga, strzałki pokazują tylko miejsce występowania blaszek a nie kierunek ich podważania. :)
    Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder?

    Następnie czyścimy styki. Trzy na pokrętle oraz blaszki na dolnej części. Ja do tego celu używam patyczka nasączonego w izopropanolu. Usuwamy zanieczyszczenia oraz stary smar. Nie usuwamy za to smaru który jest na ośce, a służy do spowolnienia ruchu obrotowego.
    Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder?

    Po wyczyszczenie podginam delikatnie, z wyczuciem blaszki w górnej części obudowy. Tak aby poprawić docisk dwóch elementów stykowych. Usuwamy ewentualne włoski z patyczka pozostałe przy czyszczeniu. Zgodnie ze sztuką powinniśmy następnie użyć preparatu który usunie tlenki i siarczki. Następnie po odparowaniu uzupełniamy smar. Ja używam akurat taki jak na zdjęciu, chociaż wcale się na niego nie upieram. Może Wy macie jakieś sprawdzone preparaty do tego celu? Smaru uzupełniamy tyle ile go było na początku więc trzeba na to zwrócić uwagę przed całą operacją. Warto wspomnieć także, że nie zawsze czyszczenie tzw. IPĄ jest wystarczające, czasem trzeba podziałać inną chemią (nie mam sprawdzonej) lub mechanicznie. Zalecam jednak takie działania raczej tylko do dolnych blaszek. Tak aby nie uszkodzić, nie wytrzeć górnych styków.
    Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder?

    Składamy w odwrotnej kolejności. Warto zrobić to raz a dobrze. Blaszki które trzymają całości nie wytrzymują zbyt długo jeśli będzie się je odginać kilka razu. :)

    Inny model. Tutaj konieczny całkowity demontaż impulsatora z PCB. Sposób naprawy identyczny. Jedyna uwaga: w tym przypadku na dolnych blaszkach, stykach mamy napyloną jakąś czarną warstwę przewodzącą - mocne czyszczenie mechaniczne więc odpada, żeby jej nie uszkodzić. Pozostaje więc sam izopropanol na patyczku.

    Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder?
    Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder?

    Kolejny przypadek to przełącznik zbudowany całkiem podobnie jak enkodery.
    Tutaj rozbieramy go trochę inaczej. Blaszki delikatnie odginamy na boki. Uważamy także na dodatkowe elementy mechaniczne. Blaszka sprężynująca i kulka które zapewniają pracę skokową przełącznika.
    Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder?
    Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder? Jak naprawić impulsator, enkoder?

    Przedstawionym tutaj sposobem jesteśmy w stanie trwale naprawić większość tego typu elementów. Jeżeli uszkodzeniu uległ element w markowym sprzęcie to naprawa pozwala przynajmniej na kilka, jeśli nie kilkanaście lat bezproblemowego działania. Gorzej z tanimi firmami. Spotkałem się z uszkodzonymi impulsatorami już po kilku miesiącach eksploatacji które pomimo naprawy nie podziałały długo. Koszt zakupu tych najtańszych oscylował w granicach 2zł, więc trudno się dziwić że nie mają żywotności. Możliwe, że zbyt szybko odkształcały się blaszki lub niezbyt dobrej jakości styk. Jedynie w takich przypadkach nie zalecam naprawy tylko wymianę na nowy. Warto wspomnieć: czasem oprócz trzech blaszek na górnej obudowie jest także obręcz która posiada styk, musimy pamiętać także o niej. Niestety nie mam aktualnie zdjęcia takiego przypadku.
    Wszystkie enkodery które do tej pory naprawiałem dało się bezproblemowo rozebrać. Przypominam tylko: uwaga na cztery blaszki trzymające obudowę w jedną całość. Zbyt częste ich odginanie spowoduje urwanie. Spotkałem także fachowców którzy próbują regeneracji takiego elementu bez rozbierania. Psikają do środka to co jest pod ręką. Ulubiony preparat to chyba WD40 który zawsze jest. Osobiście nie polecam. Naprawiałem taki egzemplarz po ok 2-3 latach od zalania WD40, więc nie jest to rozwiązanie trwałe. Przynajmniej według mnie. Może inna chemia która zapewni długotrwały efekt? Tyle że, "psikanie" może także wypłukać smar spowalniający. To kolejny argument za tym, aby je jednak rozbierać i czyścić. A jakie Wy macie z tym doświadczenia?

    Fajne! Ranking DIY
    Potrafisz napisać podobny artykuł? Wyślij do mnie a otrzymasz kartę SD 64GB.
    O autorze
    tomybb
    Poziom 26  
    Offline 
    W moich artykułach znajdziecie przede wszystkim: testy, prezentacje gadżetów elektronicznych, modułów, sprzętu pomiarowego, narzędzi, wyposażenia pracowni oraz wszystkiego innego co może przydać się elektronikowi i nie tylko. Nie zabraknie także artykułów o tematyce nieco odbiegającej od elektroniki.
    Specjalizuje się w: naprawa rtv agd, Artykuły Elektroda.pl
    tomybb napisał 1486 postów o ocenie 867, pomógł 2 razy. Jest z nami od 2006 roku.
  • TermopastyTermopasty
  • #3
    tomybb
    Poziom 26  
    Uzupełniłem artykuł o info o smarze spowalniającym bo mi to uciekło. A jest istotne.
  • #4
    E8600
    Poziom 39  
    Czemu nikt przy takich naprawach nie poda rodzaju smaru spowalniającego? Widziałem poradnik na YT i gość nie robił problemu aby podać czym i jak czyści styki ale za nic nie chciał podać marki smaru spowalniającego bo wiedział, że to on jest kluczowy długotrwałej regeneracji. W bardzo starych potencjometrach praktycznie tego smaru wcale nie ma i nie dlatego, że go ktoś wypłukał a zwyczajnie odparował.
  • TermopastyTermopasty
  • #5
    tomybb
    Poziom 26  
    E8600 napisał:
    Czemu nikt przy takich naprawach nie poda rodzaju smaru spowalniającego?

    Ja akurat tego smaru spowalniającego nie ruszam. Zostawiam stary, rozbieram tak aby pozostał na swoim miejscu.
  • #6
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    E8600 napisał:
    zwyczajnie odparował.
    Nie odparował a wyemigrował. Każdy smar czy to spowalniający czy nie migruje z czasem - rozpływa się jak masło na ciepłej patelni. Część z tego smaru trafia na styki encodera, lub ścieżkę potencjometru i to on często przyczynia się do złego działania elementu. Po prostu jest tak gęsty i lepki, że stanowi (niezbyt trwałą w sensie czasu ), ale jednak izolację. Dopóki sprężystość styku ślizgacza go nie wyciśnie spomiędzy styku a ścieżki (dla encodera styków stałych) nie styka prawidłowo. Podczas mycia wypłukuje się jego resztki wraz z innymi zanieczyszczeniami - np. siarczkiem srebra który to dodatkowo powoduje brak prawidłowego kontaktu.
    Gdzieś na forum bodaj czytałem że ktoś podawał jak się nazywa ten spowalniający smar - pamiętam, że ze względu na jego specyficzne zastosowania jest trudno dostępny i dość drogi. Dlatego też podczas mycia elementów takich jak potencjometry czy encodery należy uważać by przy okazji mycia ścieżek oporowych i styków nie wypłukać go z panewki ośki.
  • #7
    E8600
    Poziom 39  
    Tak na szybkości znalazłem na alledrogo coś takiego jak: smar do wolno opadających desek sedesowych. :D
    Ktoś miał styczność z takim wynalazkiem? Nada się do potencjometrów?
    Do smarowania styków tutaj odszyfrowałem z filmu zanim zniknął z YT. Link

    SGB-35SL ELECTROLUBE
  • #8
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    E8600 napisał:
    smar do wolno opadających desek sedesowych. :D
    Ktoś miał styczność z takim wynalazkiem? Nada się do potencjometrów?
    Sądząc po wysokiej lepkości jest nadzieja. Ale bez sprawdzenia fizycznego w potencjometrze - nie można być pewnym. Na pewno nie nadają się żadne typowe smary -ani silikonowe ani mineralne. Sprawdzałem...
    Co do SGB - z opisu wynika, ze jest to smar zabezpieczający styki prądowe przed utlenianiem i (przy okazji niejako) gaszące łuk:
    "...smar jest preferowany w zastosowaniach przemysłowych, gdzie często występują silne łuki elektryczne. Na przykład: zaciski akumulatora, przełączniki nożowe, reostaty itp. Smar jest również preferowany w przełącznikach o bardzo długiej żywotności i dużej liczbie cykli, na przykład w przemyśle motoryzacyjnym."
  • #9
    gdkj
    Poziom 26  
    Od długiego czasu do regeneracji styków enkoderów używam płynu do potencjometrów a jako smaru spowalniającego smar do ramienia gramofonów.
    Na pewno nie daje takiego oporu jak oryginalny ale bez przesady. To nie wahadłowiec.
  • #10
    elektryku5
    Poziom 38  
    Kiedyś zrobiłem na szybko próbę smarem silikonowym CX80 i coś tam nawet spowalniał (gęsta konsystencja i dość lepki), a ostatnie enkodery prosto ze sklepu pracowały luźno jakby tam nic nie było albo co najwyżej smarowidło o zbyt niskiej lepkości.

    Co do czyszczenia, niestety nie zawsze pomaga, ostatnio miałem takiego, który po rozmontowaniu i czyszczeniu przez kilka dni działał jak nowy a później znów go trafiło, ale to raczej wyjątki, bo większość działa dłużej.
  • #11
    kacha36
    Poziom 23  
    Cześć, może warto zainteresować się smarem do próżni? U mnie fajnie działa przy mechanizmach powolnego otwierania kieszeni kasety magnetofonowej. Trzeba tylko dobrać ilość bo może zbyt spowolnić otwieranie kieszeni. Na przykład ten - "Smar do próżni 50g High Vacuum Grease" - do kupienia na Allegro.
  • #12
    CMS
    Administator HydePark
    Proponuję popróbować ze smarem silikonowym dodając do niego odrobinę talku technicznego. Niestety tutaj trzeba ustalić doświadczalnie. Ale jak już się dopierze odpowiednie proporcje dla danego smaru i talku, i rozrobi parę gramów, to starczy na lata. Kiedyś próbowałem tez z wazelina techniczną i talkiem, ale silikon tak szybko nie wysycha.

    Myślę że dobrze by się też sprawdził smar używany w laptopowych zawiaskach.

    Ps. kiedyś z braku laku, użyłem jakiejś taniej pasty termoprzewodzącej (ale ważne żeby nie miała tendencji do spływania), sprzęt działa już piąty rok.
  • #13
    rosomak19
    Poziom 20  
    A może macie jakiś patent na piloty zdalnego sterowania? Czym to smarować po wyczyszczeniu ,aby zaraz znowu nie trzeba było znęcać się nad guzikami ,aby zadziałało?
  • #14
    Gizmoń
    Poziom 28  
    rosomak19 napisał:
    A może macie jakiś patent na piloty zdalnego sterowania? Czym to smarować po wyczyszczeniu ,aby zaraz znowu nie trzeba było znęcać się nad guzikami ,aby zadziałało?


    Tak, porządnie wyczyścić :P Ja biorę kartkę zwykłego papieru A4 i ścieram na nim "zużyte" powierzchnie gumek klawiatury. Zwykle każdej gumce wystarczy jedno przeciągnięcie wzdłuż krótszego boku kartki. Na papierze zostają ciemne kreski, a gumki są jak nowe. Naprawa skuteczna na co najmniej kilka lat. Płytkę ze stykami wystarczy tylko wyczyścić papierem nasączonym benzyną albo denaturatem.
  • #15
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    rosomak19 napisał:
    Czym to smarować po wyczyszczeniu
    NICZYM!
    Piloty po rozebraniu czyści się:
    Płytkę z polami stykowymi - IPA.
    Obudowę wodą z detergentem szczoteczką do rąk lub do zębów (starą nieużywaną).
    Suszymy dokładnie i składamy. Na kilka lat spokój.

    A ten smar jaki przeważnie znajduje się w kilkuletnim pilocie to nie żaden środek fabryczny a najzwyklejszy tłuszcz z rąk.
  • #16
    CMS
    Administator HydePark
    Niestety ale te "gumki" nie są wieczne i po jakimś czasie czyszczenie nie pomaga.
    O ile pilot jest popularny i posiada tani zamiennik, to zwykle ni warto się bawić...
    Ale na przykład, pilotot do mojej yamayhy, to koszt rzędu 120$, a to już poważny wydatek.
    W takich wypadkach z pomocą przyjdą nam gumki do regeneracji pilotów
    Obcinamy skalpelem starą gumkę i doklejamy na silikon nową.
    Najstarszy pilot naprawiony tą metodą działa już ponad 15 lat.

    Dodano po 59 [sekundy]:

    398216 Usunięty napisał:

    A ten smar jaki przeważnie znajduje się w kilkuletnim pilocie to nie żaden środek fabryczny a najzwyklejszy tłuszcz z rąk.


    Aż się niedobrze robi, ale niestety masz rację...
  • #17
    398216 Usunięty
    Poziom 43  
    CMS napisał:
    398216 Usunięty napisał:

    A ten smar jaki przeważnie znajduje się w kilkuletnim pilocie to nie żaden środek fabryczny a najzwyklejszy tłuszcz z rąk.


    Aż się niedobrze robi, ale niestety masz rację...

    Napisałem tę informację bo w jakimś temacie już padło to pytanie, które zadał Kolega rosomak19 :
    rosomak19 napisał:
    Czym to smarować po wyczyszczeniu

    CMS napisał:
    Niestety ale te "gumki" nie są wieczne i po jakimś czasie czyszczenie nie pomaga.
    Masz rację; piloty SONY (zwłaszcza te stare "uniwersalne" (obsługujące kilka urządzeń) wytrzymywały nawet i 20 lat , ale jak padła któraś gumka to trzeba było wymieniać (najlepiej wszystkie) - zamienników o takich samych funkcjach brak. Dobrze przeprowadzona naprawa to kolejne kilka - kilkanaście lat.
  • #18
    Vic384
    Poziom 19  
    Cześć
    Jeżeli wolno mi się wtrącić, to najlepszy by był smar do aparatury próżniowej o nazwie Apiezon. Nie pamiętam dokładnego oznaczenia.
    Pozdrowienia
  • #19
    kkkamil
    Poziom 13  
    Dzięki! W thermomixie i zwariowała "gałka". Teraz sobie naprawię :)
  • #21
    E8600
    Poziom 39  
    Niska cena kusi trzeba będzie zamówić i spróbować. Dzięki za link bo tam trudno się szuka takich nietypowych produktów.
  • #22
    kacha36
    Poziom 23  
    VIC-384 napisał "Jeżeli wolno mi się wtrącić, to najlepszy by był smar do aparatury próżniowej o nazwie Apiezon. Nie pamiętam dokładnego oznaczenia."
    Apiezon jest trochę mniej lepki - służy w aparaturze próżniowej do smarowania części ruchomych, uszczelnienia, tłoczyska siłowników - niż smar zaproponowany przeze mnie.